Ponad 114 tys. miotów prosiąt pod lupą. Jak porównano Duroca i Pietraina?
Pani Profesor, w jednym z badań porównywała Pani knury terminalne. Co dokładnie Pani analizowała?
Prof. Christine Große-Brinkhaus: Stefanie Dicks, studentka studiów magisterskich na Uniwersytecie w Bonn, i ja bardzo intensywnie przeanalizowałyśmy duży zbiór danych z oceny potomstwa organizacji inseminacyjnej GFS. Chciałyśmy rzetelnie porównać, jak duży jest genetyczny wpływ knura na witalność i przeżywalność potomstwa oraz czy występują różnice między ojcami ras Duroc i Piétrain.
Zobacz też: Walentynki w chlewni – czyli jak zaplanować randkę, by była skuteczna
Jakie dane Pani przeanalizowała?
Große-Brinkhaus: Aby zminimalizować wpływ zarządzania fermą i genetyki loch, odfiltrowałyśmy gospodarstwa, które w latach 2015–2023 stosowały zarówno Duroca, jak i Piétraina – czyli producentów prosiąt, którzy przeszli z Piétraina na Duroca lub odwrotnie. Ostatecznie oceniłyśmy 112 046 miotów rasy Piétrain i 1957 miotów rasy Duroc. Dysponowałyśmy liczbami dot. całkowitej liczby prosiąt urodzonych, żywych i martwych, a także liczby prosiąt odsadzonych oraz danych o stratach prosiąt w okresie ssania. Przeprowadziliśmy również ocenę i punktację (scoring) miotów dla łącznie 1400 miotów.
Co to znaczy w praktyce?
Große-Brinkhaus: W procesie punktacji kierownicy fermy oceniają jednorodność (wyrównanie), wagę i witalność miotu w skali od 1 do 4. Na przykład w odniesieniu do witalności: 1 oznacza, że prosięta są wiotkie i ospałe, a 4 – że są bardzo żywotne i pełne energii.
To brzmi bardzo subiektywnie.
Große-Brinkhaus: I tak, i nie. Rolnicy oceniający mioty są bardzo dobrze przeszkoleni i mają doświadczone „oko” do zwierząt. Obiektywne pomiary, np. masa urodzeniowa, są bardzo czasochłonne i dlatego trudne do wprowadzenia w gospodarstwach komercyjnych. Dlatego subiektywne dane z kilku gospodarstw są tym bardziej wartościowe. Przydają się też do szybkiego wyłapywania knurów dających bardzo słabe (czyli bardzo niejednorodnych) mioty z wiotkimi prosiętami z niedowagą, a następnie do ich brakowania w stacjach unasienniania. To również było jednym z celów naszego projektu.
Jakie pochodzenie knurów uwzględniono w analizie?
Große-Brinkhaus: W analizie znalazły się cztery pochodzenia (linie) Duroc i siedem pochodzeń Piétrain, czyli łącznie jedenaście knurów terminalnych. Były reprezentowane wszystkie znane firmy hodowlane. Liczby dla poszczególnych pochodzeń nie zostaną jednak opublikowane, ponieważ jest to tylko „zdjęcie” sytuacji z danego okresu.
Duroc czy Pietrain: który daje więcej żywo urodzonych prosiąt?
Co udało się ustalić?
Große-Brinkhaus: Okazało się, że mioty Duroc miały nieco więcej prosiąt urodzonych ogółem i więcej żywo urodzonych – średnio o jedno prosię więcej. Ta przewaga kurczyła się jednak w trakcie okresu ssania do średnio 0,2 prosięcia więcej odsadzonych w przypadku Duroca w porównaniu z Piétraina. To oznacza, że straty prosiąt ssących były wyższe u Duroca. Wszystkie różnice były statystycznie istotne.
Czyli liczba urodzonych prosiąt nie zależy wyłącznie od lochy?
Große-Brinkhaus: Czynników wpływu jest bardzo dużo. Poza pochodzeniem lochy, zarządzaniem w gospodarstwie i czynnikami sezonowymi, wpływ ma także knur. W tym badaniu nie dało się całkowicie rozdzielić tych czynników. Jeśli chodzi o knura, podejrzewamy, że prosięta rasy Duroc są bardziej zdolne do przeżycia prenatalnie, tj. przed urodzeniem, i możliwe, że po zapłodnieniu lub zagnieżdżeniu zarodka „rosną” szybciej.
Dlaczego Duroc nie utrzymuje tej przewagi w okresie ssania?
Große-Brinkhaus: To dobre pytanie. Wciąż nie wiemy dokładnie, skąd się biorą się wyższe straty prosiąt ssących. Czy wynika to ze zdolności lochy do odchowu, czy z ich własnej przeżywalności prosięcia po urodzeniu? Musimy to dokładniej zbadać.
Prosięta cięższe i bardziej żywotne? Różnice między rasami
Jakie są wyniki oceny miotu?
Große-Brinkhaus: Jeśli chodzi o jednorodność, tj. jednolitość miotów, nie było różnic między Duroc i Piétrain. Statystycznie istotne były różnice w masie urodzeniowej: rolnicy oceniali prosięta Duroc jako przeciętnie nieco cięższe niż prosięta Piétrain. Zaobserwowano również różnice w witalności: potomstwo Duroc wydawało się rolnikom bardziej żywotne niż zwierzęta Piétrain. Jednak ta „widoczna” witalność w momencie urodzenia nie dała się pogodzić z wynikami strat prosiąt ssących do odsadzenia.
Czy są też różnice w obrębie linii knurów?
Große-Brinkhaus: Występowały niewielkie różnice w obrębie linii knurów. W obrębie czterech linii Duroc różnice wynosiły od 0,5 żywo urodzonych prosiąt oraz 0,45 punktu procentowego w stratach prosiąt ssących. W przypadku siedmiu linii Piétrain było to 0,8 żywo urodzonych prosiąt i 0,5 punktu procentowego w stratach prosiąt ssących.
Genetyka knura i lochy – kto naprawdę decyduje o wyniku miotu?
Czy to wynikało z knurów czy z pochodzenia loch?
Große-Brinkhaus: I z jednego, i z drugiego. Na niektórych fermach widziałyśmy, że lochy i knury z jednego programu hodowlanego dobrze się „zgrywały”, a na innych nie było tego efektu. Poza tym były linie loch, które lepiej „radziły sobie” z różnymi liniami knurów niż inne linie mateczne.
Tych obserwacji nie da się jednak przenieść wprost na wszystkie gospodarstwa, bo nie dysponowaliśmy danymi dla każdej kombinacji pochodzenia knura i lochy na potrzeby naszej analizy. Nadal istnieje ogromna potrzeba dalszych badań w tym obszarze. Oczywiście, decyzje dotyczące zarządzania gospodarstwem również odgrywają bardzo istotną rolę.
Ogólnie można jednak powiedzieć: dla każdej lochy znajdzie się odpowiedni knur i warto poświęcić czas na jego dobranie. Warto również skonsultować się z genetykiem lub ekspertem od knurów, ponieważ decyzja często zależy od specyfiki fermy.
Źródło: topagrar.com
