W ramach interwencji I.10.7.1 „Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości” firmy z sektora MŚP (mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa) oraz zorganizowane formy współpracy rolników będą mogły otrzymać od 100 tys. zł do nawet 10 mln zł wsparcia.
Nawet 10 mln zł na inwestycje: „Od pola do stołu” i inwestycje prośrodowiskowe
Wsparcie ma służyć rozwojowi przedsiębiorstw działających w sektorze rolno-spożywczym i poprawie pozycji rolników w łańcuchu dostaw. Pieniądze będzie można przeznaczyć m.in. na rozwój zakładów przetwórczych, zakup maszyn i urządzeń, magazynowanie, cyfryzację oraz inwestycje związane z ograniczaniem zużycia energii.
Wśród kosztów, które mogą zostać objęte pomocą, znajdują się m.in. budowa i modernizacja obiektów produkcyjnych i magazynowych, zakup nowych maszyn i linii technologicznych, urządzeń do przygotowania produktów do sprzedaży, a także wyposażenia laboratoryjnego.
Dofinansowanie może objąć również inwestycje w odnawialne źródła energii. W grę wchodzą m.in. instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii, pompy ciepła, systemy odzysku ciepła, biogazownie czy oczyszczalnie ścieków. Warunkiem jest ich powiązanie z podstawową działalnością przedsiębiorstwa.
Beneficjenci będą mogli także sfinansować systemy informatyczne służące do zarządzania produkcją czy magazynem. Koszty ogólne, związane m.in. z przygotowaniem dokumentacji i biznesplanu, mogą zostać objęte pomocą do określonego limitu. – Program to realna szansa dla firm przetwórczych, które chcą poszerzyć działalność lub zwiększyć produkcję i szukają zewnętrznych źródeł finansowania. Dotacja do 10 mln zł umożliwi pokrycie znacznych kosztów inwestycji, które są niezbędne, by móc się rozwijać i być konkurencyjnym na rynku. Dobrym uzupełnieniem przedsięwzięcia może być inwestycja w odnawialne źródła energii na potrzeby działalności, ponieważ z jednej strony można zapewnić sobie tanią energię, a z drugiej – liczyć na dodatkowe 4 punkty przy ocenie wniosku, co znacząco zwiększa szanse na znalezienie się w limicie dostępnych środków – analizuje Marcin Trębacki, doradca ds. dotacji w Agraves.
Przeczytaj także: Ceny bydła znów rosną. Czy po żniwach czeka nas spadek?
Podsumowując, refundacja kosztów kwalifikowalnych obejmie m.in.
- Budowę i modernizację: budynków produkcyjnych i magazynowych, silosów, infrastruktury technicznej oraz pomieszczeń socjalno-administracyjnych, stanowiących do 10% powierzchni obiektu.
- Maszyny i urządzenia: wyłącznie nowe linie technologiczne do przetwarzania i pakowania, urządzenia do magazynowania i przygotowania produktów do sprzedaży, m.in. suszarnie i czyszczalnie, a także aparaturę laboratoryjną.
- Ochronę środowiska i OZE: instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii, pompy ciepła, systemy odzysku ciepła, biogazownie oraz oczyszczalnie ścieków, pod warunkiem że są związane z podstawową działalnością przedsiębiorstwa.
- Cyfryzację: systemy informatyczne wspierające zarządzanie produkcją, magazynem i procesami zachodzącymi w przedsiębiorstwie.
- Koszty ogólne: przygotowanie dokumentacji, biznesplanu oraz koszty nadzorów, do wysokości 50 tys. zł netto.
Nawet 10 mln zł na przetwórstwo: poziom wsparcia zależy od beneficjenta
Wysokość refundacji może wynieść do 60% kosztów kwalifikowanych netto w przypadku inwestycji dotyczących produktów ekologicznych oraz zorganizowanych form współpracy rolników w obszarze produktów standardowych. Dla pozostałych przedsiębiorstw przetwórczych działających w obszarze produktów standardowych poziom dofinansowania wynosi do 50%.
Jak wskazuje Marcin Trębacki, doradca ds. dotacji w Agraves, szczególnie interesującym elementem inwestycji może być wykorzystanie OZE.
– Program to realna szansa dla firm przetwórczych, które chcą poszerzyć działalność lub zwiększyć produkcję i szukają zewnętrznych źródeł finansowania. Dotacja do 10 mln zł umożliwi pokrycie znacznych kosztów inwestycji, które są niezbędne, by móc się rozwijać i być konkurencyjnym na rynku – wskazuje ekspert. Jego zdaniem inwestycja w odnawialne źródła energii może być dobrym uzupełnieniem projektu. Pozwala bowiem ograniczyć koszty energii, a jednocześnie może przynieść dodatkowe punkty podczas oceny wniosku.
Przetwórstwo to nie to samo co obrót
Jedną z najważniejszych kwestii, na którą powinni zwrócić uwagę wnioskodawcy, jest zakres działalności objętej wsparciem. W przypadku MŚP pomoc obejmuje inwestycje związane przede wszystkim z przetwarzaniem produktów rolnych. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zorganizowanych form współpracy rolników, takich jak grupy producentów rolnych czy spółdzielnie. Te podmioty mogą ubiegać się o wsparcie zarówno na przetwórstwo, jak i określone inwestycje związane z wprowadzaniem produktów rolnych do obrotu.
Różnica może mieć duże znaczenie przy planowaniu inwestycji.
