Bez dostępu do nowoczesnych narzędzi ochrony roślin, innowacyjnych technologii oraz stabilnych regulacji trudno będzie utrzymać konkurencyjność polskiego rolnictwa i bezpieczeństwo żywnościowe kraju – zgodnie podkreślali uczestnicy spotkania „Innowacje w rolnictwie na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego”, które odbyło się 21 maja w gospodarstwie rodzinnym Państwa Postułów.
Spotkanie zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności oraz BASF Polska. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele organizacji branżowych, izb rolniczych, rolnicy, eksperci oraz reprezentanci sektora rolno-spożywczego.
Mniej substancji czynnych to niższa produkcja i słabsza konkurencyjność
Jednym z głównych punktów programu była prezentacja wyników raportu przygotowanego przez HFFA Research, dotyczącego wpływu potencjalnego wycofania substancji czynnych stosowanych w ochronie roślin na produkcję rolną, samowystarczalność żywnościową oraz bilans handlu zagranicznego Polski.
Jak wskazała Anna Zalewska, Advocacy Manager BASF Polska, obecny kierunek zmian regulacyjnych w Unii Europejskiej może mieć daleko idące konsekwencje dla krajowego rolnictwa.
- Raport pokazuje, że bez substancji czynnych potencjalnie przewidzianych do wycofania do 2030 roku Polska poniosłaby znaczące straty zarówno w produkcji rolnej, jak i konkurencyjności na rynkach międzynarodowych. W przypadku pszenicy wskaźnik samowystarczalności mógłby spaść ze 130 do 114 proc., a straty produkcyjne przekroczyłyby 16 proc. - podkreślono podczas prezentacji.
Eksperci zwracali uwagę, że niezależność żywnościowa staje się jednym z kluczowych tematów debaty publicznej zarówno w Polsce, jak i całej Unii Europejskiej. W tym kontekście dostępność skutecznych narzędzi ochrony roślin pozostaje jednym z podstawowych warunków utrzymania wysokiej produkcji rolnej.
Rolnictwo potrzebuje strategii i stabilnych warunków działania
W trakcie panelu dyskusyjnego uczestnicy wskazywali na problemy ograniczające konkurencyjność polskiego rolnictwa. Wśród nich wymieniano przede wszystkim brak długofalowej strategii dla sektora, nadmierną biurokrację oraz niewystarczające wsparcie systemowe.
Olaf Horbańczuk, dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności, podkreślił, że rolnictwo znajduje się obecnie pod presją wielu równoczesnych wyzwań.
- Rolnictwo znajduje się dziś w centrum wyzwań gospodarczych, klimatycznych, technologicznych i regulacyjnych. Od kondycji tego sektora zależy bezpieczeństwo żywnościowe Polski oraz stabilność całego łańcucha żywnościowego - zaznaczył.
Jak dodał, trudno oczekiwać od rolników dalszego zwiększania efektywności produkcji, jeśli jednocześnie ogranicza się im dostęp do sprawdzonych narzędzi pracy.
- Nie można z jednej strony zabierać rolnikom rozwiązań i narzędzi pracy, a z drugiej nie zapewniać dostępu do nowych, innowacyjnych technologii wynikających z postępu nauki i badań. Rolnicy muszą mieć możliwość spokojnego prowadzenia gospodarstw i przekazywania ich kolejnym pokoleniom - podkreślił Horbańczuk.
Innowacje tak, ale potrzebne są także skuteczne narzędzia
Znaczną część debaty poświęcono innowacjom w rolnictwie. Uczestnicy zgodnie ocenili, że tempo rozwoju technologicznego jest dziś bardzo wysokie, a polscy rolnicy coraz chętniej sięgają po rozwiązania z zakresu rolnictwa precyzyjnego, cyfryzacji czy wykorzystania dronów.
Jednocześnie zwracano uwagę, że nawet najbardziej zaawansowane technologie nie zastąpią całkowicie środków ochrony roślin.
- Nie powinno dochodzić do wycofywania substancji czynnych bez zapewnienia skutecznych alternatyw. Rolnicy muszą mieć możliwość ochrony swoich upraw przed chorobami, szkodnikami i chwastami - podkreślali uczestnicy spotkania.
W dyskusji wielokrotnie wskazywano również na znaczenie integrowanej ochrony roślin jako modelu łączącego nowoczesne technologie, monitoring zagrożeń oraz racjonalne stosowanie środków ochrony roślin.
Młodzi rolnicy otwarci na nowe technologie
Uczestnicy spotkania zwrócili uwagę, że szczególnie młode pokolenie rolników aktywnie poszukuje rozwiązań usprawniających zarządzanie gospodarstwami.
Rolnictwo precyzyjne, automatyzacja procesów czy wykorzystanie dronów stają się coraz częściej elementem codziennej praktyki. Jednocześnie przypomniano, że opracowanie nowych substancji czynnych oraz innowacyjnych technologii wymaga wieloletnich badań, znacznych nakładów finansowych oraz przejścia przez skomplikowane procedury rejestracyjne.
Potrzebne uproszczenia regulacyjne
Do kwestii regulacyjnych odniosła się również Dyrektorka Generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin. Podkreśliła, że utrzymanie konkurencyjności europejskiego i polskiego rolnictwa wymaga uproszczenia przepisów oraz ograniczenia obciążeń administracyjnych.
- Na poziomie unijnym trwają obecnie prace deregulacyjne. Ważne jest jednak, aby proponowane rozwiązania rzeczywiście przyniosły uproszczenia dla rolników i całego sektora rolno-spożywczego - zaznaczyła.
Dialog kluczowy dla przyszłości rolnictwa
Uczestnicy spotkania zgodnie podkreślali, że skuteczne odpowiadanie na wyzwania stojące przed rolnictwem wymaga współpracy wszystkich ogniw łańcucha żywnościowego. Szczególne znaczenie przypisano dialogowi pomiędzy rolnikami, naukowcami, organizacjami branżowymi, biznesem oraz administracją publiczną.
Zdaniem uczestników tylko wspólne działania pozwolą wypracować rozwiązania, które z jednej strony zapewnią bezpieczeństwo żywnościowe kraju, a z drugiej umożliwią dalszy rozwój i modernizację polskiego rolnictwa.
