Zachęcmay do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu "Czekał(a) na Urbana, czyli rynkowy last minute".
Mokra kukurydza potaniała o 111 zł/t
Po informacji o poważnych ograniczeniach dostępności gazu do suszenia kukurydzy część skupów wstrzymała lub czasowo ograniczyła przyjęcia mokrego ziarna. Choć problem dotyczył różnych źródeł energii wykorzystywanych w suszarniach, szybko przełożył się na rynek.
- To natychmiast spowodowało spadki cen kukurydzy - mówi dr Juliusz Urban.
Najmocniej ucierpiała kukurydza mokra. W ciągu ostatniego tygodnia jej cena spadła średnio o 64 zł/t, a w ciągu dwóch tygodni aż o 111 zł/t. Średnia cena z sondy skupów wynosi 541 zł/t. Oferty mieszczą się w przedziale 450–640 zł/t.
Problemy z przyjęciami mokrego ziarna oraz nasilające się dostawy wpłynęły także na ceny kukurydzy suchej. W ostatnim tygodniu potaniała ona o 26 zł/t, a w dwa tygodnie o 43 zł/t. Jej średnia cena wynosi obecnie 903 zł/t, przy widełkach 840–990 zł/t.
Po raz pierwszy od wielu miesięcy średnia cena suchej kukurydzy jest niższa od ceny pszenicy konsumpcyjnej - o 16 zł/t.
Czy spadek kukurydzy pociągnie za sobą pszenicę?
Na razie ceny pozostałych zbóż reagują na sytuację spokojniej. Pszenica konsumpcyjna potaniała w tydzień o 2 zł/t, do średniej 919 zł/t. W skupach oferuje się za nią 850-970 zł/t.
Pszenica paszowa kosztuje średnio 887 zł/t, a jej cena w ciągu tygodnia spadła o 2 zł/t. Oferty wynoszą od 800 do 960 zł/t.
Stabilne pozostają także ceny jęczmienia i pszenżyta. Średnia cena pszenżyta wynosi 746 zł/t, a jęczmienia - 725 zł/t. Żyto w ciągu dwóch tygodni podrożało o 6 zł/t, do 641 zł/t, a owies - o 14 zł/t, do 584 zł/t.
Dr Urban podkreśla, że kukurydzę trzeba analizować osobno. Jesienią jej większa podaż może wywierać presję na ceny innych zbóż, ale nie oznacza to, że wszystkie muszą od razu potanieć.
- Tylko dzięki zapotrzebowaniu przemysłu paszowego możemy się jeszcze cieszyć, że ceny pszenicy, pszenżyta i jęczmienia nie spadają, a żyto i owies nawet drożeją - zauważa ekspert.
Sucha kukurydza może długo czekać na odbicie
Zdaniem dr. Urbana obecne spadki wynikają także z typowego dla tej pory roku ograniczania zakupów suchej kukurydzy. Dla rolnika, który samodzielnie suszy ziarno, oznacza to konieczność poniesienia kosztów i często odłożenia sprzedaży w czasie.
Pozostaje więc pytanie, czy cena suchej kukurydzy wróci powyżej 1000 zł/t.
- Poza portami raczej nieprędko, jeśli w ogóle - ocenia dr Urban.
Na ewentualne odbicie mogą wpływać podaż kukurydzy z Ukrainy, sytuacja w transporcie przez Morze Czarne oraz ceny pszenicy. Jak zauważa ekspert, pszenica mogła już napotkać poziom oporu, który ograniczy dalsze wzrosty i będzie wyznaczał punkt odniesienia dla rynku.
Rzepak: spadek w skupach, ale przetwórcy płacą więcej
W ostatnich dwóch tygodniach spadły również ceny rzepaku. W firmach handlowych średnia obniżyła się o 59 zł/t i wynosi 2309 zł/t. Oferty krajowych handlowców mieszczą się w przedziale 2110-2380 zł/t.
Przetwórcy także skorygowali ceny, ale nadal proponują wyższe stawki — w niektórych przypadkach 2400–-500 zł/t, bez dopłat.
Notowania rzepaku pozostają powiązane z cenami ropy. Dr Urban wskazuje, że czynniki geopolityczne mogą nadal powodować gwałtowne wahania, a większych wzrostów na giełdzie MATIF można się spodziewać raczej w styczniu - chyba że wcześniej wesprą je nowe wydarzenia na świecie.
Dlaczego giełda rośnie mimo większej podaży?
Listopadowy raport USDA wskazywał na wzrost światowej produkcji pszenicy o 5,1 mln t, do 827,5 mln t. Przy niewielkim zwiększeniu konsumpcji oznaczało to również większe prognozowane zapasy końcowe - blisko 281 mln t.
USDA podniosło także prognozę światowej produkcji rzepaku do 100,25 mln t. Jednocześnie zwiększono przewidywany import rzepaku do Unii Europejskiej o 500 tys. t, do ponad 7 mln t.
Mimo tych prognoz notowania pszenicy i rzepaku na MATIF wzrosły. Jak wyjaśnia dr Urban, rynek wcześniej reagował nie tylko na dane o podaży, lecz również na ceny ropy i doniesienia o rozmowach pokojowych między Rosją a Ukrainą. Gdy oczekiwania na przełom osłabły, notowania ponownie poszły w górę.
- Wszystkie inne informacje zbożowe giełdy skonsumowały już zdecydowanie wcześniej - ocenia ekspert.
Wahania mogą być więc gwałtowne, a reakcje rynku nie zawsze będą odpowiadały samym prognozom zbiorów.
Rolnicy powinni patrzeć nie tylko na notowania giełdowe
Dr Urban zwraca uwagę na rosnący rozdźwięk między notowaniami giełdowymi a handlem rzeczywistym. Jego zdaniem zarówno komentatorzy, jak i uczestnicy rynku coraz ostrożniej podchodzą do prognoz i raportów, a ceny transakcyjne nie zawsze podążają za giełdą.
Dlatego ważne pozostaje śledzenie ofert z krajowych skupów i realnych możliwości sprzedaży. Najbliższy okres może przynieść dalsze wahania, ale spadek cen kukurydzy sam w sobie nie przesądza jeszcze o przecenie pozostałych zbóż.
Bartłomiej Czekała
