Ubezpieczenie w KRUS daje rolniczkom prawo do zasiłku macierzyńskiego po urodzeniu dziecka. Świadczenie wynosi obecnie 1000 zł miesięcznie, a okres jego pobierania zależy m.in. od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. W określonych sytuacjach zasiłek może przejąć także ojciec dziecka.
Rolniczki nie korzystają z urlopu macierzyńskiego na takich samych zasadach jak pracownice zatrudnione na etacie. Osobom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników przysługuje jednak zasiłek macierzyński z KRUS. Prawo do niego jest związane przede wszystkim z podleganiem ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
Kiedy rolniczka otrzyma zasiłek macierzyński?
Zasiłek macierzyński z KRUS może otrzymać osoba podlegająca ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, która jest matką dziecka. Świadczenie przysługuje również w przypadku przysposobienia dziecka lub przyjęcia go na wychowanie w określonych prawem sytuacjach.
W przypadku urodzenia dziecka zasiłek przysługuje od dnia porodu. KRUS wskazuje również sytuacje, w których świadczenie może otrzymać ojciec dziecka, m.in. gdy matka po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni zasiłku skróci okres jego pobierania, a także w przypadku jej śmierci lub porzucenia dziecka.
1000 zł miesięcznie z KRUS
W 2026 r. zasiłek macierzyński z KRUS wynosi 1000 zł miesięcznie. Jeżeli świadczenie przysługuje tylko za część miesiąca, jego wysokość jest ustalana proporcjonalnie do liczby dni. Zasiłek macierzyński nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. To oznacza, że rolniczka otrzymująca świadczenie przez pełny miesiąc może liczyć na 1000 zł, niezależnie od tego, czy prowadzi gospodarstwo samodzielnie, czy wspólnie z mężem.
Jak długo wypłacany jest zasiłek macierzyński?
Okres pobierania zasiłku zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie.
- 52 tygodnie – przy urodzeniu jednego dziecka,
- 65 tygodni – przy urodzeniu dwojga dzieci,
- 67 tygodni – przy urodzeniu trojga dzieci,
- 69 tygodni – przy urodzeniu czworga dzieci,
- 71 tygodni – przy urodzeniu pięciorga i więcej dzieci.
Taki sam mechanizm dotyczy określonych przypadków przysposobienia lub przyjęcia dzieci na wychowanie. Warto przy tym pamiętać, że w tym samym czasie może być wypłacany jeden zasiłek macierzyński, niezależnie od liczby wychowywanych dzieci.
Zobacz także: Bezpłatne badania dla rolników. Lista programów, z których warto skorzystać
Zasiłek może przejąć ojciec dziecka
Jeżeli matka jest ubezpieczona w KRUS, część okresu pobierania świadczenia może przypaść ojcu dziecka, jeżeli spełni on wymagane warunki. Ojciec może otrzymywać zasiłek przez 9 tygodni jako kontynuację świadczenia pobieranego wcześniej przez matkę. Wniosek trzeba jednak złożyć w terminie 3 miesięcy od dnia zaprzestania pobierania zasiłku przez matkę. Po tym terminie KRUS odmówi prawa do świadczenia. Zasiłek macierzyński dla ojca również wynosi 1000 zł miesięcznie.
Wniosek do KRUS – lepiej pilnować terminu
Aby otrzymać zasiłek, trzeba złożyć wniosek do KRUS. Przy urodzeniu dziecka podstawowym dokumentem jest formularz KRUS SR-24A oraz odpis skrócony aktu urodzenia dziecka. KRUS wskazuje, że odpis aktu urodzenia może pobrać z systemu Rejestrów Państwowych. Istotny jest termin. Jeżeli wniosek o ustalenie prawa do zasiłku zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od dnia urodzenia dziecka, KRUS ustali prawo do świadczenia od miesiąca urodzenia.
Jeżeli wniosek zostanie złożony później, prawo zostanie ustalone od miesiąca złożenia wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia objęcia ubezpieczeniem. Wniosek trzeba złożyć najpóźniej w okresie, w którym zasiłek macierzyński przysługuje.
Kiedy zasiłek nie przysługuje?
KRUS wskazuje również sytuacje, w których zasiłek macierzyński nie może zostać wypłacony. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy co najmniej jeden z rodziców otrzymuje zasiłek macierzyński lub odpowiednie świadczenie związane z urlopem macierzyńskim albo rodzicielskim.
Świadczenie nie przysługuje także m.in. w przypadku umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej lub gdy rodzic nie sprawuje albo zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Wypłata zostanie również wstrzymana, jeżeli osoba pobierająca zasiłek zostanie wyłączona z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.
Co jeszcze po latach wychowywania dzieci?
Warto wspomnieć o innym świadczeniu związanym z rodzicielstwem – rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, potocznie nazywanym „Mama 4+”. Nie jest to jednak świadczenie wypłacane bezpośrednio po urodzeniu dziecka. Może ono przysługiwać matce, która ukończyła 60 lat i urodziła oraz wychowała co najmniej czworo dzieci, jeżeli spełnia pozostałe ustawowe warunki. Świadczenie ma zapewnić środki utrzymania osobom, które ze względu na wychowanie dzieci nie podjęły zatrudnienia lub z niego zrezygnowały.
W przypadku osób związanych z KRUS znaczenie ma również to, że o świadczenie mogą występować osoby, które mają jakikolwiek okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i nie pobierają emerytury ani renty z ZUS.
Najważniejsze dla rolniczki
Po urodzeniu dziecka ubezpieczona w KRUS rolniczka może otrzymywać 1000 zł zasiłku macierzyńskiego miesięcznie. Przy jednym dziecku podstawowy okres wypłaty wynosi 52 tygodnie. Kluczowe jest jednak pilnowanie terminu złożenia wniosku – złożenie go w ciągu 3 miesięcy od urodzenia pozwala ustalić prawo do świadczenia od miesiąca narodzin dziecka.
Źródło: gov.pl, KRUS
fot. Katarzyna Sierszeńska
