Polska należy do najważniejszych producentów wieprzowiny w Unii Europejskiej, choć w ostatnich latach pogłowie świń w kraju się zmniejszyło. Jednocześnie postępuje konsolidacja produkcji, a gospodarstwa coraz częściej szukają sposobów na poprawę efektywności i ograniczenie kosztów.
W 2025 r. w Unii Europejskiej wyprodukowano 21,844 mln ton wieprzowiny. Polska odpowiadała za 1,995 mln ton, co dało jej czwarte miejsce wśród unijnych producentów. W polskich zakładach ubojowych ubito w tym czasie około 20,7 mln świń. Mimo zmian zachodzących w krajowej produkcji Polska pozostaje więc istotnym uczestnikiem europejskiego rynku wieprzowiny.
Handel zagraniczny
Duże znaczenie dla branży ma również handel zagraniczny. W 2025 r. Polska wyeksportowała 369,6 tys. ton mięsa wieprzowego, z czego 286,6 tys. ton trafiło na rynki pozaunijne. Ważnymi odbiorcami były m.in. Czechy, Słowacja, Rumunia i Wielka Brytania. Jednocześnie krajowy sektor przetwórczy korzysta z importowanego surowca, sprowadzanego przede wszystkim z Danii, Belgii i Niemiec.
Wymiana handlowa pozwala polskim zakładom przetwórczym uzupełniać krajową podaż i docierać do odbiorców na różnych rynkach. Dla krajowych producentów oznacza to jednak konieczność konkurowania nie tylko ceną, ale także jakością, powtarzalnością dostaw i efektywnością produkcji. Zwiększenie udziału krajowego surowca w zaopatrzeniu przetwórstwa może być jednym z kierunków rozwoju sektora, pod warunkiem że produkcja będzie konkurencyjna kosztowo i dostosowana do potrzeb rynku.
Zmiana pogłowia świń w EU
Sytuacja w poszczególnych państwach UE jest zróżnicowana. W ostatnim okresie wzrost pogłowia świń odnotowano w Hiszpanii, podczas gdy spadki wystąpiły m.in. w Niemczech, Francji, Belgii, Holandii i Danii. Zmiany te pokazują, że pozycja producentów zależy od wielu czynników, w tym kosztów, organizacji produkcji, sytuacji zdrowotnej stad i warunków rynkowych.
Polska ma możliwości zwiększania produkcji wieprzowiny, ale jej rozwój powinien opierać się na nowoczesnych rozwiązaniach, a nie wyłącznie na wzroście liczby utrzymywanych zwierząt. Inwestycje w technologie mogą pomóc poprawić wykorzystanie paszy, ograniczyć nakłady pracy, wcześniej wykrywać problemy zdrowotne i lepiej zarządzać stadem. W dłuższej perspektywie takie działania mogą przełożyć się zarówno na wzrost produkcji, jak i poprawę marż gospodarstw.
EuroTier 2026: technologie dla nowoczesnej produkcji świń
Targi EuroTier 2026, które odbędą się w dniach 10-13 listopada w Hanowerze, będą okazją do poznania nowoczesnych rozwiązań zwiększających efektywność i konkurencyjność produkcji zwierzęcej. Pod hasłem „Intelligence in Animal Farming” organizatorzy podkreślą znaczenie wykorzystania danych w zarządzaniu gospodarstwem, automatyzacji oraz inteligentnych systemów wspierających codzienną pracę hodowców.
Dla producentów trzody chlewnej ważną grupę rozwiązań stanowią systemy automatycznego żywienia i precyzyjnego dozowania paszy. Umożliwiają one lepsze dopasowanie dawki do potrzeb zwierząt i kontrolę pobrania paszy, co ma znaczenie zarówno dla wyników produkcyjnych, jak i kosztów. Ponieważ żywienie jest jednym z głównych składników kosztów produkcji wieprzowiny, nawet niewielka poprawa wykorzystania paszy może mieć istotny wpływ na opłacalność.
Automatyzacja produkcji
Drugim obszarem jest automatyzacja codziennej obsługi chlewni. Systemy sterowania wyposażeniem, monitorowania warunków środowiskowych i wspomagania pracy personelu mogą ograniczać czas potrzebny na rutynowe czynności. Pozwalają też sprawniej reagować na zmiany temperatury, wentylacji czy innych parametrów wpływających na komfort i wyniki produkcyjne zwierząt.
Coraz większą rolę odgrywa również cyfrowe monitorowanie stada. Zbieranie i analiza danych dotyczących pobrania paszy i wody, aktywności zwierząt oraz warunków utrzymania mogą ułatwiać szybsze wychwytywanie niepokojących zmian. Wczesne rozpoznanie problemu może pomóc ograniczyć straty produkcyjne, a także wspierać działania związane ze zdrowiem i dobrostanem świń.
Ważnym kierunkiem rozwoju są ponadto rozwiązania wspierające bioasekurację i zarządzanie zdrowiem stada. W warunkach zagrożenia chorobami zakaźnymi, w tym afrykańskim pomorem świń (ASF), znaczenie mają nie tylko procedury organizacyjne, lecz także technologie ułatwiające kontrolę dostępu, utrzymanie higieny i dokumentowanie procedur w gospodarstwie. Same urządzenia nie zastąpią prawidłowo prowadzonej bioasekuracji, mogą jednak pomóc w konsekwentnym przestrzeganiu zasad.
Rozwiązania dla każdego
Nowoczesne technologie nie muszą być wdrażane wyłącznie w największych fermach. Część rozwiązań można wprowadzać stopniowo, zaczynając od obszarów, w których przynoszą największe korzyści – na przykład kontroli klimatu, organizacji żywienia lub gromadzenia danych o stadzie. Kluczowe jest dobranie inwestycji do skali gospodarstwa, jego potrzeb i możliwości finansowych.
11 listopada – Międzynarodowy Dzień Rolnika i bezpłatny wstęp dla Polaków
Międzynarodowy Dzień Rolnika (International Farmers’ Day), obchodzony 11 listopada, będzie szczególną okazją dla polskich uczestników EuroTier 2026. Polska została wybrana jako jeden z trzech krajów partnerskich wydarzenia. Polscy rolnicy będą mogli tego dnia wejść na targi bezpłatnie.
Udział w targach to szansa na poznanie rozwiązań stosowanych w gospodarstwach z różnych krajów, rozmowy z wystawcami i wymianę doświadczeń z innymi producentami. Warto przed wizytą określić najważniejsze potrzeby gospodarstwa, np. ograniczenie kosztów żywienia, usprawnienie organizacji pracy czy poprawę bioasekuracji. Pozwoli to skoncentrować się na technologiach, które mogą przynieść odpowiednie korzyści.
EuroTier będzie więc nie tylko prezentacją nowego wyposażenia, lecz także okazją do oceny, które rozwiązania mogą przynieść konkretne efekty w polskich warunkach. Połączenie sprawnego zarządzania, dobrej zdrowotności stada i technologii poprawiających efektywność może stworzyć podstawy do zwiększania produkcji oraz poprawy marż. To właśnie wzrost wydajności i lepsza kontrola kosztów, a nie samo zwiększanie skali, mogą przesądzić o konkurencyjności polskiej trzody chlewnej w kolejnych latach.
