Nasza Czytelniczka, ubezpieczona w KRUS i opłacająca składki kwartalne, w ubiegłym roku sprzedała kilka działek. Były to łąki – ok. 1 ha i 10 arów. Pojawiała się zagwozdka, czy sprzedaż należy zgłaszać do KRUS? Czy dodatkowo trzeba przedstawić w KRUS kserokopie aktów notarialnych ze sprzedaży ziemi, a także zaświadczenie z urzędu gminy o ilości posiadanych hektarów przeliczeniowych?
Kiedy rolnik podlega ubezpieczeniu w KRUS?
Rolnik podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS, jeśli:
- prowadzi działalność rolniczą,
- posiada gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych (lub dział specjalny produkcji rolnej),
- nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu (np. w ZUS z tytułu umowy o pracę).
Kluczowe znaczenie ma więc powierzchnia i faktyczne prowadzenie działalności rolniczej.
Sprzedaż części gruntów – czy trzeba zgłosić do KRUS?
Każdą zmianę mającą wpływ na podleganie ubezpieczeniu rolnik ma obowiązek zgłosić do KRUS w terminie 14 dni.
Dotyczy to sytuacji, gdy sprzedaż:
- zmniejsza powierzchnię gospodarstwa,
- powoduje spadek poniżej 1 ha użytków rolnych,
- wpływa na zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej.
Jeżeli rolnik sprzedaje niewielką część ziemi, ale nadal prowadzi gospodarstwo powyżej 1 ha – najczęściej nie traci prawa do ubezpieczenia, jednak sam fakt zmiany stanu posiadania powinien zostać zgłoszony.
KRUS podaje, że:
– Każda osoba stająca się właścicielem (posiadaczem), dzierżawcą lub użytkownikiem gospodarstwa rolnego powyżej 1 ha przeliczeniowego użytków rolnych i rozpoczynająca na nim działalność rolniczą oraz nie podlegająca ubezpieczeniu w ZUS z innego tytułu i nie mająca przyznanego prawa do emerytury lub renty ani prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych obowiązana jest w terminie 14 dni w jednostce organizacyjnej KRUS właściwej ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego:
- poinformować o okolicznościach mających wpływ na własne podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz zgłosić osoby stale pracujące w gospodarstwie rolnym,
- dokonać zgłoszenia do ubezpieczenia na formularzu "Zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego rolników" (druk KRUS UD-2)
Zobacz także: Brak ziemi a ubezpieczenie w KRUS – co mówią przepisy?
Dla ułatwienia dokonania jednoznacznych ustaleń dotyczących podlegania ubezpieczeniu lub jego ustania przy dokonywaniu zgłoszenia wskazane jest okazanie oryginalnych dokumentów takich jak np.
- zaświadczenie z urzędu gminy określające powierzchnię posiadanych użytków rolnych, wyrażoną zarówno w ha fizycznych, jak i ha przeliczeniowych ze wskazaniem płatnika podatku rolnego lub nakaz podatku rolnego,
- akt notarialny lub umowa dzierżawy potwierdzająca datę wejścia w posiadanie/dzierżawienie gruntów rolnych (może być odpis potwierdzony za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez pełnomocnika będącego adwokatem strony).
Co jeśli po sprzedaży ziemi zostanie mniej niż 1 ha?
W takiej sytuacji co do zasady ustaje obowiązek ubezpieczenia w KRUS. Oznacza to, że rolnik:
- może zostać wyrejestrowany z KRUS,
- konieczne może być objęcie ubezpieczeniem w ZUS (jeśli podejmuje inną działalność),
- zmienia się podstawa do świadczeń emerytalno-rentowych.
Warto wcześniej przeanalizować skutki takiej decyzji, zwłaszcza jeśli rolnik zbliża się do wieku emerytalnego. Dobrze jest też zapoznać się z ubezpieczeniem dobrowolnym: link.
Jak zgłosić sprzedaż do KRUS?
Należy złożyć pisemne zgłoszenie w jednostce terenowej KRUS, dołączyć kopię aktu notarialnego sprzedaży i wskazać aktualną powierzchnię użytków rolnych po transakcji. KRUS wyda decyzję w sprawie dalszego podlegania ubezpieczeniu. Lepiej poinformować KRUS od razu i mieć pewność co do swojej sytuacji ubezpieczeniowej. Kluczowe znaczenie ma to, czy po transakcji rolnik nadal spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniu rolniczemu.
Źródło: KRUS
fot. Canva AI
