Co z ubezpieczeniem syna jako domownika?
Nasz Czytelnik: Jestem ubezpieczonym rolnikiem z mocy ustawy w KRUS. Prowadzę 40 hektarowe gospodarstwo rolne. Zgłosiłem rok temu do ubezpieczenia jako domownika mojego 21 letniego syna, który po maturze nie podjął dalszej nauki. KRUS objęła syna ubezpieczeniem jako domownika z mocy ustawy. Po przeszło roku syn stwierdził, że nie będzie mi pomagał w pracach w gospodarstwie rolnym i wyjechał do miasta do poznanej dziewczyny. Myślałem, że syn może wróci i nadal opłacałem za niego składki, mając cały czas nadzieję na jego powrót do domu i do pracy w gospodarstwie. W trakcie ubezpieczenia syn chorował i pobrał z KRUS zasiłek chorobowy. Teraz w kwietniu br. sąsiad powiedział, że doniesie do KRUS o fikcyjnym ubezpieczeniu mojego syna jako domownika. Co mam zrobić i czy będą jakieś konsekwencje z tego tytułu?.
Odpowiedź eksperta KRUS
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 2025 r., poz.197 ze zm.), domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego, albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że osoba bliska rolnikowi, spełniająca ww. warunki stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy – jeżeli okoliczność ta została stwierdzona zgodnym oświadczeniem rolnika i tej osoby. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ww. ustawy rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie osoby podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informować KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności.
Wobec powyższego na Panu ciążył obowiązek zawiadomienia KRUS o wyjeździe syna i nie świadczeniu przez niego stałej pracy jako domownika w gospodarstwie rolnym, w ciągu 14 dni od zaistnienia tej okoliczności. Teraz winien Pan niezwłocznie udać się do placówki terenowej KRUS i podać datę, od kiedy syn nie spełnia warunków bycia ubezpieczonym domownikiem.
Po tym zgłoszeniu i złożonym wyjaśnieniu placówka terenowa KRUS wyłączy Pana syna z okresem wstecznym z ubezpieczenia jako domownika, a opłacone składki zostaną Panu zwrócone z ewentualnym pomniejszeniem o wypłacony zasiłek chorobowy, jeśli okaże się, że był on nienależnie pobrany przez syna, gdy już nie pracował w gospodarstwie rolnym i nie podlegał ubezpieczeniu.
Ewa Jaworska-Spičak
