Duże przejęcie ziemi na Ukrainie
Spółka Enselco Holding, należąca do Andrija Werewskiego, właściciela agroholdingu Kernel, kupiła 100 proc. udziałów w grupie Agro-Region, zaliczanej do czołowych posiadaczy ziemskich na Ukrainie.
Kernel to jeden z największych producentów i eksporterów zbóż oraz oleju słonecznikowego w regionie Morza Czarnego. Według danych publikowanych przez ukraińskie media branżowe holding dysponuje areałem kilkuset tysięcy hektarów.
Agro-Region posiadał 41 tys. ha ziemi w obwodach kijowskim, czernihowskim, żytomierskim i chmielnickim oraz nowoczesne zaplecze logistyczne i silosy o pojemności 200 tys. ton.
– To jedna z największych transakcji M&A w ukraińskim rolnictwie od lutego 2022 roku, pokazująca, że strategiczne inwestycje są możliwe nawet w warunkach wojennych – poinformowała firma Dragon Capital, doradca finansowy transakcji, w komunikacie cytowanym przez Latifundist.
Co to znaczy dla UE i Polski? Większa skala, większa presja
Konsolidacja ziemi i infrastruktury w rękach kilku agroholdingów oznacza w praktyce:
- większą efektywność produkcji i logistyki,
- większą zdolność eksportową,
- a więc silniejszą presję cenową na rynkach, do których trafia ukraińskie zboże i oleiste.
Po 2022 r. import zbóż z Ukrainy do UE podwoił się – z ok. 8 mln ton do blisko 16 mln ton rocznie. Wartość tego importu przekracza 5 mld euro rocznie, a skutki najbardziej odczuwalne były w Polsce, Rumunii czy na Słowacji: spadki cen, zatory w portach, zablokowane magazyny.
Przejęcie Agro‑Regionu przez strukturę powiązaną z Kernelem jest kolejnym sygnałem, że:
- zdolności produkcyjne i eksportowe Ukrainy nie tylko się nie kurczą, ale są porządkowane i wzmacniane,
- a gdy Ukraina zyska pełen dostęp do rynku UE, presja konkurencyjna na unijnych – w tym polskich – rolników jeszcze wzrośnie.
Ukraina w UE przed rokiem 2030
Transakcja zbiega się w czasie z wyraźnym przyspieszeniem procesu integracji Ukrainy z Unią Europejską. Tymczasowa umowa handlowa między UE a Ukrainą ma obowiązywać do 2028 roku, a do tego czasu Kijów ma zakończyć zasadnicze przygotowania do członkostwa.
Finansowany przez UE program Ukraine2EU, którego celem jest dostosowanie ukraińskiego prawa – w tym rolniczego – do unijnego acquis, ma zakończyć się do 2028 r. Spodziewany termin włączenia Ukrainy do Unii Europejskiej wskazywany jest przez oficjalnych przedstawicieli UE:
– Ukraina dołączy do Unii Europejskiej wcześniej niż w 2030 roku, choć proces będzie trudny ze względu na skalę jej sektora rolnego – mówiła ambasador UE w Kijowie Katerina Mathernova, cytowana przez Delo.ua.
Agroholding nie czeka na Brukselę
Ustalone do 2028 r. warunki handlu z UE, jasne ścieżki dostosowania prawa oraz przewidywalny kierunek integracji tworzą dość stabilne otoczenie regulacyjne. Na tyle stabilne, by:
- najwięksi gracze mogli przyspieszyć koncentrację aktywów,
- przejmować ziemię i infrastrukturę teraz, gdy wielu mniejszych operatorów jest osłabionych wojną i zawirowaniami rynkowymi.
Przejęcie Agro‑Regionu przez strukturę powiązaną z Kernelem to część szerszego procesu porządkowania sektora w rękach kilku agrooligarchów. Im dalej posunie się konsolidacja, tym łatwiej będzie im działać później na jednolitym rynku – już na równych prawach z unijnymi firmami.
Dla Unii Europejskiej, a w szczególności dla krajów przyfrontowych takich jak Polska, oznacza to, że:
- integracja ukraińskiego rolnictwa nie będzie dotyczyć milionów drobnych gospodarstw,
- lecz silnych, wysoko zorganizowanych agroholdingów, które już dziś budują swoją pozycję konkurencyjną na przyszłość.
To właśnie z nimi będą musieli mierzyć się polscy producenci zbóż i oleistych, kiedy granica między „importem z Ukrainy” a „swobodnym przepływem towarów w UE” ostatecznie zniknie.
Albert Katana, Bartłomiej Czekała
na podstawie: Latifundist, Delo, Zaxid, topagrar.pl
