Zmiana zasad dopłat ONW
Dyskusja wokół przyszłości dopłat dla rolników gospodarujących na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Jak poinformowało 30 października RMF FM, ministrowie rolnictwa państw UE przyjęli 26 października stanowisko dotyczące Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2028–2034, w którym zmieniono zasady dotyczące tego wsparcia.
Chodzi o dopłaty, z których w Polsce korzysta co roku ponad 700 tys. gospodarstw. Są one przeznaczone dla rolników prowadzących produkcję w trudniejszych warunkach, np. na słabszych glebach czy terenach górskich.
Według ustaleń dziennikarki RMF FM Katarzyny Szymańskiej-Borginon w stanowisku Rady UE zmieniono jedno słowo, które ma istotne znaczenie dla przyszłości tych płatności.
W pierwotnej propozycji Komisji Europejskiej zapis dotyczący wsparcia ONW zawierał angielskie słowo „shall”, oznaczające obowiązek. Państwa członkowskie miały zatem zapewniać rolnikom takie płatności. W stanowisku przyjętym przez ministrów rolnictwa UE słowo to zastąpiono wyrazem „may”, czyli „mogą”.
Oznacza to, że dopłaty ONW miałyby stać się instrumentem dobrowolnym. Poszczególne państwa mogłyby je utrzymać, ale nie byłyby do tego zobowiązane przepisami unijnymi. Jak podkreśla RMF FM, podobną zmianę zaproponowano również w odniesieniu do wsparcia dla małych gospodarstw.
Były komisarz UE ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski ocenił w rozmowie z rozgłośnią, że oznacza to utratę dotychczasowej gwarancji wsparcia.
– ONW stało się niepewną częścią Wspólnej Polityki Rolnej. Do tej pory było pewne, a w tej chwili nie wiadomo, czy rolnicy to dostaną – powiedział Wojciechowski.
Co na to Ministerstwo Rolnictwa?
Na doniesienia RMF FM zareagowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które 30 października opublikowało oficjalne stanowisko. Resort podkreśla, że zmiana charakteru płatności ONW z obowiązkowego na dobrowolny nie oznacza automatycznej likwidacji wsparcia.
- Nieuprawnione jest przedstawianie obecnych ustaleń jako decyzji o odebraniu dopłat ONW setkom tysięcy polskich gospodarstw – zaznacza ministerstwo.
Według MRiRW podczas negocjacji wiele instrumentów, które Komisja Europejska proponowała jako obowiązkowe, przekształcono w dobrowolne. O takie rozwiązanie zabiegało wiele państw członkowskich, które chciały mieć większą swobodę w dostosowywaniu pomocy do potrzeb własnego rolnictwa.
Resort wskazuje również, że prace nad przyszłą WPR nadal trwają, a przyjęte stanowisko nie przesądza o ostatecznym kształcie przepisów.
Krajewski: pieniądze dla rolników będą
Do sprawy odniósł się również minister rolnictwa Stefan Krajewski. We wpisie na portalu X zarzucił RMF FM niepotrzebne straszenie rolników.
– Straszą rolników utratą ONW. Droga redakcjo, jak coś trzeba wyjaśnić, zawsze możecie dopytać u źródła w MRiRW – napisał minister.
Krajewski podkreślił, że zmiana unijnych przepisów oznacza przekazanie decyzji o wypłacaniu dopłat państwom członkowskim.
– Unijne „mogą” zamiast „muszą” oznacza, że o wypłatach decyduje polski rząd, a nie Bruksela. A dopóki odpowiadam za resort rolnictwa i rządzi Koalicja 15 Października, pieniądze dla polskich rolników są i będą! – zapewnił.
Minister dodał, że Polska zabiega o silną Wspólną Politykę Rolną po 2027 roku i sprzeciwia się rozwiązaniom ograniczającym możliwość dotowania zakupu ciągników spalinowych.
Kamila Szałaj
