Parlament chce większego budżetu na WPR
Parlament Europejski chce, aby w nowym budżecie UE po 2027 r. na wspólną politykę rolną zapisano więcej pieniędzy niż proponuje Komisja Europejska. We „Wstępnym sprawozdaniu Parlamentu Europejskiego w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2028–2034” (A10-0105/2026) 28 kwietnia 2026 r. posłowie opowiedzieli się za budżetem WPR na poziomie 433,01 mld euro w cenach bieżących.
Komisja Europejska proponowała 293,7 mld euro, więc kwota, której chce Parlament, jest wyższa o 139,31 mld euro. Jednak na wsparcie dochodów miałoby być przeznaczone tylko 26,60 mld euro więcej – czyli 320,3 mld euro. Drugim poważnym składnikiem byłoby wsparcie rozwoju obszarów wiejskich – 106,41 mld euro. Pozostałe pieniądze przeznaczone by były na rezerwę kryzysową i wsparcie regionów najbardziej oddalonych (czyli np. Gujany Francuskiej).
Budżet WPR ma być wyodrębniony i zabezpieczony
Oprócz zwiększenia budżetu WPR, Parlament po raz kolejny oczekuje, że WPR nie będzie włączona do innych środków w Planach Partnerstwa Krajowego i Regionalnego, lecz będzie miała osobną, widoczną kopertę w przyszłym budżecie UE.
Propozycja Komisji Europejskiej jest bowiem taka, aby stworzyć jeden budżet UE, rozdzielić go na 27 planów krajowych, w których znajdą się środki na większość dotychczasowych polityk UE, w tym WPR. Parlament ostrzega (zgodnie z analizą Europejskiego Trybunału Obrachunkowego i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno–Społecznego), że model „jeden plan na państwo członkowskie” może stworzyć konkurencję między beneficjentami środków (czyli np. pomiędzy przemysłem a rolnictwem), zmniejszyć przejrzystość wydatkowania i osłabić przewidywalność finansowania.
Komisja Europejska – UE potrzebuje więcej własnych pieniędzy
Dzień po głosowaniu w Parlamencie Europejskim, czyli 29 kwietnia 2026 r., przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przemawiała podczas debaty plenarnej. Stwierdziła, że kolejny budżet UE ma finansować konkurencyjność, obronę, bezpieczeństwo, WPR i politykę spójności, ale jednocześnie od 2028 r. Unia zacznie spłacać NextGenerationEU.
– „Musimy jednak trzeźwo patrzeć na równanie budżetowe (które) jest jasne: nowe zasoby własne są niezbędne. Dlatego Komisja zaproponowała kompleksowy pakiet nowych zasobów własnych. Pakiet, który jest zróżnicowany, powiązany z politykami Unii i zdolny do generowania stabilnych dochodów w dłuższej perspektywie. To jedyny wiarygodny sposób na dopasowanie priorytetów Europy do jej środków”.
Innymi słowy, von der Leyen powiedziała Parlamentowi, że Komisja Europejska chce, aby państwa członkowskie zgodziły się na nowe podatki i opłaty, które zasilałyby budżet Unii obok tradycyjnych składek. Te pieniądze wracałyby do państw nie jako klasyczne, z góry wyodrębnione fundusze, tylko w większym stopniu przez plany, reformy, cele i kamienie milowe zatwierdzane oraz oceniane przez Komisję.
Rolnicy dopłacą do własnych dopłat?
Przewodnicząca Komisji Europejskiej jasno określiła, jakie nowe priorytety ma finansować nowy budżet na lata 2028–2034: – „Musimy więcej inwestować w nasze nowe priorytety: europejską konkurencyjność, obronę, bezpieczeństwo itp.” – powiedziała w Parlamencie.
Powiedziała też, co Unia chce wciąż finansować: – „Chcemy utrzymać finansowanie długoterminowych priorytetów UE: WPR, polityki spójności”.
Następnie powiedziała równie jasno, że aby zrealizować wszystkie te cele bez podnoszenia składek członkowskich, niezbędne są nowe pieniądze. „Bez nich wybór jest ostry (oryg: „the choice is stark”): albo wyższe składki krajowe, albo ograniczenie wydatków”.
Politico, komentując tę wypowiedź Ursuli von der Leyen stwierdziło, że chodzi o nowe podatki: „EU must have more of its own taxes from 2028, says von der Leyen” („UE musi mieć od 2028 r. więcej własnych podatków – mówi von der Leyen”) – brzmi tytuł artykułu.
Podatki to pieniądze, które państwo pobiera od obywateli. Komisja proponuje, aby nowe podatki i opłaty były pobierane w państwach członkowskich, ale trafiały bezpośrednio do budżetu UE. Innymi słowy – jeśli na rolnictwo ma być przeznaczone więcej pieniędzy, to muszą się na to złożyć mieszkańcy Unii Europejskiej, a więc również sami rolnicy.
Cena większego budżetu
Realizacja propozycji Komisji Europejskiej byłaby krokiem w stronę budżetu o logice federalnej. Dziś państwa członkowskie wpłacają do budżetu UE składki z własnych budżetów. Nowe podatki zmieniłyby ten układ: pieniądze byłyby pobierane od firm i obywateli w państwach członkowskich, ale trafiałyby bezpośrednio do budżetu UE, a potem były wydawane według unijnych planów, celów i warunków.
Komisja uzasadnia tę zmianę sytuacją geopolityczną. Unia musi wydawać więcej na przemysł, bezpieczeństwo, energię i konkurencyjność, bo Europa stała się zależna od importu wszystkiego – plakietek, zabawek, ubrań, samochodów, ropy, nawozów i surowców krytycznych. Nie jest dziś gospodarczym ani militarnym tygrysem. W geopolitycznym wyścigu zostaje daleko w tyle.
W słynnym raporcie Mario Draghi stwierdził, że aby UE nie traciła więcej ze swojej siły i była w stanie sprostać konkurencji ze strony Chin i USA, musi wydawać co najmniej 800 mld euro rocznie na inwestycje.
Wiadomo jednak, że „z pustego i Salomon nie naleje”. Dlatego rozmowa o dopłatach dla rolników przestaje być rozmową o pieniądzach dla jednego sektora gospodarki - staje się składnikiem decyzji politycznej o tym, ile władzy finansowej państw członkowskich ma zostać przeniesione do kompetencji Komisji Europejskiej.
To decyzja strategiczna – „Without them, the choice is stark”.
Albert Katana
źródła:
– „Przemówienie przewodniczącej von der Leyen podczas debaty plenarnej w Parlamencie Europejskim poświęconej strategii UE w odpowiedzi na trwający kryzys na Bliskim Wschodzie, jego wpływ na ceny energii oraz dostępność nawozów”, Strasburg 29 kwietnia 2026 r.
– A10-0105/2026: Wstępne sprawozdanie w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2028–2034 (COM(2025)0571 – C10-0000/2025 – 2025/0571R(APP)), 21kwietnia 2026 r.
– Politico: „Parlament chce, aby długoterminowy budżet UE wyniósł ponad 2 biliony euro”, 28 kwietnia 2026 r.; „UE musi mieć od 2028 r. więcej własnych podatków – mówi von der Leyen”, 29 kwietnia 2026 r.
