StoryEditor

Rzepak kończy kwitnienie. Teraz o plonie mogą zdecydować szkodniki łuszczynowe

Rzepak w wielu regionach wychodzi z kwitnienia i właśnie teraz wchodzi w moment, w którym nawet pozornie niewielka presja szkodników może przełożyć się na wyraźną stratę plonu. Największą uwagę trzeba dziś skupić na łuszczynach, terminie zabiegu i monitoringu chowacza podobnika oraz pryszczarka kapustnika.

22.05.2026., 18:00h

Rzepak w kluczowym momencie rozwoju

Pod koniec kwitnienia rzepaku i na początku rozwoju łuszczyn rzepak staje się łakomym kąskiem dla owadów. Mogą one znacznie ograniczyć plon i warto chronić go, zwłaszcza w tym trudnym dla tej uprawy roku.

Szkody po wcześniejszych szkodnikach

Szkodniki łuszczynowe pogłębiają obraz zniszczeń jaki powstał na rzepakach za sprawą mrozów, a następnie ataku pchełki rzepakowej (również wiosną ten szkodnik występował w ogonkach liściowych), chowaczy łodygowych oraz słodyszka. Pokazuję podczas pogotowia polowego, wprost z łanu rzepaku, jak objawiają się szkody wyrządzone przez te wcześniejsze owady. Jednak na nie już w tym roku nic nie poradzimy, choć warto zapamiętać ten obraz, aby skrupulatniej skupić się na ich zwalczaniu w kolejnym sezonie. W tym sezonie wyraźnie widać, że na kondycję i potencjał plonowania rzepaku wpływa skumulowane działanie wielu szkodników. Ostateczny efekt to suma strat powodowanych kolejno przez chowacza czterozębnego, chowacza brukwiaczka, pchełki, słodyszka oraz później przez szkodniki łuszczynowe.

Co nas czeka w najbliższych dniach?

Co nas czeka w najbliższych dniach? Będzie to zwalczanie szkodników łuszczynowych: chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika. Pokazuję, jak je złapać w celu określenia potrzeby zwalczania, a jeśli to nie udaje się, to w jaki sposób obserwować lot muchówek pryszczarka, jak one wyglądają i jak je zwalczać.

Dostępne grupy substancji

Obecnie do zwalczania szkodników łuszczynowych mamy następujące grupy substancji:

  • pyretroidy – kilka substancji;
  • neonikotynoidy – jedna substancja – acetamipryd;
  • butenolidy – jedna substancja flupyradifuron.

Zasady skutecznego zwalczania

Warto podczas ich stosowania pamiętać o kilku zasadach, które pozwolą zachować skuteczność zwalczania:

  1. nigdy nie zwalczymy wszystkich szkodników i konieczny jest swoisty „podatek dla przyrody”;
  2. zabiegi wykonywać w nocy, aby chronić zapylacze i owady pożyteczne;
  3. stosując pyretroidy zwracać uwagę, aby nie było zbyt ciepło – maks. 20 st. C (18 st. C);
  4. pozostałe substancje także nie powinny być stosowane w temperaturze wyższej niż 25 (26) st. C;
  5. większość insektycydów wymaga, aby ciecz miała pH lekko kwaśne lub kwaśne, czyli pH 5,5–6,2 (jedynie flupyradifuron 6,5–7,0);
  6. nie powinniśmy do zabiegów na łuszczyny dodawać o tej porze roku boru, który nadmiernie podniesie pH cieczy;
  7. skuteczne zwalczanie szkodników łuszczynowych ma miejsce tylko przed złożeniem przez nie jaj, czyli środek powinien zadziałać na nie kontaktowo;
  8. trzeba zadbać o dobre pokrycie chronionej warstwy łanu rzepaku środkiem o dizałaniu kontaktowym na owady, czyli ciecz musi być „wpompowana” na głębokość co najmniej 20 cm;
  9. łuszczyny powinny być dobrze pokryte cieczą, czyli warto stosować drobniejsze krople i adiuwanty zwiększające przyczepność i zmniejszające napięcie powierzchniowe.

