Pytanie naszej Czytelniczki: Przejęłam gospodarstwo z krowami mlecznymi po zmarłym mężu. Razem z synami jestem współwłaścicielem budynków gospodarczych i sprzętu rolniczego, natomiast ziemia została podzielona tak, że każdy z nas ma swoje hektary. Na mnie też są krowy mleczne. Jestem na VAT, podobnie jak mój zmarły mąż, z tego względu, że wzięliśmy maszyny rolnicze, od których odliczyliśmy VAT. Starszy syn wziął środki na młodego rolnika, później skorzystał ze środków unijnych na zakup sprzętu i wspólnie w jednym gospodarstwie prowadzimy działalność (syn też jest na VAT). Drugi syn z kolei w ostatnim czasie też wziął środki na młodego rolnika i teraz chciałabym przekazać mu zwierzęta. Jak to zrobić zgodnie z prawem i bez płacenia VAT?
Możliwości: darowizna, sprzedaż i użyczenie stada
Przekazanie części składowej (towaru) podatnika czynnego innej osobie, w tym członkowi najbliższej rodziny, jest co do zasady, na podstawie art. 7 ust 2, traktowane tak samo jak sprzedaż opodatkowana. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przekazującemu nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego przy ich zakupie lub wytworzeniu. Przedmiotowe stado bydła jest towarem należącym do podatnika czynnego i z pewnością zostało zakupione lub wyhodowane z odliczeniem podatku naliczonego od nabycia np. cieląt, paszy, usług weterynaryjnych itd. Zatem nie ma możliwości, aby transakcja jego zbycia odbyła się bez VAT. Nie ma przy tym znaczenia, czy będzie to darowizna czy sprzedaż albo użyczenie.
W przypadku darowizny stada, niezależnie od statusu VAT obdarowanego syna, podatek należny 8% musi naliczyć i odprowadzić darczyńca, a ponieważ darowizna jest czynnością nieodpłatną, nie ma możliwości wystawienia faktury VAT i jest to czynność jednostronna.
W przypadku sprzedaży stada synowi, który w momencie nabycia jest podatnikiem czynnym VAT, na podstawie wystawionej faktury VAT będzie miał prawo odliczyć VAT. Należy pamiętać, że nabywca, z punktu widzenia US, powinien mieć na koncie środki na taki zakup, co może być przedmiotem kontroli w kierunku nieudokumentowanych dochodów.
Trzecią możliwością, najgorszą z punktu widzenia VAT, jest użyczenie stada synowi. W takim przypadku będzie to użyczenie, czynność nieodpłatna, która zgodnie z Ustawą VAT jest traktowana jako opodatkowana stawką 23% usługa, na podstawie art. 8. Także w tym przypadku nie ma możliwości wystawienia faktury VAT, a opodatkowanie VAT jest czynnością jednostronną po stronie darczyńcy.
