Kobiety odgrywają istotną rolę na każdym etapie światowego łańcucha żywnościowego. Z najnowszych danych Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), opublikowanych w czerwcu 2026 r., wynika, że stanowią 42 proc. wszystkich pracujących w systemach rolno-spożywczych. Ich udział utrzymuje się na zbliżonym poziomie od 2000 r. Co więcej, w 2023 r. sektor ten zapewniał zatrudnienie 44 proc. wszystkich pracujących kobiet na świecie, wobec 37 proc. pracujących mężczyzn.
Kobiety zarabiają mniej i mają trudniejszy dostęp do ziemi
Duży udział kobiet w światowym agrobiznesie nie oznacza równych możliwości ekonomicznych. Według FAO kobiety zatrudnione w systemach rolno-spożywczych otrzymują średnio 78 centów za każdego dolara zarobionego przez mężczyznę. W około 85 proc. państw, dla których dostępne są dane, kobiety mają mniejsze prawa własności lub mniej bezpieczny dostęp do gruntów rolnych niż mężczyźni.
Istotna jest również różnica w produktywności. Nawet jeśli kobiety i mężczyźni gospodarują na gruntach o tej samej powierzchni, luka w produktywności ziemi wynosi 24 proc. To efekt m.in. nierównego dostępu do kapitału, edukacji, technologii i środków produkcji.
Zmiany klimatu dodatkowo pogłębiają dysproporcje
Nierówności są szczególnie widoczne w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych. FAO szacuje, że każdy dzień ekstremalnie wysokich temperatur obniża wartość produkcji roślinnej gospodarstw prowadzonych przez kobiety o 3 proc. bardziej niż w przypadku gospodarstw prowadzonych przez mężczyzn.
Problemem pozostaje także nieodpłatna praca. Kobiety na całym świecie poświęcają na obowiązki domowe i opiekę nad innymi od 2 do 20 punktów procentowych więcej czasu niż mężczyźni. Wartość nieodpłatnej pracy opiekuńczej wykonywanej przez kobiety i dziewczęta FAO szacuje na co najmniej 10,8 bln dolarów rocznie.
Równość szans może przynieść bilion dolarów
Wyrównanie różnic w wynagrodzeniach i produktywności kobiet oraz mężczyzn w rolnictwie mogłoby przynieść wymierne korzyści całej gospodarce. Według szacunków FAO światowy PKB mógłby wzrosnąć o 1 bln dolarów, a liczba osób doświadczających braku bezpieczeństwa żywnościowego zmniejszyć się o 45 mln.
Skala problemu widoczna jest również w dostępie do żywności. W 2024 r. umiarkowanego lub poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego doświadczało na świecie o 63,4 mln więcej kobiet niż mężczyzn w wieku co najmniej 15 lat.
Dane FAO pokazują, że zwiększenie udziału kobiet w rolnictwie to nie tylko kwestia równości społecznej, ale również potencjał gospodarczy i większa odporność światowych systemów żywnościowych. Nieprzypadkowo ONZ ogłosiła 2026 r. Międzynarodowym Rokiem Kobiet w Rolnictwie. I choć rok ten powoli dobiega końca, to kobiety na pewno nie zwolnią tempa! Polska jest przykładem kraju, w którym kobiety odgrywają istotną rolę w zarządzaniu gospodarstwami rolnymi. W 2023 r. kierowały 32,8 proc. gospodarstw w kraju. Co więcej, Polska skupia około 16% wszystkich gospodarstw zarządzanych przez kobiety w UE. Pod tym względem wyprzedza nas jedynie Rumunia, z udziałem wynoszącym 38%.
Polki zaznaczają swoją obecność także na świecie
Aktywność Polek dostrzegana jest także na arenie międzynarodowej. W tym roku FAO wyróżniło 100 kobiet z całego świata, które w szczególny sposób przyczyniają się do rozwoju systemów rolno-spożywczych i obszarów wiejskich. Wśród laureatek znalazła się Katarzyna Malicka z Warmii, która wraz z mężem prowadzi około 370-hektarowe gospodarstwo w Komalwach w woj. warmińsko-mazurskim. Zajmuje się hodowlą owiec rasy kamienieckiej, przetwórstwem mięsa i sprzedażą własnych produktów. Angażuje się również w działalność społeczną i edukacyjną oraz promowanie zrównoważonego rolnictwa.
Czy kobieta wciąż musi udowadniać swoją wartość w branży rolnej? Jak przełamywać stereotypy, pokonywać bariery i budować silną pozycję w agrobiznesie? O tym, jak odnieść sukces w sektorze, który przez lata kojarzony był przede wszystkim z mężczyznami, będziemy rozmawiać podczas sesji „Kobiety w Agrobiznesie” na XI Forum Rolników i Agrobiznesu w Poznaniu, 25 listopada. Wśród prelegentek znajdzie się Katarzyna Malicka, która opowie o własnych doświadczeniach w prowadzeniu i rozwijaniu gospodarstwa rolnego.
Nie zwlekaj i zapisz się już dziś!
Do zobaczenia 25 listopada!
