Po kilku sezonach napiętej podaży światowy rynek cukru wchodzi w nową fazę. Najnowsze prognozy pokazują wyraźnie: globalna produkcja cukru rośnie, a bilans na sezon 2025/26 zmierza w stronę nadwyżki. Na papierze oznacza to poprawę dostępności surowca i mniejsza presję na ceny. W praktyce sytuacja jest bardziej złożona.
Jak wynika z analizy rynku przygotowanej przez Foodcom, świat produkuje dziś więcej cukru niż go zużywa, ale nie oznacza to autonomicznej stabilizacji. O kierunku rynku coraz rzadziej decyduje sama wielkość zbiorów, a coraz częściej polityka handlowa, decyzje administracyjne oraz to, gdzie faktycznie znajdują się zapasy.
Zobacz też: Czy umowa UE-Mercosur zniszczy polski cukier? Plantatorzy alarmują
Nadwyżka cukru na świecie, ale nie wszędzie
Według prognoz Foodcom globalna produkcja cukru w sezonie 2025/26 sięga około 189-190 mln ton, podczas gdy światowe zużycie wynosi 177-178 mln ton. Oznacza to nadwyżkę rzędu 11-12 mln ton, a także stopniową odbudowę zapasów.
To istotna zmiana po wcześniejszych sezonach, gdy rynek balansował na granicy deficytu. Jednak eksperci zwracają uwagę, że nie cała ta nadwyżka jest „płynna” handlowo. Duża część zapasów pozostaje w krajach produkujących i nie zawsze trafia bezpośrednio na rynek międzynarodowy. W efekcie importerzy nadal mogą odczuwać wahania dostępności i cen.
Właśnie dlatego Foodcom podkreśla, że rynek cukru wchodzi w fazę, w której o cenach decyduje tempo eksportu, logistyka oraz decyzje polityczne, a nie tylko same zbiory.
Które regiony odpowiadają za wzrost światowej produkcji cukru?
Za wzrost globalnej produkcji odpowiada przede wszystkim Ameryka Łacińska, która w sezonie 2025/26 ma wyprodukować ponad 60 mln ton cukru. Region ten pełni rolę głównego dostawcy na rynek światowy i w dużej mierze decyduje o tym, czy nadwyżka rzeczywiście trafia do handlu.
Drugim filarem jest Azja, odpowiadająca za ponad 40% światowej produkcji cukru. W wielu krajach regionu pojawiły się warunki produkcji, co ogranicza potrzebę na import. Jednocześnie Azja pozostaje rynkiem silnie regulowanym. Decyzje dotyczące eksportu i zabezpieczenia rynku wewnętrznego mogą w krótkim czasie zmieniać jej rolę – z eksportera w odbiorcę nadwyżek lub odwrotnie.
To właśnie w tych dwóch regionach koncentruje się dziś globalna nadwyżka podaży, ale jej wpływ na rynek zależy od realnych decyzji eksportowych, a nie samych prognoz.
Europa idzie w przeciwnym kierunku: cukru będzie mniej…
Na tle rosnącej produkcji światowej Unia Europejska wyraźnie się wyróżnia. Jak wynika z raportu USDA, produkcja cukru w UE w sezonie 2025/26 spada, mimo relatywnie dobrych warunków.
Według prognoz unijna produkcja cukru wyniesie około 15,5 mln ton wobec ponad 16,4 mln ton sezon wcześniej. To spadek o ok. 6% rok do roku. Co istotne, nie wynika on ze słabych plonów, lecz z ograniczenia areału buraków cukrowych o około 8%. Największe redukcje zasiewów dotyczą:
- Niemiec,
- Francji,
- Polski.
Decyzje plantatorów są efektem kilku nakładających się czynników: rosnących kosztów produkcji, ograniczeń w środkach ochrony roślin, presji regulacyjnej oraz niepewności co do przyszłych warunków rynkowych. W praktyce oznacza to, że UE produkuje mniej nie dlatego, że nie może, lecz dlatego, że coraz trudniej to robić opłacalnie.
Stabilne zużycie, ale spadkowy trend
Zużycie cukru w Unii Europejskiej w sezonie 2025/26 pozostaje stabilne i według USDA wynosi około 16,4 mln ton mln ton. W krótkim okresie nie widać gwałtownego załamania popytu, jednak raport jednoznacznie wskazuje długoterminowy trend spadkowy. Na ten trend wpływają:
- zmiany demograficzne,
- ograniczenie spożycia cukru na osobę,
- podatki cukrowe w części państw UE,
- reformulacja produktów przez przemysł spożywczy,
- rosnąca świadomość zdrowotna konsumentów.
Dla rynku oznacza to jedno: brak impulsu popytowego, który mógłby wchłonąć globalną nadwyżkę, a jednocześnie coraz trudniejsze warunki dla producentów w Europie.
UE coraz bardziej zależna od importu
Spadek produkcji przekłada się bezpośrednio na handel. USDA prognozuje, że w sezonie 2025/26 import cukru do UE wzrośnie do około 2 mln ton, wobec 1,6 mln tok rok wcześniej. Głównym dostawcą pozostaje Brazylia, a znaczenie cukru z Ukrainy zostało ograniczone po wprowadzeniu limitów importowych.
„Oczekuje się, że (w sezonie 2025/26 – od red.) UE będzie dalej dywersyfikować swoje źródła zaopatrzenia, wznawiając dostawy od tradycyjnych partnerów preferencyjnych, jednocześnie utrzymując zależność od cukru brazylijskiego, co odzwierciedla bardziej kontrolowane i strategiczne podejście do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w obliczu spadającej produkcji krajowej” – czytamy w prognozach USDA.
Jednocześnie unijny eksport cukru ma spaść do około 1 mln ton po wyjątkowo mocnym sezonie 2024/25.
Dlaczego ceny cukru w UE pozostają wysokie?
Mimo globalnej nadwyżki ceny cukru w Unii Europejskiej pozostają wyraźnie wyższe niż na rynku światowym. Według danych USDA ceny cukru białego w UE w połowie 2025 roku wynosiły około 530 euro/t, podczas gdy ceny światowe oscylowały wokół 390 euro/t. Ta rozbieżność utrzymuje się z kilku powodów:
- niższej produkcji w UE,
- wysokich kosztów energii,
- regulacji środowiskowych,
- ograniczeń w imporcie i handlu.
Globalna nadwyżka cukru nie przekłada się więc autonomicznie na spadek cen w Europie, co ma kluczowe znaczenie dla plantatorów i przemysłu.
Rynek cukru w nowej fazie
Zestawienie prognoz Foodcom i USDA pokazuje wyraźnie, że światowy rynek cukru wchodzi w nową fazę. Produkcja globalna rośnie, ale rynek pozostaje podatny na wahania. O dostępności i cenach coraz częściej decydują decyzje polityczne, regulacje i tempo handlu, a nie same zbiory.
Europa w tym układzie staje się regionem o malejącej podaży i rosnącej zależności od importu, co utrzymuje presję cenową mimo globalnej nadwyżki. To właśnie ta sprzeczność — nadmiar cukru na świecie i napięcia na rynku unijnym — będzie w najbliższych sezonach jednym z kluczowych tematów dla całego sektora cukrowniczego.
Oprac. Mkh na podst. Foodcom, „European Union: Sugar Semi-annual”/USDA
