Powierzchnia uprawy rzepaku
Powierzchnia uprawy rzepaku w ostatnich 5 latach przedstawiała się następująco wg danych wg ARiMR:
- 2021 – 0,97 mln ha,
- 2022 – 1,05 mln ha,
- 2023 – 1,08 mln ha,
- 2024 – 0,98 mln ha,
- 2025 – 1,09 mln ha.
Głębokość i gęstość siewu rzepaku
Rzepak jest rośliną, która potrzebuje między 75 a 85 dni wegetacji. Jest to czas potrzebny, aby wytworzyć silną rozetę, składającą się z 8 do 12 liści, a także odpowiednio grubą szyjkę korzeniową.
Głębokość siewu jest dość płytka. Nasiona umieszczamy, w zależności o wilgotności gleby na głębokości około 1,5 do 3 cm.
W przypadku rzepaku ozimego, na hektar przeznacza się około 2,5 do 4,5 kg nasion:
- odmiana hybrydowa: 35 do 50 nasion na m²,
- odmiana populacyjna: 55 do 70 nasion na m².
Termin siewu rzepaku
Optymalnym, książkowym terminem siewu rzepaku jest czas od 5 sierpnia do 1 września. Jednak konieczne jest branie pod uwagę przede wszystkim warunków na polu i pogody.
- północny wschód: 5 – 10 sierpnia
- wschód i północ: 10 – 15 sierpnia
- centrum: 15 – 20 sierpnia
- południowy zachód i zachód: 20 – 30 sierpnia
Kiedy rolnicy chcą siać rzepak? "Nie sam kalendarz decyduje o terminie siewu"
Z wypowiedzi rolników wynika, że siew rzepaku planowany jest przede wszystkim w drugiej połowie sierpnia. Najczęściej przewija się termin około 25–28 sierpnia, choć niektórzy zamierzają rozpocząć prace już wcześniej.
- Siew końcem sierpnia, orka i od razu w to siew. Ziemia ma wtedy jeszcze wilgoć wschody są o wiele lepsze i równiejsze - mówi jeden z rolników.
Rolnicy zwracają jednak uwagę, że nie sam kalendarz decyduje o terminie siewu. Kluczowa jest wilgotność gleby. Jeśli pojawią się opady, część gospodarstw chce wejść w pole niemal od razu.
- Ja w tym roku czekam na deszcz, orzę i od razu sieję. Nie ma co czekać na jakieś orki, a potem czekać ponownie, żeby uprawić - mówi drugi gospodarz.
Podobne podejście deklarują inni gospodarze. Jeden z nich wskazuje termin 24–27 sierpnia, podkreślając, że wszystko będzie zależało od pogody.
Jaka odmiana na słabe stanowisko? „Hybryda nie pokaże swojego potencjału”
Rolnicy coraz częściej dyskutują na forach o doborze odmiany, obsadzie oraz przygotowaniu stanowiska. Jedno z pytań dotyczy odmiany hybrydowej na słabszą ziemię.
- Jaką polecacie odmianę rzepaku hybrydę na słabą ziemię i jaki plon mieliście? - pyta jeden z rolników.
W odpowiedziach pojawia się jednak sceptycyzm wobec uprawy hybryd na słabszych stanowiskach. Jeden z rolników stwierdził:
"Na słabym stanowisku hybryda nie pokaże swojego potencjału...”
Czy wapno można wysiać tuż przed rzepakiem?
Duże zainteresowanie wzbudziło również pytanie o wapnowanie pola przed siewem rzepaku. Rolnik planuje wysiać wapno węglanowe 10 sierpnia, a rzepak zasiać około 25–26 sierpnia, pytając, czy pozostawiony czas będzie wystarczający.
„Czy jeśli rozsieję 10 sierpnia, a siew będzie 25–26 sierpnia, nie będzie za późno na rozsiewanie?”
W odpowiedziach rolnicy zwracają uwagę przede wszystkim na prawidłowe wymieszanie wapna z glebą.
- Wapno to trzeba dobrze wymieszać w profilu glebowym, 3–5 cm to zdecydowanie za mało. Co najmniej na 12 cm trzeba wymieszać - radzi jeden z rolników.
Jak zasiać współrzędowo?
Rzepak z roślinami towarzyszącymi wg zleceń instytutu Terres Inovia powinien być siany wcześniej, nawet 10 dni niż rzepak w siewie czystym. Oczywiście trzeba zwracać uwagę na wilgotność gleby, które jest priorytetem. Dzięki wcześniejszemu siewowi wykorzystanie zostaną długie dni sierpnia do stymulacji wzrostu rzepaku i roślin towarzyszących. Zwiększy to też szansę na kwitnienie roślin bobowatych pod koniec roku, co zwiększy ilość zwianego azotu oraz zwiększa ich wrażliwość na mróz.
Siew współrzędowy rzepaku wykonuje się na kilka sposobów technicznych, np.:
- siew na dwa razy siewnikiem rzędowym – czyli jako pierwsze sieje się nasiona wymagające głębszego umieszczenia nasion, np. bobik lub groch;
- siew na dwa razy siewnikami rzędowym i rzutowym – pierwsze sieje się zwykle nasiona drobne siewnikiem rzutowym, np. pod agregat uprawowy, a następnie rzepak siewnikiem rzędowym;
- siew na dwa razy, z czego siew międzyplonu następuje dopiero po wschodach rzepaku (w fazie BBCH 10–12), a rzepak siany był w szersze międzyrzędzia;
- siew w jednym przejeździe – siewnikiem rzędowym sieje się rzepak, a zamontowanym na np. przednim TUZ siewnikiem rzutowym nasiona drobne międzyplonu;
- siew w jednym przejeździe mieszanki nasion rzepaku i międzyplonu, które trafiają do jednej redlicy;
- siew w jednym przejeździe siewnikiem wyposażonym w dwa zbiorniki na nasiona (lub jeden z nich na nawóz) z odrodnymi redlicami;
- siew w jednym przejdzie siewnikiem wyposażonym w trzy zbiorniki (z czego jeden jest przeznaczony na nawóz).
Zobacz więcej; Jak dobierać gatunki do siewu współrzędowego z rzepakiem?
Siew rzepaku: jaki system wybrać?
Uprawa gleby pod rzepak musi spełniać bardzo zróżnicowane wymagania. Nie ma jednego uniwersalnego podejścia dla rolników, ale istnieją odpowiednie alternatywy.
Uprawa bezorkowa
Uprawa bezorkowa opiera się na wieloletniej stabilizacji gleby. Jeśli słoma została dobrze rozprowadzona i uniknięto zagęszczenia gleby podczas zbiorów, podstawowe wymagania dla uprawy bezorkowej są spełnione. Teraz czas ocenić, czy ten system poradzi sobie z agrofagami. Pojawianie się chwastów niekoniecznie jest większe w systemach uprawy bezpośredniej niż w systemach z uprawą wstępną. W ciągu pierwszych sześciu do ośmiu tygodni po opadnięciu nasion kiełkuje tylko 1 do 2% nasion. W trakcie kolejnego sezonu wegetacyjnego, aż do zimy, odsetek ten wzrasta do 10 lub 20%. To, czy można to kontrolować, zależy od ilości wyprodukowanych nasion.
Więcej przeczytasz PONIŻEJ:
Patrycja Bernat
