Nowe przepisy uderzą w gospodarstwa z fotowoltaiką? KRIR bije na alarm

KRIR krytycznie o projekcie rozporządzenia

Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wystąpił 12 czerwca 2026 r. do ministra energii Miłosza Motyki z negatywną opinią dotyczącą projektu rozporządzenia określającego szczegółowe warunki funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.

Według KRIR proponowane rozwiązania mogą znacząco wpłynąć na sytuację gospodarstw rolnych korzystających z mikroinstalacji fotowoltaicznych. Samorząd rolniczy podkreśla, że rolnicy podejmowali decyzje inwestycyjne w oparciu o obowiązujące przepisy oraz wieloletnie kalkulacje ekonomiczne, często wspierane środkami publicznymi.

Gospodarstwa coraz bardziej zależne od energii

W stanowisku KRIR zwrócono uwagę, że współczesne gospodarstwa rolne są w dużym stopniu uzależnione od nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej. Dotyczy to m.in. obór wyposażonych w systemy udojowe, chłodnie do przechowywania mleka i warzyw, wentylację budynków inwentarskich czy linie sortujące płody rolne.

W takich warunkach własna produkcja energii z fotowoltaiki nie jest jedynie sposobem na obniżenie rachunków za prąd, ale często elementem zapewniającym stabilność i konkurencyjność gospodarstwa.

Operator będzie mógł ograniczyć pracę instalacji?

Największe obawy rolników budzi zapis, który – według KRIR – umożliwia operatorom systemów dystrybucyjnych zdalne ograniczanie pracy mikroinstalacji fotowoltaicznych już od mocy 0,8 kW.

Zdaniem samorządu rolniczego oznaczałoby to możliwość czasowego zmniejszania produkcji energii bez obowiązku wypłaty odszkodowania lub rekompensaty właścicielowi instalacji.

W praktyce każda niewyprodukowana kilowatogodzina energii oznaczałaby dla gospodarstwa stratę finansową. Rolnik zamiast korzystać z własnego prądu musiałby kupować energię z sieci na zasadach komercyjnych, co zwiększałoby koszty produkcji rolnej.

Przeczytaj także: Fotowoltaika w gospodarstwie rolnym. Co trzeba zrobić po zmianie właściciela?

Duże gospodarstwa mleczne, fermy drobiu, chlewnie, przechowalnie owoców, warzyw czy suszarnie zboża często zużywają ogromne ilości energii elektrycznej. Wiele z nich zainwestowało setki tysięcy złotych, a czasem nawet kilka milionów złotych w fotowoltaikę, aby obniżyć koszty produkcji.

Jeżeli operator ograniczy pracę instalacji w słoneczny dzień, gospodarstwo nie wyprodukuje części własnej energii i będzie musiało kupić prąd z sieci.

Zmiany w zasadach funkcjonowania systemu elektroenergetycznego: dlaczego szczególnie większe gospodarstwa?

Najbardziej odczuwalne skutki nowych regulacji mogą dotknąć duże gospodarstwa rolne. W przypadku niewielkich instalacji fotowoltaicznych ograniczenia produkcji energii będą zazwyczaj oznaczały stosunkowo niewielkie straty. Inaczej wygląda sytuacja w gospodarstwach korzystających z instalacji o mocy kilkudziesięciu kilowatów, które zasilają chłodnie, systemy wentylacyjne czy roboty udojowe. Gdy produkcja energii zostanie ograniczona, rolnicy będą musieli w większym stopniu korzystać z energii kupowanej z sieci, co może wyraźnie podnieść koszty prowadzenia działalności.

Dodatkowe obowiązki dla właścicieli fotowoltaiki

Projekt przewiduje również nowe wymagania techniczne dla właścicieli mikroinstalacji. Chodzi między innymi o konieczność dostosowania falowników do nowych standardów oraz zapewnienia stałej komunikacji pomiędzy instalacją a operatorem sieci.

Niedopełnienie tych obowiązków mogłoby skutkować odłączeniem instalacji od sieci elektroenergetycznej.

Zdaniem KRIR oznacza to kolejne koszty dla rolników, którzy już wcześniej ponieśli znaczące wydatki związane z budową instalacji fotowoltaicznych.

Przeczytaj także: 1,5 mld zł pod znakiem zapytania. Czy „Czyste Powietrze” odbije się na mieszkańcach wsi?

Rolnicy chcą partnerskiego podejścia

Krajowa Rada Izb Rolniczych apeluje o odrzucenie projektu w obecnym kształcie i rozpoczęcie dialogu z przedstawicielami sektora rolnego. W ocenie samorządu transformacja energetyczna na obszarach wiejskich powinna uwzględniać interesy gospodarstw rolnych, które od kilku lat aktywnie inwestują w odnawialne źródła energii.

KRIR podkreśla, że rozwój fotowoltaiki na wsi przynosi korzyści nie tylko rolnikom, ale również całemu systemowi energetycznemu. Dlatego wszelkie zmiany dotyczące funkcjonowania mikroinstalacji powinny być konsultowane z użytkownikami tych instalacji i nie mogą prowadzić do pogorszenia opłacalności już zrealizowanych inwestycji.

fot. Canva AI

Źródło: KRIR, ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ENERGII z dnia 15 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego