Małe gospodarstwa nadal dominują w Polsce
Polskie rolnictwo wciąż charakteryzuje się dużym rozdrobnieniem. Z danych Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) za 2025 rok wynika, że aż 614,5 tys. gospodarstw ubiegało się o dopłaty w grupie do 5 ha. Kolejne 256,2 tys. mieściło się w przedziale 5–10 ha, a 114,8 tys. – 10–15 ha.
Łącznie ponad 80% gospodarstw nie przekracza powierzchni 15 ha, przy średniej krajowej wynoszącej 11,75 ha. Największy spadek liczby rolników rok do roku odnotowano w grupie 5–10 ha.
Gdzie gospodarstwa są najmniejsze, a gdzie największe?
Największe rozdrobnienie występuje w południowo-wschodniej Polsce. W województwach takich jak województwo małopolskie (96%), województwo podkarpackie (95%) i województwo świętokrzyskie (92%) niemal wszystkie gospodarstwa mają mniej niż 15 ha.
Z kolei najmniejszy udział małych gospodarstw odnotowano w województwo warmińsko-mazurskie oraz województwo zachodniopomorskie – po 62%.
Pod względem średniej powierzchni gospodarstw różnice są jeszcze bardziej widoczne. Najmniejsze gospodarstwa znajdują się w Małopolsce (4,40 ha), a największe w województwie zachodniopomorskim (34,04 ha).
Duże gospodarstwa rosną w siłę, ale nadal są rzadkością
Gospodarstwa o powierzchni powyżej 100 ha stanowią niewielki odsetek – w 2025 roku było ich 13 938. Aż 88% z nich mieściło się w przedziale 100–300 ha. Najwięcej dużych gospodarstw znajduje się w zachodniej Polsce, szczególnie w województwach: województwo zachodniopomorskie, województwo wielkopolskie i województwo dolnośląskie.
Największe gospodarstwa to jednak rzadkość – tylko 194 przekraczało 1000 ha, a zaledwie 28 miało ponad 3 tys. ha. Jednocześnie widoczna jest zmiana strukturalna – najszybciej przybywa gospodarstw średnich (50–100 ha).
Najwięcej rolników w czterech regionach
Spośród 1,19 mln gospodarstw ubiegających się o dopłaty, najwięcej znajdowało się w:
- województwo mazowieckie – 187,1 tys.
- województwo lubelskie – 154,4 tys.
- województwo łódzkie – 107,5 tys.
- województwo wielkopolskie – 107,1 tys.
Łącznie w tych czterech regionach działa aż 46% wszystkich rolników korzystających z dopłat.
14,7 mld zł dopłat. Kto dostał najwięcej?
W 2025 roku ARiMR wypłaciła rolnikom 14,7 mld zł w ramach płatności bezpośrednich. Najwięcej środków trafiło do rolników w województwach: mazowieckim, wielkopolskim i lubelskim. Największą część stanowiło podstawowe wsparcie dochodów – 6,14 mld zł. Istotne były również: płatność redystrybucyjna – 1,51 mld zł, wsparcie dla małych gospodarstw – 1,27 mld zł i wsparcie dla młodych rolników – 151,9 mln zł.
Coraz większe znaczenie zyskują działania środowiskowe. Praktyka „uproszczone systemy uprawy” w ramach ekoschematu rolnictwo węglowe cieszyła się dużym zainteresowaniem. Dzięki atrakcyjnej stawce 262,56 zł/ha rolnicy złożyli 144 404 wnioski, a łączna kwota wsparcia wyniosła 846,9 mln zł.
Jakie uprawy dominują w Polsce w 2025 roku?
W strukturze zasiewów nadal dominują tradycyjne uprawy. Największe powierzchnie zajmują: pszenica ozima – 2,29 mln ha, kukurydza na ziarno – 1,34 mln ha oraz rzepak ozimy – 1,09 mln ha. Wszystkie te uprawy odnotowały wzrost powierzchni rok do roku.
W 2025 roku szczególnie dynamicznie rosła jednak powierzchnia kukurydzy na kiszonkę – aż o 72%, do 614,3 tys. ha. To efekt rosnącego zapotrzebowania na pasze.
Wzrosła także powierzchnia uprawy ziemniaków, głównie ze względu na wysokie ceny w poprzednich sezonach, bowiem teraz branża zmaga się z kryzysem. Z drugiej strony wyraźnie spadła powierzchnia niektórych upraw: żyta ozimego – o 67,6 tys. ha i buraka cukrowego – o 21,1 tys. ha.
