Trwałe drewno, ale nie zwykła deska
Na wiejskich posesjach i w gospodarstwach stare podkłady kolejowe mogą kusić ceną oraz wytrzymałością. Są masywne, odporne na warunki atmosferyczne i łatwo wykorzystać je do budowy ogrodzenia, schodów, obrzeży rabat czy umocnienia skarpy. Podobnie bywa z dawnymi drewnianymi słupami energetycznymi i telekomunikacyjnymi. Trzeba jednak pamiętać, że ich trwałość wynika nie tylko z gatunku drewna. Podkłady kolejowe przez lata zabezpieczano środkami impregnującymi, w tym olejem kreozotowym. Jak informuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kreozot zawiera wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) i jest substancją toksyczną, zaliczaną do rakotwórczych. Ograniczenia dotyczące jego stosowania wynikają z zagrożeń dla zdrowia i środowiska.
Kreozot może zanieczyścić glebę i wodę
Problem nie kończy się na samym kontakcie z drewnem. Substancje konserwujące mogą przedostawać się do otoczenia, dlatego szczególnie istotne jest ryzyko zanieczyszczenia gleby i wód. Nie powinno się więc traktować starych podkładów jak zwykłego drewna z rozbiórki ani wykorzystywać ich bez sprawdzenia, czym zostały zaimpregnowane. To ważne zwłaszcza w gospodarstwie, gdzie w pobliżu podwórza mogą znajdować się studnie, rowy, stawy, zbiorniki na wodę lub grunty użytkowane rolniczo. Sam fakt, że element przez wiele lat służył na kolei albo przy linii energetycznej, nie oznacza, że po demontażu jest bezpiecznym materiałem do dowolnego wykorzystania.
Podkłady kolejowe to odpad niebezpieczny
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu przypomina, że zużyte drewniane podkłady kolejowe są klasyfikowane jako odpady niebezpieczne. W katalogu odpadów oznaczono je kodem 17 02 04* – chodzi o odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi. Co to oznacza w praktyce? Zużytych podkładów nie należy porzucać, zakopywać ani składować w przypadkowym miejscu na działce. Według WIOŚ powinny być przekazywane na podstawie karty przekazania odpadów podmiotom posiadającym odpowiednie, aktualne zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Inspektorat wskazuje również, że w przypadku nielegalnego nagromadzenia odpadów ich posiadacz może zostać zobowiązany do usunięcia ich na własny koszt. W komunikacie WIOŚ w Poznaniu przypomniano także o administracyjnej karze pieniężnej za zbieranie takich odpadów – od 1 tys. do 1 mln zł.
Zobacz także: Czynsz dzierżawny a emerytura z KRUS. Czy może obniżyć to świadczenie?
Ogrodzenie z podkładów może oznaczać dodatkowe koszty
Problem może pojawić się także wtedy, gdy podkłady zostały już wykorzystane do budowy ogrodzenia lub innych elementów na posesji. Właściciel działki nie zawsze uniknie odpowiedzialności, tłumacząc, że materiał zapewnił wykonawca. Dlatego przed zamówieniem ogrodzenia czy umocnienia skarpy warto dokładnie ustalić, z jakiego materiału będzie wykonana konstrukcja i czy można go legalnie wykorzystać w takim celu. Niska cena zakupu może okazać się pozorna, jeżeli później konieczne będzie zorganizowanie specjalistycznego odbioru i zagospodarowania drewna.
Co zrobić ze starymi podkładami?
Jeżeli na posesji lub w gospodarstwie znajdują się stare podkłady kolejowe, nie należy ich palić, zakopywać ani samodzielnie przerabiać w sposób mogący rozprzestrzenić zanieczyszczenia. Najbezpieczniej skontaktować się z właściwym miejscowo urzędem lub inspekcją ochrony środowiska i ustalić sposób postępowania z konkretnym materiałem. Zużyte podkłady należy przekazać podmiotowi uprawnionemu do gospodarowania takimi odpadami. Warto też zachować dokumenty potwierdzające odbiór i przekazanie materiału. W przypadku odpadów niebezpiecznych istotne jest nie tylko to, żeby zniknęły z działki, lecz także to, by trafiły do legalnego zagospodarowania. Stare podkłady kolejowe i impregnowane słupy mogą wyglądać na tani, praktyczny materiał budowlany, ale nie są zwykłym drewnem. Zanim wykorzystasz je na podwórzu, sprawdź ich pochodzenie i status prawny. Koszt właściwego zagospodarowania może być znacznie większy niż oszczędność na materiale.
Fot. Canva AI
Źródło: gov.pl, poznan.wios.gov.pl
