Produkcja sadzeniaków jest wyjątkowo wymagająca nie tylko pod względem agrotechnicznym, dlatego decydują się na nią nieliczni (aktualnie w Polsce jest to ok. 170 podmiotów). Trzeba także się mierzyć z wyzwaniami formalnymi.
– Sposoby sadzenia są różne, tak samo jak zbioru, więc koszty mogą się różnić w zależności od systemu, ale tylko nieznacznie. Transport z pola do magazynu też zależy od odległości pól od magazynu, w kalkulacji podaję więc 30–35 km. Kalkulacja jest przygotowana w oparciu na profesjonalnych gospodarstwach z uprawą powyżej 100 ha. Kalkulacja konsultowana była z rolnikami z województw: zachodniopomorskiego, pomorskiego, warmińsko- mazurskiego, gdzie najwięcej sadzi się sadzeniaka – mówi Agnieszka Płotka, członek Zarządu Agrico Polska sp. z o.o.
Najdroższy zakup sadzeniaka Elita
Największe koszty generuje pozycja – wiosenne środki do produkcji, tj. ok. 23 tys. zł. Największą pozycją jest tutaj zakup sadzeniaka w stopniu Elita (16 250 zł). Ponad 6 tys. zł należy przeznaczyć na zakup nawozów oraz środków ochrony roślin, ponieważ sadzeniaki muszą być wyprodukowane w najwyższych standardach jakościowych, by zagwarantować ich najwyższą zdrowotność.
Drogie przechowywanie
Kolejną znaczną pozycją są koszty przechowalnictwa, ponieważ stanowią one ok. 13 tys. zł, bo przecież sadzeniaki muszą tam znajdować się do kwietnia. Uwzględnione są w niej takie koszty, jak: magazynowanie i wentylacja (amortyzacja zakładająca użytkowanie przez 20 lat), energia (od października do marca), skrzyniopalety (amortyzacja – użytkowanie 10 lat), sortowanie, pakowanie, załadunek aut – 198 worków typu big-bag (BB) + palety. Najbardziej znaczącą pozycją jest sortowanie (4,5 tys. zł) oraz koszt magazynowania i wentylacji.
– Ziemniaki od momentu kopania do kwietnia kolejnego roku składowane są w magazynach. Jak liczymy koszty? Przechowalnia o wymiarach 18 m × 36 m kosztuje 1 200 000 zł i pomieści 1,5 tys. ton. Ziemniaki muszą być wentylowane i najlepiej chłodzone do temperatury 4°C. Koszt zakupu wentylacji i chłodzenia do magazyny mieszczącego 1,5 tys. ton to ok. 900 tys. zł. Zatem magazyn: 1 200 000 zł: 20 lat użytkowania: 1 500 t = 40 zł/t × 30 y/ha = 1200 zł/ha. Wentylacja: 900 tys. zł: 20 lat użytkowania: 1500 ton = 90 zł/t × 30 y/ha = 900 zł/ha. Łącznie koszty przechowalnictwa z wentylacją to kwota 2100 zł/ha – wylicza Agnieszka Płotka.
Niski plon handlowy, a koszty wysokie
Produkcja materiału siewnego ziemniaka napotyka te same przeszkody, co inne kierunki uprawy, tj. wyzwania pogodowe, wycofywanie kolejnych środków ochrony roślin. Rosnące koszty produkcji przy malejących cenach sprzedaży płodów rolnych, czynią tę produkcję niesamowitym wyzwaniem, nie tylko dla rolników, ale i dla kraju. Brak rąk do pracy wymusza przymusową mechanizację, a technologia jest droga i niezależna od cen sprzedaży na rynkach rolnych.
– Produkcja materiału siewnego ziemniaka ogranicza się w dużej mierze do północy kraju, z uwagi na mniejszą presję mszyc. Istnieje też w Polsce realne ryzyko chorób kwarantannowych. Stosunkowo niskie plony handlowe bulw, tj. 35–55 mm, które wynoszą ok. 20–25 t/ha i to w dobrym roku, sprawiają, że presja jest ogromna – podkreśla Agnieszka Płotka.
Jakie są szczegółowe koszty produkcji sadzeniaka wraz z tabelą kalkulacji kosztów przeczytasz w wydaniu 1/2026 naszego kwartalnika Ziemniaki.
O kosztach produkcji ziemniaków, trudnym rynku i niskich cenach, a także wyzwaniach agrotechnicznych w bieżącym sezonie będziemy rozmawiać podczas naszego seminarium ziemniaczanego, które odbędzie się 26.02.2026 r. w Bagatelka Centrum Rekreacyjno-hotelowe koło Wrześni (woj. wielkopolskie). Zapraszam serdecznie!
