Najnowszy czwarty już raport Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej wskazuje, że problem suszy dotyczy już większości regionów kraju i obejmuje kolejne grupy upraw. Najbardziej zagrożone są zboża, ale niepokojące sygnały napływają również z plantacji truskawek, sadów oraz pól kukurydzy i roślin strączkowych.
Zboża jare w zasięgu suszy
Największy zasięg suszy odnotowano w uprawach zbóż jarych. Na podstawie analizy klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla okresu od 21 marca do 20 czerwca 2026 roku zagrożenie suszą stwierdzono w 1547 gminach, co stanowi około 63 proc. wszystkich gmin w Polsce.
Szczególnie trudna sytuacja występuje w województwach kujawsko-pomorskim i mazowieckim, gdzie problem objął wszystkie gminy. Bardzo wysoki poziom zagrożenia odnotowano również w województwach:
- lubelskim,
- lubuskim,
- pomorskim
- i łódzkim.
Zboża ozime i 55 proc. suszy
Równie niepokojąco wygląda sytuacja suszy w przypadku zbóż ozimych. Suszę rolniczą stwierdzono w 1388 gminach, czyli w 55 proc. wszystkich gmin kraju. Największe zagrożenie występuje w województwach kujawsko-pomorskim, mazowieckim oraz lubelskim, gdzie problem obejmuje niemal cały obszar administracyjny. Wysoki udział gmin zagrożonych suszą odnotowano także w województwach:
- wielkopolskim,
- łódzkim,
- lubuskim
- i pomorskim.
Rzepak i rzepik w raporcie suszowym
Mniejszy zasięg suszy odnotowano w uprawach rzepaku i rzepiku. Problem stwierdzono w 206 gminach, co stanowi około 8 proc. wszystkich gmin w kraju.
Najbardziej zagrożone są województwa lubelskie i podkarpackie, gdzie udział gmin objętych suszą jest najwyższy. Straty mogą dotknąć przede wszystkim plantacje znajdujące się na glebach najbardziej podatnych na niedobory wody.
Krzewy owocowe i truskawki
Niedobory wody coraz mocniej wpływają także na plantacje owocowe. W przypadku krzewów owocowych suszę stwierdzono w 809 gminach, czyli w około 32 proc. gmin kraju. Najtrudniejsza sytuacja panuje w województwie lubelskim, gdzie zagrożonych jest aż 87 proc. gmin. Wysokie wartości odnotowano również w województwach:
- kujawsko-pomorskim,
- mazowieckim,
- łódzkim
- i lubuskim.
Jeszcze większy zasięg problemu dotyczy truskawek. Susza została stwierdzona w 1182 gminach, co odpowiada 47 proc. wszystkich gmin w Polsce. Najbardziej zagrożone są województwa:
- kujawsko-pomorskie,
- lubelskie,
- mazowieckie
- oraz lubuskie. W niektórych regionach ponad jedna czwarta powierzchni upraw truskawek znajduje się w strefie podwyższonego ryzyka strat plonów.
Drzewa owocowe i straty w sadach
Najmniejszy zasięg suszy spośród analizowanych upraw odnotowano w sadach. W przypadku drzew owocowych zagrożenie występuje w zaledwie 14 gminach, co stanowi około 0,5 proc. wszystkich gmin w kraju. Problem koncentruje się głównie w województwie lubelskim, a w niewielkim stopniu również w województwie podkarpackim.
Susza w kukurydzy na ziarno i kiszonkę
Czwarty raport Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej po raz pierwszy wskazał zagrożenie suszą dla kukurydzy na ziarno. Obecnie problem dotyczy 72 gmin, czyli około 2 proc. wszystkich gmin w Polsce. Największe zagrożenie odnotowano w województwach lubelskim oraz podkarpackim. Eksperci podkreślają jednak, że dalszy brak opadów może szybko zwiększyć skalę problemu.
Taka sama sytuacja występuje w przypadku kukurydzy na kiszonkę. Suszę stwierdzono również w 72 gminach, głównie na terenie województw lubelskiego i podkarpackiego. Chociaż obecny zasięg zagrożenia jest ograniczony, dalsze utrzymywanie się niekorzystnych warunków pogodowych może negatywnie wpłynąć na rozwój roślin i wysokość plonów.
Rośliny strączkowe
Na listę upraw zagrożonych suszą trafiły również rośliny strączkowe. Według najnowszego raportu problem występuje w 123 gminach, co odpowiada około 4 proc. wszystkich gmin w kraju. Największe zagrożenie odnotowano w województwach lubelskim i podkarpackim, a w mniejszym stopniu także w województwie lubuskim. To kolejny sygnał, że niedobory wody zaczynają obejmować coraz szerszy zakres produkcji rolnej.
Niedobór opadów i wysokie temperatury pogłębiają problem
Eksperci podkreślają, że przyczyną pogłębiającej się suszy są utrzymujące się niedobory opadów oraz okresowo wysokie temperatury.
W czwartym okresie raportowania, obejmującym czas od 21 kwietnia do 20 czerwca 2026 roku, średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego podstawowym wskaźnikiem oceny zagrożenia suszą rolniczą, wyniosła -114,6 mm. Najbardziej niekorzystne warunki odnotowano w województwach podkarpackim (-185 mm) i lubelskim (-183 mm), gdzie deficyt wody pozostaje największy. Dodatkowo w drugiej dekadzie czerwca najniższe sumy opadów wystąpiły właśnie na wschodzie i południowym wschodzie kraju, gdzie spadło zaledwie od 13 do 20 mm deszczu. Jednocześnie w wielu regionach utrzymywały się podwyższone temperatury – średnia temperatura powietrza wynosiła od 13,6°C do 17,9°C, a na zachodzie Polski odnotowano nawet cztery dni ze średnią dobową temperaturą przekraczającą 25°C. Zdaniem agrometeorologów połączenie niewielkich opadów z wysokimi temperaturami przyspiesza wysychanie gleby i zwiększa ryzyko dalszego pogłębiania się suszy w kolejnych tygodniach.
oprac. Patrycja Bernat na podst. IUNG-PIB
