W wyniku głosowania komisja europosłów stosunkiem głosów 47 za, przy 37 przeciw oraz 2 wstrzymujących się przyjęła stanowisko, że do 2030 roku UE musi:
- ograniczyć stosowanie chemicznych środków ochrony roślin o co najmniej 50% w porównaniu do zużycia z lat 2015–2017
- ograniczyć stosowanie tzw. „bardziej niebezpiecznych środków” o 65% w porównaniu do średniej z lat 2013–2017.
Stanowisko to jest wytycznymi dla państw członkowskich UE, które mają przyjąć krajowe cele i strategie. Podstawą do wyliczeń poziomu ograniczania mają być roczne dane o sprzedaży substancji, poziom zagrożenia i wielkość obszarów rolnych (nie ma mowy o poziomie zużycia w różnych krajkach – przyp. red.). Komisja sprawdzi przedstawione przez państwa członkowskie krajowe cele, które muszą być, daniem komisji, bardziej ambitne. Dlatego państwa członkowskie muszą wprowadzić przepisy dotyczące konkretnych pięciu upraw w odniesieniu, do których ograniczenie stosowania chemicznych środków ochrony roślin będzie miało największe znaczenie.
Europosłowie z Komisji Środowiska Parlamentu Europejskiego, planują także wprowadzić zakaz stosowania chemicznych środków ochrony roślin na obszarach wrażliwych oraz na strefie buforowej o szerokości 5 metrów wokół nich. Jako obszary wrażliwe mają być uznane nie tylko Natura 2000 (których w Polsce mamy bardzo dużo – przyp. red.), ale także miejskie tereny zielone, w tym parki, place zabaw, tereny rekreacyjne, ścieżki publiczne.
Zdaniem europosłów kraje członkowskie muszą dopilnować, aby chemiczne środki ochrony roślin były stosowane jedynie w ostateczności, zgodnie z postanowieniami integrowanej ochrony roślin. (Polskie przepisy o ochronie roślin już od dawna wprowadziły taki obowiązek. Pytaniem pozostaje, czy obecne przepisy w wyniku nowych wytycznych będą zaostrzane – przyp. red.).
W celu ochrony rolnictwa europejskiego Komisja Środowiska planuje, aby do grudnia 2025 r. zbadać różnice w stosowaniu środków ochrony roślin w produkcji płodów rolnych importowanych, a unijnymi. W razie potrzeby, mają być zaproponowane środki zapewniające, aby produkty importowane spełnały normy równoważne z unijnymi. Przy okazji ma być zabroniony eksport z UE środków niezatwierdzonych.
Aby ograniczenia w chemicznej ochronie roślin stały się realne, Komisja Środowiska planuje ułatwić rejestrację środków zastępczych, czyli tzw. środków ochrony roślin niskiego ryzyka. Musi zostać poddana ocenie metodologia mająca na celu przyspieszenie procesu wydawania zezwoleń na takie substancje. (Niestety, w komunikacie Parlamentu Europejskiego nie ma słowa mowy o tym czy wprowadzane substancje biologiczne będą badane pod kątem ich zachowania w środowisku i wpływ na lokalne gatunki. Dopiero od niedawna zaczyna się mówić nieco więcej o tym potencjalnym problemie, gdyż zdaniem niektórych ekspertów stosowanie biologicznych środków ochrony roślin może doprowadzić do eliminacji dzikich organizmów w wyniku konkurencji o pokarm i miejsce oraz powstanie problemu mikroorganizmów inwazyjnych – przyp. red.).
– Głosowanie przybliża nas o jeden krok do znacznego ograniczenia stosowania chemicznych środków ochrony roślin do 2030 r. Pozytywne jest to, że udało nam się osiągnąć kompromis pomiędzy grupami osób naładowanymi ideologicznie, a branżą rolniczą. Znaleziono praktyczne rozwiązania na przykład we wrażliwych obszarach, w których państwa członkowskie mogą w razie potrzeby zrobić odstępstwa. Szczególnie ważne było dla mnie zapewnienie bezpłatnego doradztwa europejskim rolnikom w sprawie środków prewencyjnych opartych na integrowanej ochronie roślin – powiedziała po głosowaniu sprawozdawczyni Sarah Wiener (Zieloni, Austria).
Teraz, po głosowaniu w Komisji Środowiska, odbędzie się głosowanie nad przyjęciem tego aktu w Parlamencie Europejskim podczas sesji plenarnej w dniach 20–23 listopada 2023 r. Jeśli zostanie on przegłosowany, to nastąpią negocjacje z państwami członkowskimi UE.
tcz
