Co dokładnie przyjęła Rada UE
Dziś, 27 lutego 2026 r., Rada UE przyjęła dwie decyzje uruchamiające tymczasowe stosowanie umowy handlowej z krajami Mercosur. Decyzje, wraz z umowami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Pierwsza decyzja dotyczy podpisania i tymczasowego stosowania umowy przejściowej w sprawie handlu. Druga obejmuje podpisanie umowy o partnerstwie między UE a państwami Mercosur. W praktyce oznacza to uruchomienie części handlowej porozumienia jeszcze przed zakończeniem pełnej procedury ratyfikacyjnej w Unii.
Jak działa tymczasowe stosowanie umowy
Zgodnie z decyzją Rady UE ze stycznia 2026 r., wystarczyło, aby procedury ratyfikujące umowę zakończyło jedno państwo Mercosur, by Komisja Europejska mogła przejść do wdrażania porozumienia. W czwartek 26 lutego 2026 r. zrobiły to jednocześnie dwa państwa – Argentyna i Urugwaj.
– Mówiłam już wcześniej: kiedy oni będą gotowi, my też będziemy gotowi. Dlatego w ciągu ostatnich tygodni intensywnie omawiałam tę kwestię z państwami członkowskimi i posłami do Parlamentu Europejskiego. Dlatego Komisja przystąpi teraz do tymczasowego stosowania umowy – powiedziała w specjalnym oświadczeniu przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen.
Umowa ma status tymczasowej, ale jest to tylko status prawny, oznaczający brak ratyfikacji przez Parlament Europejski. Nie wpływa na fakt, że handel na preferencyjnych zasadach pomiędzy Unią Europejską a Mercosur może odbywać się od dziś.
Klauzule ochronne dla rolnictwa – co zapisano w decyzji
W decyzji Rady UE przewidziano możliwość stosowania dwustronnych środków ochronnych wobec produktów rolnych. Komisja Europejska została uprawniona do ich wprowadzania w drodze rozporządzeń wykonawczych.
Dokument zobowiązuje Komisję do stałego monitorowania rynku produktów wrażliwych, w szczególności zmian importu, eksportu, produkcji i cen. Co sześć miesięcy Komisja ma przedstawiać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające wpływ importu tych produktów.
Decyzja wskazuje również kryteria, które mogą stanowić podstawę do wszczęcia dochodzenia. Za dowód prima facie poważnej szkody lub groźby jej wystąpienia uznaje się m.in. wzrost importu o ponad 5 proc. rok do roku przy jednoczesnej cenie importowej niższej o co najmniej 5 proc. od średniej ceny krajowej produktu podobnego.
W przypadku spełnienia warunków Komisja może wprowadzić tymczasowe środki ochronne, w tym zawieszenie harmonogramu znoszenia ceł lub przywrócenie wyższej stawki taryfowej.
Co dalej z ratyfikacją w Unii Europejskiej
Tymczasowe stosowanie nie kończy procesu ratyfikacji. Pełne wejście umowy w życie nadal wymaga zgody Parlamentu Europejskiego oraz zakończenia procedur po stronie państw członkowskich w zakresie części politycznej.
Komisja Europejska nie ukrywa jednak, że traktuje porozumienie jako projekt strategiczny. Ursula von der Leyen w specjalnym oświadczeniu po raz kolejny podkreśliła wagę umowy UE-Mercosur:
– Umowa z Mercosur to jedno z najważniejszych porozumień handlowych pierwszej połowy tego stulecia. Tworzy rynek liczący 720 mln ludzi, otwiera nowe możliwości i daje Europie strategiczną przewagę w świecie ostrej konkurencji. Mercosur jest platformą głębokiego zaangażowania politycznego z partnerami, którzy wierzą w otwarty handel oparty na zasadach.
W skrócie: posłowie będą mogli sobie debatować, a w tym czasie biznes będzie robił interesy.
Albert Katana
