Od pierwszego kurnika do 2,5 mln kurcząt rocznie
W 1986 roku Jerzy Leśniewski i jego żona kupili od państwa ziemię w Świętnie koło Wolsztyna. Rok później na pustym polu stanął pierwszy kurnik. Hodowali w nim indyki sprowadzane z kanadyjskiego Ontario przez Amsterdam. Tak zaczęła się historia rodzinnej fermy, która dziś jest pionierem w produkcji kurcząt.
WIZYTÓWKA
Jerzy Leśniewski z córką Anną
od 1986 roku prowadzą rodzinną fermę drobiu w Świętnie koło Wolsztyna. Rocznie, do 9 kurników po 2268 m2 wstawiają 2,5 mln kurcząt. Skala produkcji, która niesie za sobą ogromne ryzyko, skłania ich do ubezpieczenia całego gospodarstwa, w tym zwierząt.
– Sami uczyliśmy się wszystkiego. I nie było to łatwe – wspomina Jerzy Leśniewski, który choć w 2013 r. przekazał pałeczkę synowi Bartoszowi, to nadal aktywnie uczestniczy w biznesie. Gospodarstwo ma 8,28 ha, a jego zabudowa zajmuje ok. 7 ha. Ferma składa się z 9 kurników o powierzchni 2268 m2 każdy. Rocznie wstawiają do nich nawet 2,5 mln kurcząt. W jednym cyklu na fermę trafia ok. 360–380 tys. jednodniowych piskląt, a jednorazowa produkcja sięga tysiąca ton brojlerów.
– Pisklęta przyjeżdżają z dwóch wylęgarni. Są wysuszone i zaszczepione. Część z nich jest już seksowana, czyli kurki i koguty trafiają do osobnych grup. Cykl hodowlany trwa około 42 dni. Potem kurnik trzeba opróżnić, umyć i zdezynfekować, a przygotowanie do kolejnego wstawienia zajmuje mniej więcej dwa tygodnie. W ciągu roku odbywa się około sześciu cykli – podkreśla rolnik. Brojlery trafiają do zakładu Storteboom Hamrol, z którym Leśniewscy współpracują od lat. Gospodarstwo sprzedaje drób jako żywiec, a wymagane audyty pozwalają, by mięso trafiało na rynki wielu krajów, m.in. Niemiec czy Wielkiej Brytanii.
Nawet 14 m3 wody na dobę. Produkcja pod kontrolą komputerów
Do odchowu takiej liczby ptaków potrzeba ogromnych ilości paszy i wody. Na jeden rzut przypada około 1600 ton paszy. W szczytowym okresie jeden kurnik zużywa nawet 14 metrów sześciennych wody na dobę. Pasza jest dostosowywana do wieku kurcząt: najpierw podaje się mikrogranulat, później granulat krótkocięty, a następnie granulat.
W gospodarstwie zmienił się nie tylko rozmiar produkcji, lecz także sposób pracy. Dawniej wiele czynności trzeba było wykonywać ręcznie. Dziś obiekty są zautomatyzowane, a komputery sterują warunkami w kurnikach. Na dwóch zmianach pracuje pięć osób. Temperatura, wilgotność, oświetlenie, dostęp do paszy i wody – wszystko podlega stałej obserwacji.
– Każdy cykl jest inny i nie da się zastosować jednego schematu działania. Od pierwszego dnia trzeba obserwować, czy ptakom jest dobrze przy takiej lub innej temperaturze i wilgotności – mówi Leśniewski, dodając: Kiedyś człowiek w ogóle nie myślał, że światło może być tak istotne w produkcji. Dzisiaj ważne jest wszystko, a dobry wynik można ocenić dopiero po zakończonym cyklu.
Ubezpieczenie fermy to nie tylko ochrona budynków i drobiu
Przy takiej skali produkcji ubezpieczenie jest jednym z najważniejszych zabezpieczeń gospodarstwa. Jak podaje hodowca, cała ferma już od 2011 r. jest ubezpieczona w Towarzystwie Ubezpieczeń Wzajemnych "TUW", a według polisy za 2025 rok na 86 tys. zł, z czego 33,1 tys. zł przypada na drób. Ochroną objęte jest niemal wszystko, począwszy od budynków, agregatów, a nawet przerw w dopływie prądu. TUW "TUW" oferuje hodowcom drobiu kompleksową ochronę obejmującą, m.in. stada drobiu, budynki inwentarskie, wyposażenie ferm oraz skutki przerw w dopływie prądu. Zakres ochrony można dostosować do specyfiki produkcji i wielkości fermy.
