Alternatywny system przemieszczania świń – nowy rodzaj zgłoszenia w IRZ plus!
9 grudnia 2025 w RCL pojawił się projekt rozporządzenia, który ma wprowadzić nowy rodzaj zgłoszenia. Obecnie rolnicy w IRZ plus korzystają ze „Zgłoszenia przemieszczenia świń” i „Zgłoszenia uboju świń w rzeźni”. Dzięki zmianom hodowca będzie mógł złożyć „Zgłoszenie zamiaru przemieszczenia świni”, która trafi przez system do powiatowego lekarza weterynarii lub wyznaczonego lekarza weterynarii, tak aby w sposób elektroniczny mogli potwierdzić zgodę na przemieszczanie świń bez świadectwa zdrowia. To usprawni i przyspieszy proces wydawania decyzji. Trzeba pamiętać, że dotyczy to tylko obrotu zwierzętami na terenie Polski.
Jak wynika z danych ARiMR w Polsce świnie są utrzymywane w 44 311 zarejestrowanych siedzibach stad.
Kiedy dokonać zgłoszenia w systemie IRZplus?
Zgodnie z grudniowym projektem hodowca będzie mógł zgłosić powiatowemu lub wyznaczonemu lekarzowi weterynarii zamiar przemieszczenia świni za pomocą aplikacji IRZplus, co najmniej na 4 dni przed planowanym przemieszczeniem. Zgłoszenie trafi do lekarza weterynarii, który poinformuje rolnika o możliwości dokonania przemieszczenia świni albo o braku takiej możliwości.
Jakie informacje będzie musiało zawierać zgłoszenie?
21 stycznia br. w RCL pojawił się kolejny projekt rozporządzenia, w którym podano jakie dane będą musiały znaleźć się w takim zgłoszeniu.
- numer identyfikacyjny świni, która ma zostać przemieszczona,
- numer siedziby stada z której świnia ma zostać przemieszczona,
- numer siedziby stada lub numer rzeźni, do której świnia ma zostać przemieszczona,
- numer siedziby stada podmiotu, który prowadzi obrót zwierzętami, pośrednictwo w tym obrocie lub skup zwierząt i którego siedziba stada będzie pośredniczyć w przemieszczeniu świni,
- planowaną liczbę świń przeznaczonych do przemieszczenia,
- planowaną datę przemieszczenia.
- Projekt rozporządzenia ma na celu rozszerzenie informacji gromadzonych w komputerowej bazie danych o informacje konieczne do prawidłowego funkcjonowania alternatywnego systemu przemieszczania świń oraz informacje wymagane po zmianie ustawy o SIRZ - czytamy w uzasadnieniu projektu.
Gospodarstwo w strefie ASF?
Jak wynika z projektu rozporządzenia, jeżeli gospodarstwo lub ubojnia znajdują się znajdują się na obszarze zapowietrzonym, obszarze zagrożonym lub innym obszarze objętym ograniczeniami lekarz weterynarii przeprowadzi badanie kliniczne świni zgłoszonej do przemieszczenia, jeżeli jest ono wymagane, lub urzędowy lekarz weterynarii zdecyduje o konieczności przeprowadzenia tego badania. Po przekazaniu informacji o możliwości przemieszczenia świni przez powiatowego lekarza weterynarii lekarza w IRZplus, ta świnia powinna być w terminie 48 godzin albo 2 dni przemieszczona do siedziby stada przeznaczenia lub do rzeźni, co musi zostać potwierdzone w komputerowej bazie danych ARiMR przez hodowcę lub ubojnię, nie później niż 2 dni od dnia przybycia.
W przypadku gdy powiatowy lub wyznaczony lekarz stwierdzi, że przemieszczenie świń jest niemożliwe, to zgłoszenie zamiaru przemieszczenia świń zostanie uznane za nieskuteczne. W takim przypadku posiadacz świni może dokonać przemieszczenia świni zaopatrując ją w zwykłe świadectwo zdrowia. W sytuacjach wyjątkowych, niewynikających z przyczyn leżących po stronie odpowiednio dokonującego zgłoszenia lub ARiMR, które uniemożliwiają złożenie, przyjęcie, przetworzenie lub akceptację zgłoszenia zamiaru przemieszczenia świń, to zgłoszenie zostanie uznane za nieskuteczne. Sytuacją taką może być np. przerwa w dostarczaniu Internetu lub wystąpienie choroby zakaźnej na obszarze, na którym znajduje się siedziba stada posiadacza świni zgłaszającego zamiar przemieszczenia świni.
Kiedy rozporządzenie wejdzie w życie?
- Proponuje się, aby projektowane rozporządzenie weszło w życie z dniem 18 marca 2026 r. Wskazany termin wejścia w życie rozporządzenia jest zbieżny z terminem wejścia w życie ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt, która wprowadza w ustawie o SIRZ m.in. przepisy dot. alternatywnego systemu przemieszczania świń - podano w uzasadnieniu projektu.
Na razie projekt jest na etapie opiniowania i możliwe, że zostanie uzupełniony o uwagi GLW. ARiMR nie zgłosiła żadnych uwag. Po publikacji rozporządzenia w Dzienniku Ustaw niezwłocznie o tym poinformujemy.
