Od wybuchu wojny w Iranie często podnoszono obawy dotyczące niedoboru nawozów w związku z zamknięciem Cieśniny Ormuz. Dyskutowano również o alternatywnych rozwiązaniach, takich jak zwiększone stosowanie gnojowicy. Dziewięciu badaczy rolnictwa z Austrii i Niemiec uważa jednak, że brakuje kluczowej alternatywy. Wyjaśniają ją w poniższym artykule gościnnym dla topagrar.com.
„Mineralne nawozy azotowe stosowane w rolnictwie, takie jak mocznik, saletra amonowa czy saletra wapniowo-amonowa, są produkowane głównie z gazu ziemnego, co wymaga dużych nakładów energii. Problemy z dostawami gazu ziemnego, często spowodowane wojnami, mają zatem wpływ na produkcję nawozów, a ostatecznie na ceny żywności ”.
Nawóz azotowy: Gaz ziemny zwiększa podatność cen i produkcji na zmiany
Niemieckie rolnictwo zużywa rocznie około 1 000 000 ton syntetycznego azotu, z czego prawie połowa jest importowana, do 2024 r. głównie z Rosji (ponad 90%), obecnie, tj. w 2025 r., udział Rosji spadł poniżej 20%, 59% importu pochodzi z Egiptu, Algierii i Kataru, a więc również z krajów nieodpornych na kryzysy.
Rosnące ceny, zwłaszcza nawozów azotowych, spowodowane sankcjami wobec Rosji i wojną iracko-irańską, są obecnie tematem wielu mediów. Niestety, w tych doniesieniach często pomija się kwestię systemu niezależnego od nawozów chemiczno-syntetycznych: rolnictwa ekologicznego !
Zobacz także: Ceny nawozów nie chcą puścić. Mocznik nadal bardzo drogi [SONDA NAWOZOWA 15.04]
Rośliny strączkowe i obornik obniżają koszty azotu
Rolnictwo ekologiczne opiera się w dużej mierze na uprawie roślin strączkowych, takich jak koniczyna, lucerna, fasola, groch i soja, które mogą dostarczać azot bezpośrednio poprzez procesy biologiczne. Ponadto azot z resztek pożniwnych i obornika jest często wykorzystywany bardziej efektywnie w rolnictwie ekologicznym ze względu na ściślejszą integrację przestrzenną i czasową hodowli zwierząt i produkcji roślinnej.
Chociaż potencjał roślin strączkowych jest obecnie powszechnie dostrzegany i często postuluje się większe skupienie się na tych uprawach, na przykład w hodowli, a także silniejsze powiązanie między produkcją roślinną a hodowlą zwierząt, obecne reakcje na zmiany cen pokazują, że rolnictwo konwencjonalne nadal w zbyt dużym stopniu opiera się na mineralnych nawozach azotowych. W porównaniu globalnym, rolnictwo niemieckie w szczególnie niewielkim stopniu wykorzystuje potencjał roślin strączkowych w zakresie zaopatrzenia w azot.
Włączenie roślin strączkowych do płodozmianu
Jednym ze sposobów na zmniejszenie zależności od nawozów mineralnych i zwiększenie suwerenności żywnościowej mogłoby zatem być włączenie roślin strączkowych do płodozmianu, co jednocześnie zwiększyłoby efektywność wykorzystania obornika i ograniczyło straty azotu.
Co więcej, jak pokazują doświadczenia z rolnictwa ekologicznego, można oczekiwać, że te działania będą miały również inne pozytywne skutki dla środowiska, takie jak promowanie bioróżnorodności, tworzenie próchnicy i redukcja zanieczyszczenia wód gruntowych azotanami.
Alfons Deter