W przygotowaniu polisy i pilnowaniu jej warunków Leśniewskim pomaga broker Jarosław Taurogiński, z którym rodzina współpracuje od około 15 lat, a z którego usług są bardzo zadowoleni. Jerzy Leśniewski podkreśla, że sama umowa nie wystarczy – trzeba pamiętać o przeglądach instalacji elektrycznej, kontroli agregatów, przeglądach przeciwpożarowych oraz wymaganej dokumentacji.
– Problemem nie jest się ubezpieczyć, a być przygotowanym w razie szkody. Dzięki brokerowi, który mówi nam, co musimy posiadać, żeby ubezpieczenie działało, jesteśmy gotowi na każdą ewentualność – zaznacza rolnik.
Eksperci TUW "TUW" zwracają uwagę, że jeszcze kilkanaście lat temu hodowcy największą uwagę skupiali na produkcji i wynikach ekonomicznych. Dziś równie ważne stało się zarządzanie ryzykiem. W nowoczesnej fermie nawet kilkugodzinna awaria zasilania, uszkodzenie systemu wentylacji czy gwałtowna fala upałów mogą oznaczać bardzo poważne straty. Nic więc dziwnego, że ubezpieczenie coraz częściej traktowane jest nie jako dodatkowy koszt, ale jako jeden z elementów bezpieczeństwa prowadzonej produkcji.
800 ton drobiu do utylizacji, potem 25 tys. padłych kurcząt
Jednego z najpoważniejszych sprawdzianów gospodarstwo doświadczyło w ubiegłym roku, kiedy na fermie wykryto rzekomy pomór drobiu. W konsekwencji ptaki trzeba było zlikwidować. Jak relacjonuje Leśniewski, do utylizacji skierowano blisko 800 ton drobiu. Koszty gazowania i utylizacji wyniosły, według jego wyliczeń, łącznie 8 mln zł. Państwowe odszkodowanie dla Leśniewskich natomiast – ok. 5,5 miliona.
Dla hodowcy dotkliwy był również czas, przez który ferma nie mogła normalnie pracować. – Pieniądze dostaliśmy po pięciu miesiącach, a za te pięć miesięcy, kiedy ferma stała, nikt nam nie zapłacił – mówi. Zwraca też uwagę na zasady postępowania przy chorobie zakaźnej. Jego zdaniem warto rozważyć, czy konieczna jest likwidacja ptaków w całym gospodarstwie, jeśli chorobę wykryto w jednym kurniku.
Druga poważna próba przyszła w lipcu tego roku, podczas ekstremalnych upałów. Na fermie temperatura w cieniu sięgała 44°C, a zgodnie z warunkami polisy do uznania upadków i wypłacenia odszkodowania wystarczyły 33°C. Brojlery przekroczyły 29. dzień tuczu, dlatego gospodarstwo otrzymało 100% sumy ubezpieczenia – w tym przypadku 15 zł za sztukę.
– W wyniku upału padło ok. 25 tys. ptaków. Straty trzeba było szybko usunąć, ponieważ pozostałe kurczęta nie chciały chodzić po padłych osobnikach, a co gorsza – podchodzić do jedzenia i picia. A to jak wiadomo wpływa na ich przyrosty – zaznacza hodowca. Po tym doświadczeniu fermę dodatkowo zmodernizowano. Wokół kurników wykonano instalację chłodzącą, która rozpyla wodę. Drobne krople mają wyparować, zanim opadną na ziemię, obniżając temperaturę. W środku znajdują się także pompy i system zraszania.
– Nie możemy dopuścić więcej do takiej sytuacji, dlatego robimy wszystko, żeby ferma była jak najbardziej bezpieczna – dodaje Leśniewski. Uważa, że cała procedura związana z uznaniem straty i wypłatą odszkodowania przebiegła sprawnie. Po dostarczeniu niezbędnych dokumentów, m.in. związanych z utylizacją zwierząt, wypłata nastąpiła po ok. 2–3 tygodniach.
– Wszystko było dobrze policzone, adekwatne do straty, jaką ponieśliśmy – podsumowuje Jerzy Leśniewski, dodając: najlepiej byłoby nie musieć korzystać z ubezpieczenia, jednak dobrze je mieć i spać spokojnie.
