KRIR interweniuje w sprawie sankcji za nawozy
Pod koniec lutego 2026 roku, Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych zwrócił się z pismem i apelem o zniesienie kar nakładanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rolników realizujących praktykę Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia za przekroczenie dawek fosforu, potasu i magnezu.
KRIR kwestionuje zasady limitów składników innych niż azot
Przypomnijmy, że w piśmie resortu rolnictwa zawarto stwierdzenie, że: „Jest to plan nawożenia racjonalnego i zbilansowanego, niezależnie od rodzaju stosowanego nawozu (naturalnego lub mineralnego), uwzględniający zapotrzebowanie danej rośliny uprawnej na wskazane składniki (a nie wyłącznie w azot), który powinien być opracowany zgodnie ze zbiorem zaleceń dobrej praktyki rolniczej, na podstawie składu chemicznego nawozów, potrzeb pokarmowych roślin oraz zasobności gleby”.
- Jednak racjonalne nawożenie nie może wykluczać stosowania nawozów naturalnych jako złych, nie jest nam również znana obowiązująca publikacja, która by limitowała stosowanie nawozów naturalnych, z wyjątkiem 170 kg N na 1 ha w roku. Zbiór zaleceń dobrej praktyki rolniczej, również wskazuje tylko limit 170 kg N na 1 ha w roku. Nie ma w nim mowy o limicie na pozostałe składniki. Zatem nie można się opierać o zbiór zaleceń dobrej praktyki rolniczej - czytamy w piśmie.
Ministerstwo odpowiada: przepisy UE jasno określają zasady ekoschematów
W związku z tym samorząd rolniczy zwracił się do Ministra, aby za przekroczenie dawek fosforu, potasu i magnezu, pochodzącego z nawozów naturalnych, rolnicy nie byli karani.
Dnia 16 marca 2026 roku, uzyskano odpowiedź od Ministera rolnictwa i Rozwoju Wsi, w której czytamy:
- Podstawowym aktem prawym regulującym funkcjonowanie ekoschematów jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 (1) ustanawiające przepisy dotyczące planów strategicznych WPR. Zgodnie z art. 31 ust 1 tego rozporządzenia „Państwa członkowskie ustanawiają dobrowolne schematy na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt (zwane dalej „ekoschematami”) oraz zapewniają im wsparcie na warunkach określonych w niniejszym artykule i doprecyzowanych w ich planach strategicznych WPR.” - przekazano.
Z tego też przepisy jasno wynika, że płatności w ramach eksochematów przyznawane są rolnikom, którzy dobrowolnie podejmują określone praktyki korzystne dla klimatu, środowiska lub dobrostanu zwierząt.
Jak zaznaczył Minister rolnictwa, kluczowe znaczenie dla określenia zakresu ekoschematów ma art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115 (1), zgodnie z którym państwa członkowskie muszą zapewnić m.in. „wyłącznie płatności z tytułu zobowiązań, które:
- wykraczają poza odnośne wymogi podstawowe w zakresie zarządzania i normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska ustanowione zgodnie z rozdziałem I sekcja 2;”, czyli normy i wymogi warunkowości.
Zobacz także: Dopłaty do krów i bydła 2026: ile zł za sztukę, jaki wiek i ile maksymalnie zgłosić?
Fosfor, potas i magnez też wliczają się do wymogów
Bazą do określenia wymogów warunkowości dla dodatkowych płatności jest posiadanie i przetrzeganie planu nawożenia obejmującego wyłącznie nawożenie azotem.
- Z tego względu praktyka Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wykracza poza wymagania warunkowości, ponieważ odnosi się nie tylko do azotu, lecz także do innych podstawowych składników pokarmowych roślin, takich jak fosfor (P), potas (K) i magnez (Mg), a także uwzględnia odczyn gleby (pH) - tłumaczy ministerstwo.
Polska musi stosować kary w ramach WPR
W związku z tym, Polska jako państwo członkowskie zobowiązana jest do zapewnienia stosowania proporcjonalnych zmniejszeń płatności wobec beneficjentów, którzy nie spełniają warunków przyznania wsparcia.
- Zgodnie z art. 59 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. (2) państwa członkowskie są zobowiązane do wprowadzenia środków zapewniających ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej, w tym do weryfikacji spełniania warunków przyznania wsparcia oraz do stosowania skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - czytamy w wyjaśnieniu.
ARiMR może zmniejszyć lub odmówić płatności
Dlatego też, jeżeli beneficjent, rolnik nie spełnia warunków przyznania płatności lub wsparcia finansowanego ze środków WPR, ARiMR jest zobowiązana do zastosowania odpowiednich środków administracyjnych, takich jak zmniejszenie płatności czy nawet całkowitej odmowy jej przyznania.
Patrycja Bernat
