Bez wyłączenia gruntów i bez opłat
Pytanie Czytelnika: Zamierzam wybudować 2 duże budynki gospodarcze, ale warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę było wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Decyzja o wyłączeniu nakłada bardzo wysokie opłaty i należności, na które mnie ostatecznie nie stać. Czy po wydaniu decyzji mogę jeszcze zrezygnować z inwestycji?
Zobacz także: 8 tys. zł dofinansowania na magazynowanie deszczówki. Nabór wkrótce!
Kiedy wyłączenie gruntów rolnych z produkcji wymaga decyzji administracyjnej?
Odpowiedź Eksperta: Ustawa z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. DzU 2024.82) określa szczegółowo postępowanie dotyczące tego zagadnienia, czyli wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Przepisy są jednak na tyle obszerne, że ograniczymy się do ich skrótowego omówienia. Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także innych gruntów szczegółowo wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2–10 ustawy, przeznaczonych na cele nierolnicze, może nastąpić po wydaniu odpowiedniej decyzji zezwalającej na takie wyłączenie.
Procedura wyłączania gruntów z produkcji rolniczej podzielona jest na dwa etapy. Pierwszy kończy się wydaniem powyższej decyzji, w której określa się obowiązki osoby uzyskującej zgodę na wyłączenie gruntów z produkcji zakresie zapłaty należność i opłat rocznych. Ustalenie wysokości opłat i należności następuje w drodze decyzji, w oparciu na stawkach przewidzianych w ustawie dla poszczególnych klas ziemi. Dopiero po wydaniu decyzji może dojść do faktycznego wyłączenia, czyli np. rozpoczęcia prac budowlanych.
Kiedy nie trzeba płacić za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej?
Sam obowiązek zapłaty powstaje zatem od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Jeżeli do tego nie dojdzie, nie powstanie też obowiązek zapłaty. Ponadto właściciel, który w ciągu 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, otrzymuje zwrot należności, którą uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot uiszczonej należności następuje w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji (art. 12 ust. 2 ustawy).
Przy okazji można wspomnieć, że od decyzji odmawiającej wyłączenia czy też ustalającej opłaty i należności stronie przysługuje możliwość odwołania w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. W razie utrzymania w mocy decyzji strona może też złożyć skargę do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podkreślić trzeba, że w opisanej przez Czytelnika sytuacji może on skorzystać z możliwości złożenia odwołania od decyzji ustalającej wysokość należności i opłat, jeżeli jego zdaniem są zbyt wysokie (o ile nie upłynął termin). Może również zrezygnować z prawa do wyłączenia, składając stosowne oświadczenie organowi, który wydał decyzję. Wówczas nie dojdzie do pobrania od Czytelnika opłat i należności, a grunt nie zostanie odrolniony.
Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 6/2026
czytaj więcej
