Wygląda jak Harnaś. Jak odróżnić polski czosnek od importowanego?
Zastrzeżenia krajowych producentów dotyczą nie tylko samego importu, ale również podobieństwa sprowadzanego czosnku do polskiej odmiany Harnaś. Oba produkty są na tyle podobne wizualnie, że kupujący może mieć trudności z ich rozróżnieniem podczas zakupów. Jak wskazuje KRIR, czosnek z Kazachstanu dobrze prezentuje się pod względem wyglądu, ale jego jakość ma być niższa niż w przypadku polskiego Harnasia. Sam wygląd główki nie pozwala więc ocenić, z jakim produktem mamy do czynienia.
Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy konsument kieruje się przede wszystkim wyglądem czosnku, a nie sprawdza informacji o jego pochodzeniu. Może wówczas wybrać produkt importowany, sądząc, że kupuje dobrze znany polski czosnek. Wątpliwości dotyczą również konsekwencji takiej pomyłki. Jeżeli zagraniczny towar nie spełni oczekiwań pod względem jakości, rozczarowanie może odbić się także na postrzeganiu polskiego Harnasia, z którym jest kojarzony.
Patrząc z perspektywy krajowych plantatorów to dodatkowe utrudnienie w sprzedaży. Polski czosnek konkuruje z produktem, który na pierwszy rzut oka wygląda podobnie, ale niekoniecznie oferuje taką samą jakość.
Szczególne znaczenie ma to dla Małopolski, odpowiadającej za około 40% krajowej produkcji czosnku.
Niemal 311 ton już potwierdzono. Pełna skala importu może być większa
Z danych przekazanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że w okresie od stycznia do września 2026 roku wydano 3 pozwolenia na przywóz czosnku z Kazachstanu. Łącznie obejmowały one przeszło 387 ton produktu (387 038 kg). Taka ilość nie pojawiła się jednak w Polsce. Faktycznie do kraju sprowadzono niemal 311 ton (310 997 kg).
Jednoczenie warto zauważyć, że nie jest to pełna skala importu. W przypadku części pozwoleń przedsiębiorcy nie musieli podawać kraju pochodzenia sprowadzanego czosnku. Dotyczy to 15 pozostałych pozwoleń wydanych w ramach tego samego kontyngentu. Nie można więc wykluczyć, że również wśród tych dostaw znajdował się produkt z Kazachstanu.
Nie tylko Kazachstan. Do Polski trafia też czosnek z Chin i innych krajów
W Polsce pojawia się również czosnek z Chin i Argentyny. Kraje te korzystają jednak z osobnych kontyngentów taryfowych, niezależnych od puli dostępnej m.in. dla Kazachstanu. W przypadku Chin od stycznia do września 2026 roku wydano pozwolenia na przywóz niemal 807 ton czosnku (806 695 kg), a do Polski faktycznie trafiło prawie 618 ton (617 673 kg). Z kolei dla Argentyny wydano pozwolenie obejmujące 43 tony, jednak do końca września nie sprowadzono z tego kraju żadnej partii.
Ponad 2,2 tys. ton w pozwoleniach. Nie przy wszystkich podano kraj pochodzenia
W ramach kontyngentu obejmującego Kazachstan i inne państwa trzecie wydano łącznie 20 pozwoleń na przywóz około 2227 ton (2 227 468 kg) czosnku. Do końca września sprowadzono niemal 784 tony (783 773 kg). Poza Kazachstanem importerzy wskazali również Uzbekistan i Kirgistan. Z pierwszego kraju przywieziono nieco ponad 33 tony (33 052 kg) czosnku. W przypadku Kirgistanu wydano pozwolenie na przeszło 143 tony (143 487 kg), ale żadna dostawa nie została zrealizowana.
W przypadku pozostałych 15 pozwoleń, tak jak wspominaliśmy, nie podano kraju pochodzenia towaru.
Jakie cło obowiązuje na czosnek spoza UE i kiedy działa kontyngent taryfowy?
Kazachstan może sprowadzać czosnek do Unii Europejskiej na zasadach ogólnych. Podstawowa stawka celna wynosi 9,6% wartości towaru oraz dodatkowo 1200 euro za każdą tonę. Istnieje jednak możliwość skorzystania z kontyngentu taryfowego WTO o łącznej wielkości 3711 ton. W jego ramach cło wynosi 9,6% wartości sprowadzanego czosnku i nie wiąże się z dodatkową opłatą. Kontyngent obejmuje dostawy z różnych państw, a nie wyłącznie z Kazachstanu.
311 ton to tylko potwierdzona część. Dlaczego pełnej skali nadal nie znamy?
W przypadku zastrzeżeń dotyczących jakości lub oznakowania czosnku MRiRW zaleca zgłaszanie takich przypadków do właściwego Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Nadal nie wiadomo jednak, ile dokładnie czosnku z Kazachstanu trafia na polski rynek. Potwierdzone niemal 311 ton może być tylko częścią dostaw.