Przykładowo, przedsiębiorstwo produkujące pasze może ubiegać się o dofinansowanie inwestycji związanych z produkcją. Jeżeli jednak firma chce wybudować samodzielny silos służący wyłącznie do magazynowania zboża, sytuacja wygląda inaczej. Tego rodzaju inwestycje zostały przewidziane dla zorganizowanych form współpracy rolników. Silos może być natomiast elementem ciągu technologicznego przedsiębiorstwa przetwórczego, np. służącym jako magazyn dobowy przy mieszalni pasz.
Podobne rozróżnienie dotyczy chłodnictwa i mrożenia. Jeżeli firma kupuje surowiec, poddaje go obróbce i zamraża, tworząc gotowy produkt, mamy do czynienia z przetwórstwem. Jeżeli natomiast przedsiębiorstwo jedynie przechowuje lub zamraża cudzy towar jako usługę, bez jego przetworzenia, jest to działalność związana z magazynowaniem. W takim przypadku możliwość uzyskania wsparcia jest ograniczona do odpowiedniej kategorii beneficjentów.
50% surowca z wieloletnich umów
Dla przedsiębiorstw planujących zwiększenie mocy produkcyjnych szczególnie ważne będzie wykazanie, skąd będą pochodzić surowce. Jednym z podstawowych warunków jest zapewnienie, że co najmniej 50% ilości produktów rolnych przeznaczonych do przetworzenia będzie kupowane na podstawie umów długoterminowych. Umowy powinny być zawierane na okres co najmniej trzech lat bezpośrednio z producentami rolnymi albo ich grupami czy organizacjami. Wymóg ten ma obowiązywać w okresie trwałości projektu, czyli przez pięć lat od wypłaty płatności końcowej.
– Jedną z kluczowych kwestii w tej interwencji jest warunek pozyskiwania minimum 50% ilości nabywanych produktów przeznaczonych do przetworzenia na podstawie przynajmniej 3-letnich umów z producentami rolnymi. Takie rozwiązanie buduje solidne relacje, gwarantując przetwórcom stabilną bazę surowcową, a samym rolnikom długoterminowe bezpieczeństwo zbytu – podkreśla Marcin Trębacki z Agraves.
Ekspert zwraca również uwagę na drugą stronę inwestycji. Jeżeli firma planuje zwiększenie mocy produkcyjnych, powinna wykazać, że będzie miała możliwość sprzedaży większej ilości gotowych produktów. Pomocne mogą być w tym przypadku np. listy intencyjne od potencjalnych odbiorców.
Zobacz także: Jak rząd chce zabezpieczyć rolników przed tranzytem zbóż z Ukrainy?
Nawet 10 mln zł na przetwórstwo: jakie inwestycje mogą otrzymać wsparcie?
Przykłady planowanych inwestycji pokazują, jak istotne będzie prawidłowe zakwalifikowanie projektu. Zakład mięsny może przeznaczyć dotację m.in. na rozbudowę zakładu, zakup linii pakującej czy instalację fotowoltaiczną. Warunkiem będzie jednak spełnienie wymogów dotyczących zakupu surowca od rolników.
Przetwórnia owoców może sfinansować zakup urządzeń służących do przetwarzania, np. pras czy pasteryzatorów. Jeżeli jednak w ramach projektu chce również kupić urządzenia przeznaczone wyłącznie do sortowania i obrotu świeżymi owocami, taka część inwestycji może nie zostać objęta pomocą.
Browar rzemieślniczy może natomiast inwestować w urządzenia związane z produkcją, np. warzelnię czy linię do butelkowania. W tym przypadku istotne będzie jednak udokumentowanie odpowiedniej bazy surowcowej, w tym zakupów surowców rolnych bezpośrednio od producentów.
Z kolei grupa producentów rolnych lub spółdzielnia może otrzymać wsparcie m.in. na inwestycje związane ze skupem i magazynowaniem, takie jak silosy, suszarnie czy infrastruktura niezbędna do prowadzenia obrotu produktami rolnymi. Podobna zasada może dotyczyć mroźni usługowej. Jeżeli obiekt służy wyłącznie przechowywaniu owoców bez ich przetwarzania, o wsparcie w takim zakresie będą mogły ubiegać się odpowiednie zorganizowane formy współpracy rolników.
Nawet 10 mln zł na inwestycje: wnioski tylko do 30 września
Nabór w ramach interwencji I.10.7.1 rozpocznie się 1 września 2026 r. i potrwa do 30 września 2026 r. Czasu na przygotowanie dokumentacji nie będzie więc dużo. W przypadku inwestycji budowlanych konieczne może być m.in. uzyskanie pozwolenia na budowę lub potwierdzenie złożenia odpowiedniego wniosku. Potrzebne będą również szczegółowe kosztorysy oraz dokumentacja związana z planowanymi zakupami.
Przy zakupach o wartości przekraczającej 20 tys. zł netto należy również uwzględnić wymagane procedury ofertowe.
Dlatego przedsiębiorcy i organizacje rolników, które planują inwestycje, nie powinny czekać z przygotowaniem dokumentów do rozpoczęcia naboru. W tym przypadku odpowiednio wczesne określenie zakresu inwestycji, źródeł finansowania oraz bazy surowcowej może mieć kluczowe znaczenie dla powodzenia całego projektu.
Źródło: Agraves
fot. Katarzyna Sierszeńska
