Wyższa składka zdrowotna od 1 kwietnia
Od początku kwietnia 2026 r. zmieni się wysokość składki zdrowotnej dla części osób ubezpieczonych w systemie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Nowa stawka wyniesie 277 zł miesięcznie (tj. 9% od kwoty podstawy wymiaru stanowiącej 33,4% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku).
Zmiana obejmuje przede wszystkim:
- domowników pracujących w gospodarstwach prowadzących działy specjalne produkcji rolnej,
- pomocników rolnika.
W tych przypadkach wysokość składki nie zależy od powierzchni gospodarstwa, lecz od poziomu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. Podstawą wyliczeń są dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 r. W praktyce oznacza to wzrost składki o 20 zł miesięcznie.
Zobacz także: Ile wynosi ryczałt energetyczny od 1 marca 2026 roku?
Rolnicy: składki można podnieść, ale system musi działać
Podwyżka ponownie ożywiła dyskusję o funkcjonowaniu systemu ubezpieczeniowego rolników. Sami rolnicy podkreślają jednak, że najważniejszym problemem nie jest sama wysokość składek, lecz dostęp do opieki zdrowotnej.
W wielu regionach wiejskich liczba specjalistów jest ograniczona, a czas oczekiwania na wizytę w ramach publicznej służby zdrowia wynosi nawet kilka miesięcy. W efekcie część mieszkańców wsi – mimo regularnego opłacania składek – i tak korzysta z prywatnych wizyt lekarskich.
Rolnicy zwracają uwagę, że nie sprzeciwiają się podwyżkom, o ile w zamian poprawi się dostępność leczenia. Jak podkreślają, wielu z nich byłoby gotowych płacić nawet wyższe składki, jeśli oznaczałoby to krótsze kolejki do lekarzy i realną możliwość leczenia w ramach publicznego systemu.
– Nie chodzi o to, że rolnicy nie chcą płacić, ale chcielibyśmy mieć normalny dostęp do lekarza. Dziś wygląda to tak, że płacimy składki, a i tak często leczymy się prywatnie – mówi gospodarz prowadzący gospodarstwo w Wielkopolsce.
– 20 zł to niewiele, ale w gospodarstwie każdy koszt się sumuje. Paliwo drogie, nawozy drogie, ceny skupu niepewne, a teraz kolejne opłaty. Człowiek zaczyna się zastanawiać, gdzie to wszystko zmierza – mówi rolnik z województwa kujawsko-pomorskiego.
Składki KRUS w szerszej debacie o rolnictwie
Podwyższenie składki zdrowotnej w KRUS wynika z mechanizmu powiązanego z poziomem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. Dla części gospodarstw jest to jednak kolejny element rosnących kosztów prowadzenia działalności rolniczej.
Dyskusja o składkach pokazuje też szerszy problem funkcjonowania wsi. Rolnicy coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na wysokość obciążeń, ale również na:
- opłacalność produkcji rolnej,
- stabilność rynku rolnego,
- dostęp do usług publicznych na terenach wiejskich, w tym ochrony zdrowia.
W efekcie temat składek KRUS coraz częściej pojawia się w kontekście szerszej debaty o przyszłości systemu ubezpieczeń rolniczych i jakości usług publicznych na wsi.
Źródło: KRUS
fot. Canva AI
