StoryEditor

Jakie skutki gospodarcze przyniósł Ukrainie 2023 rok?

W 2023 roku rolnictwo na Wschodzie odnotowało znaczący wzrost produkcji i eksportu zbóż, zwłaszcza pszenicy, kukurydzy i jęczmienia. Rolnictwo na Białorusi, można by nazwać bardzo stabilnym. Tymczasem najwięksi wschodni gracze rynku zbożowego – Ukraina i Rosja – dalej walczą między sobą nie tylko militarnie, lec ztakże gospodarczo o czołowe miejsce w światowym handlu zbożem, korzystając z wysokiego popytu i cen na rynkach międzynarodowych.
07.01.2024., 12:55h

Rekordowe zbiory i eksport, ale spadek dochodów

Ukraina jest jednym z największych producentów i eksporterów zbóż na świecie. W 2023 roku kraj ten zebrał ponad 79 milion ton zarówno zbóż, jak i nasion oleistych. Jak wynika z danych ukraińskiego resortu rolnictwa z powierzchni ponad 10,5 min hektarów zebrano prawie 58,4 mln ton zboża. Jedyną uprawą, której zbiór nadal trwa jest kukurydza, zebrana dotąd z 3,61 mln ha (tylko 86% planowanej powierzchni) – ponad 28,1 mln ton. Zbiór roślin oleistych na 31 grudnia był na poziomie 20,7 mln ton, z czego słonecznik – 11,98 mln ton.

Tymczasem wolumen eksportu zbóż i roślin strączkowych z Ukrainy w sezonie 2023/24 nie był wysoki – 18,4 mln ton (na 2 stycznia 2024). To o 4,4 mln ton, czyli 19% poniżej wskaźnika z ubiegłego roku. Jednocześnie ukraińskim korytarzem morskim Ukraina wyeksportowała około 13 mln ton produktów. W tym sezonie Ukraina wyeksportowała:

  • 7,6 mln ton pszenicy (-10%);
  • 1,07 mln ton jęczmienia (-34%);
  • 1 tys. ton żyta (-92%);
  • 9,6 mln ton kukurydzy (-24%);
  • 58,7 tys. ton mąki (-15%).

Partnerstwo Ukrainy z UE przynosi rezultaty

Ważnym partnerem dla Ukrainy jest Unia Europejska, do której Ukraina eksportuje coraz więcej swoich towarów. Według najnowszego raportu Komisji Europejskiej, w 2023 roku Ukraina była trzecim największym dostawcą produktów rolnych do UE, ustępując jedynie Brazylii i Wielkiej Brytanii. Wartość ukraińskiego eksportu do krajów członkowskich w okresie styczeń-wrzesień 2023 roku wyniosła 8,75 miliarda euro. To o 11% więcej niż w tym samym okresie w 2022 roku. Głównym produktem, który zwiększył swój udział w eksporcie, były zboża.

Z kolei Ukraina importowała z UE produkty rolne na kwotę ponad 2,5 miliarda euro, co stanowi 19-procentowy wzrost. Ukraina zajęła 14. miejsce w rankingu kierunków europejskiego eksportu.

Jednak pomimo w miarę wysokich wolumenów produkcji i eksportu, rolnicy ukraińscy nie cieszyli się z wysokich dochodów. Według Ukraińskiego Związku Agrobiznesu (UCAB) przychody z eksportu produktów rolnych Ukrainy spadły o 8% w 2023 roku, osiągając 21,9 mld dolarów. Powodów jest wiele: niskie ceny światowe zbóż, wysoki kurs dolara w stosunku do hrywny, wysokie koszty produkcji, niekorzystne warunki pogodowe. Do tego dochodzą trudności w transporcie towarów, spowodowane przez:

  • Zakończenie przez Rosję Korytarza Zbożowego, który umożliwiał sprawną wymianę handlową między Ukrainą a innymi krajami przez Morze Czarne;
  • Regularne ataki wojsk rosyjskich na porty morskie Odessy i Dunaju;
  • Ograniczenie eksportu przez kraje sąsiadujące, które chcą chronić własne rynki;
  • Protesty na przejściach granicznych, które wydłużają czas oczekiwania i podnoszą koszty.

Wszystko to sprawia, że ukraińscy rolnicy mają problem z wyeksportowaniem całego plonu przed rozpoczęciem nowego sezonu. Jeśli nie uda się to zrobić, to mogą zostać z nadwyżkami, które będą trudno sprzedać. Dlatego dążą do zwiększenia wolumenu eksportu wszystkimi możliwymi kanałami, aby nie zmarnować szansy na zysk. Tym bardziej, że w 2024 roku rząd Ukrainy wprowadził licencjonowanie eksportu niektórych produktów rolnych, co może ograniczyć możliwości handlowe.

Co Ukraina może eksportować w 2024 roku?

Oto lista produktów rolnych, których eksport będzie objęty zezwoleniem w 2024 roku:

  • pszenica oraz mieszanka pszenicy i żyta (meslin) (kod 1001), żyto (1002), jęczmień (1003), owies (1004) i kukurydza (1005);
  • nasiona soi, śrutowane lub nieśrutowane (1201), nasiona rzepaku, łamane lub niełamane (1205), nasiona słonecznika, łamane lub niełamane (1206 00);
  • Olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane (1507), olej z nasion słonecznika, z krokosza barwierskiego lub z nasion bawełny i ich frakcje, nawet rafinowane (1512), olej rzepakowy, rzepikowy lub gorczycowy oraz ich frakcje, nawet rafinowane (1514), makuchy i inne pozostałości stałe pozostałe z ekstrakcji tłuszczów lub olejów roślinnych (2306).

oprac. mkh na podst. Ministerstwo Polityki Rolnej i Żywnościowej Ukrainy, APK-Inform, Oleksandr Kubrakov/X,

Maria Khamiuk
Autor Artykułu:Maria Khamiukdziennikarz, współpracownik PWR Online
Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
15. kwiecień 2024 11:22