Dlaczego technika zabiegu jest tak ważna?

Nawet dobrze dobrana substancja czynna nie zadziała prawidłowo, jeśli zabieg zostanie źle wykonany. W ochronie przed szkodnikami łuszczynowymi szczególnie ważne jest dokładne pokrycie powierzchni roślin cieczą roboczą. To właśnie od jakości kontaktu szkodnika z preparatem w dużej mierze zależy skuteczność działania.

Rotacja substancji czynnych

W sezonie, w którym zabiegów insektycydowych wykonuje się kilka, bardzo ważna jest rotacja substancji czynnych. Jeśli wcześniej stosowano np. lambda-cyhalotrynę, kolejny zabieg warto oprzeć na innej substancji, takiej jak cypermetryna czy deltametryna. W praktyce warto również rozważyć mieszaniny zbiornikowe lub gotowe mieszaniny fabryczne.

Dlatego końcówka kwitnienia i początek rozwoju łuszczyn to moment, którego nie wolno zlekceważyć. Skuteczny monitoring, właściwy termin zabiegu i dbałość o technikę oprysku mogą przesądzić o tym, ile plonu uda się jeszcze uratować.

tcz

Tomasz Czubiński
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński

Tomasz Czubiński – rolnik, redaktor, a przy okazji dziennikarz zajmujący się szeroko pojętą uprawą roli i roślin, głównie rolniczych, ale także z racji nauki w szkole średniej gatunków ogrodniczych. Z urodzenia rolnik, a z wykształcenia specjalista w zakresie ochrony roślin (5-letnie studnia akademickie i podyplomowe). W kręgu jego największych zainteresowań leżą takie gatunki jak: zboża, rzepak, kukurydza, ziemniak i strączkowe. Ostatnio pogłębia swoją wiedzę dotyczącą uprawy i ochrony soi i słonecznika. Oprócz tego zajmuje się kwestiami nasiennictwa, hodowli roślin, nawożenia oraz glebą, w tym jej żyznością. Jest pomysłodawcą, głównym redaktorem oraz współautorem cenionych w środowisku rolniczym innowacyjnych i wznawianych Atlasów: chorób, szkodników, chwastów i objawów fizjologicznych. Oprócz tego stworzył serię poradników „Przewodnik polowy” i „Fazy rozwojowe”. W redakcji „top agrar Polska” od 2006 r. Na łamach tego miesięcznika i portalu topagrra.pl, a ostatnio także innych tytułów AgroHorti Media, jest autorem setek artykułów i reportaży o tematyce uprawy roślin, a także rolniczych tematów interwencyjnych i śledczych. Uczestniczy także w realizacji testów oraz publikacji ich wyników. Jest współorganizatorem i prowadzi wydarzenia dla rolników, m.in. forum, seminaria czy warsztaty. W pracy zawodowej kieruje się własnym wieloletnim doświadczeniem, czerpie naukę z wiedzy innych, w tym naukowców z Polski i ze świata (Niemcy, Francja, USA), a także rolników. Otwarty na różne poglądy, także rewolucyjne, na które jednak spogląda krytycznie i szuka „dziury w całym”. Interesuje się historią, w tym najnowszą historią rolnictwa i jej wpływem na kształt obecnego świata, losami rodzin rolniczych. Hobbistycznie uprawia ogród, a oprócz tego interesuje się szeroko pojętą fantastyką – od twardego SF po humorystyczne Fantasy. Od XX wieku żonaty, dwóch dorosłych synów.
Obszary specjalizacji: ochrona roślin, nawożenie, gleba, uprawa roli, nasiennictwo, hodowla roślin, uprawy: zboża, kukurydza, rzepak, strączkowe, w tym soja, słonecznik, gatunki ma międzyplon.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/tomasz-czubi%C5%84ski-990392225/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
22. maj 2026 19:01