Jak co roku stajemy przed wyborami odnośnie do wysokości nawożenia zbóż ozimych, m.in. fosforem i potasem. Decyzje te powinny być oparte na zasobności gleby w składniki, ale też na potencjale plonowania gatunku na danym stanowisku. Niejeden rolnik podejmie też decyzje o wysokości nawożenia w oparciu na cenach nawozów oraz plonów i ich cen. Nawozy nie są tanie, więc zmniejszanie dawek NPK o 15–20% może stać się w tym roku normą. Podpowiadamy, kiedy warto rozważyć takie działanie.
Ile składników pobierają zboża?
O pobraniu składników jesienią przez zboża mówił podczas jednego z odcinków naszego Pogotowia polowego prof. Witold Szczepaniak z UP w Poznaniu. Przyjmuje się, że najwięcej składników podstawowych będzie pobierało żyto czy jęczmień, czyli te rośliny, które są w pierwszej kolejności siane. Mniejsze ilości pobierać będzie pszenżyto czy pszenica.
– Dominuje akumulacja dwóch składników. Są to azot i potas. Jeśli patrzymy na żyto i jęczmień, często są to wartości, które przekraczają przy dobrym rozwoju 30, czasami nawet 40 kg/ha azotu i mniej o 10–20% potasu. Tyczy się to oczywiście zbóż zasianych w optymalnym terminie – mówił ekspert.
W jakiej formie podać fosfor?
Fosfor w nawozie powinien być w formie, która jest w jak największym stopniu rozpuszczalna w wodzie. Chodzi o szybką dostępność składnika dla roślin. To kluczowe, bo fosfor odpowiada m.in. za wzrost korzeni. Trzeba też pamiętać o dobrym wymieszaniu fosforu z glebą. Powinien on znajdować się w całym profilu glebowym, a nie tylko być przerzucony np. na dno bruzdy pługiem. Inne składniki, jak potas czy magnez mają większą możliwość przemieszczania się w profilu np. wraz z wodą opadową.
– Dobry nawóz fosforowy to taki, z którego 80–85% fosforu rozpuszcza się w wodzie. Po rozpuszczeniu nawozu rośliny pobierają fosfor w postaci dwóch jonów fosforanowych H2PO4– i HPO42– – mówił ekspert. Należy jeszcze dobrać dawkę danego składnika i jeśli nie znamy zasobności gleby, najlepiej zrobić to na podstawie pobrania jednostkowego. Wiemy, że zboża pobierają ok. 10 kg/t ziarna P2O5 wraz z odpowiednią ilością słomy i resztek. W przypadku potasu jest to średnio 16–20 kg/t ziarna, a w przypadku żyta, gdzie stosunek plonu ziarna do słomy jest szerszy może to być 22–24 kg/t potasu (K2O). W przypadku magnezu pobranie wynosi zwykle ok. 5 kg/t ziarna MgO.
Więcej o możliwościach ograniczania fosforu i potasu pod zboża ozime we wrzesniowym wydaniu top agrar Polska.
Ten artykuł pochodzi z wydania top agrar Polska 9/2026
czytaj więcej
