Otwarcie rynku 131 mln konsumentów
Unia Europejska i Meksyk podpisały 22 maja 2026 r. zmodernizowaną umowę globalną oraz tymczasową umowę handlową. To aktualizacja porozumienia z 1997 r., którego część handlowa weszła w życie w 2000 r.
W uzasadnieniu nowelizacji podano, że była konieczna, ponieważ obie strony uznały, że dotychczasowe zasady nie odpowiadają już realiom współczesnego handlu, ochrony własności intelektualnej, żywności regionalnej, zrównoważonego rozwoju i inwestycji.
Efektem umowy ma być szersze otwarcie rynku Meksyku na towary produkowane w Unii Europejskiej, w tym żywność. Umowa obejmuje produkty rolno-spożywcze, przetwórstwo, mięso, nabiał, wyroby cukiernicze, produkty regionalne i żywność wysokiej jakości.
Meksyk jest drugą co do wielkości gospodarką Ameryki Łacińskiej i trzynastą gospodarką świata. Liczy około 131 mln mieszkańców. Komisja Europejska wskazuje, że jest to dynamiczny rynek, na którym rośnie zainteresowanie europejską żywnością: serami, drobiem, wieprzowiną, przetworzoną żywnością i czekoladą. Już dziś wymiana handlowa między UE i Meksykiem jest znacząca. W 2025 r. handel towarami osiągnął 86,8 mld euro, a w 2024 r. handel usługami 29,7 mld euro.
Niższe cła na żywność
W wyniku umowy Meksyk zobowiązał się do zniesienia lub obniżenia ceł na wiele produktów rolno-spożywczych. Jak informuje Komisja Europejska, Meksyk ma ostatecznie zapewnić bezcłowy dostęp dla takich produktów jak makaron, na który dziś obowiązuje cło do 20 proc., czekolada i wyroby cukiernicze, objęte cłem przekraczającym 20 proc., sery pleśniowe, ziemniaki, jabłka i brzoskwinie w puszkach, jaja, produkty wieprzowe oraz gospodarczo istotne produkty drobiowe.
W części produktów dostęp do rynku będzie oparty na kontyngentach taryfowych z zerową stawką celną. Umowa przewiduje m.in. 50 tys. ton mleka w proszku, 20 tys. ton innych serów, 13 tys. ton preparatów mlecznych, 5 tys. ton serów świeżych i przetworzonych, 2,5 tys. ton masła, 30 tys. ton wołowiny, 20 tys. ton udek drobiowych oraz 10 tys. ton schabu wieprzowego.
Mniej barier dla eksportu
Komisja Europejska wskazuje, że Meksyk i UE uzgodniły także usunięcie uciążliwych przepisów i regulacji, które utrudniały europejskim producentom eksport. Szczególnie istotne jest to dla sektora mięsa wieprzowego i drobiowego – zakłady mięsne mają mieć możliwość eksportu bez zbędnych opóźnień dzięki wcześniejszemu wpisaniu na listę, uznawaniu produktów z obszarów wolnych od chorób lub szkodników oraz ograniczeniu kosztów w sytuacji, gdy Meksyk zdecyduje się przeprowadzić audyt w państwach członkowskich.
Standardy UE zostają
Komisja Europejska zapewnia, że umowa nie obniża standardów obowiązujących w Unii Europejskiej – podobnie jak w przypadku innych umów handlowych UE porozumienie z Meksykiem nie zmienia unijnych norm dotyczących produktów, w tym żywności i produktów rolnych.
Oznacza to, że każdy import z Meksyku będzie musiał spełniać przepisy UE dotyczące norm technicznych, bezpieczeństwa konsumentów, ochrony środowiska, zdrowia zwierząt i roślin, bezpieczeństwa żywności oraz GMO. Komisja akcentuje, że prawo UE do regulowania rynku, ochrony zdrowia publicznego, środowiska, roślin, zwierząt i konsumentów pozostaje nienaruszone. W umowie zapisano także zasadę ostrożności. Daje ona Unii możliwość działania wtedy, gdy dowody naukowe, na przykład w sprawie bezpieczeństwa żywności, są niejednoznaczne.
ChOG i nazwy regionalne pod ochroną
Podobnie jak w pozostałych umowach handlowych szczególną ochroną objęto europejską żywność premium, posiadającą oznaczenia geograficzne, w tym produkty objęte systemem ChOG. Komisja Europejska jako przykład takiej żywności wymienia szynkę parmeńską, piwo bawarskie, wino z Rioja, ser Roquefort i tyrolski speck. Ochroną objęto też 232 napoje spirytusowe oraz dodatkowe 336 europejskich oznaczeń geograficznych dotyczących win, piw i żywności.
Oznacza to, że produkty objęte ochroną będą mogły być sprzedawane w Meksyku pod chronionymi nazwami tylko wtedy, gdy rzeczywiście zostaną wytworzone w Unii Europejskiej. To kolejny sygnał informujący o tym, że z perspektywy Komisji Europejskiej rolnictwo unijne to przede wszystkim rolnictwo wytwarzające produkty premium. System jakości oparty na nazwach regionalnych, w tym ChOG, przestaje być wyłącznie narzędziem promocji na rynku krajowym czy europejskim, a staje się także instrumentem ochrony na globalnym rynku.
Co dalej z umową
Umowa z Meksykiem będzie wymagała ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie zgodnie z ich procedurami krajowymi. Jednocześnie obszar handlowy, jako należący do wyłącznych kompetencji UE, wymaga zgody Parlamentu Europejskiego oraz decyzji Rady.
Albert Katana
na podstawie: Komisja Europejska
