Wyniki eksportowe UE pozwalają podsumować pierwsze 7 miesięcy tego sezonu. Jakie są jednak cele na cały sezon i czy jest do ich osiągnięcia blisko, czy bardzo daleko? Co się dzieje z eksportem i rynkami zbożowymi w innych krajach dużych producentów pszenicy? I wreszcie jak silne mrozy wpływają na ceny zbóż?
Cele są zdecydowanie wyższe
Przy nadmiarze pszenicy na unijnym rynku, informacje o zbliżonych wynikach obecnego, do ubiegłorocznego eksportu mogłyby uspokajać. Jednak w tym roku gospodarczym cele eksportowe są znacznie przewyższające eksport podsumowany na koniec sezonu 2025/26. Od początku lipca 2025, do końca stycznia 2026 r. wszystkie kraje skupione w Unii Europejskiej, poza obszar wspólnoty wyeksportowały 12,8 mln t pszenicy miękkiej i jest to dokładnie tyle ile wynosił także wynik analogicznego okresu ubiegłego sezonu.
Żeby rozsądnie zarządzać nadmiernie gromadzącymi się zapasami, bo one mogą powodować naciski na dalsze cenowe obniżki, USDA jako cel eksportowy dl a UE na ten sezon wyznaczyły 33 mln t, podczas gdy ubiegły sezon zakończyliśmy sprzedażą poza obszary Wspólnoty w ilościach 27,9 mln t. Z tego porównanie wynika więc, że by taki cel zrealizować, a nie gromadzić jeszcze większych zapasów cisnących na rynki wewnętrzne należy eksport przyspieszyć o dodatkowe 20% w skali całego roku.
Jeśli obecnie, w 7 miesięcy sezonu wyjechało lub wypłynęło niecałe 13 mln t, to czy w wyeksportowanie pozostałe 5 miesięcy brakujących do celu 20 mln t jest realne?
Spore starania w tym kierunku czynią: Rumunia z ilością wyeksportowanych 4,1 mln t, Francja, która nadgoniła słaby start i wyeksportowała już 3,9 mln t Litwa z ilościami 1,7 mln t oraz Niemcy 1,1 mln t. Łotwa (752 tys. t) i Polska z ilością 549 tys. t też dołożyły swoje trzy grosze.
Pozostałe zboża ratują sytuację
Generalnie eksport wszystkich zbóż przekracza jednak ubiegłoroczny wynik o 16%. Sytuację ratują tu pszenica durum, której w tym sezonie wyeksportowano już ponad 1 mln t, i jest to wzrost niemal trzykrotny. Pierwszy raz od dawien dawna UE eksportuje więcej pszenicy durum niż importuje. Zdecydowana zasługa w tym Rumuni z której pochodzi 80% unijnego eksportu pszenicy twardej.
W znaczący sposób wzrósł także eksport jęczmienia, bo kraje UE sprzedały już łącznie 5,8 mln t, gdy przed rokiem wyeksportowano 2,8 mln t jęczmienia. Do największych eksporterów jęczmienia w tym sezonie należą Francja (2,1 mln t), Rumunia (2 mln t) oraz Niemcy (960 tys. t). Polska sprzedaje przeważnie słód jęczmienny, którego z wynikiem 55 tys. t jest siódmym eksporterem Unii. Tutaj prym wiodą Belgia (488 tys. t), Francja (378 tys. t) i Niemcy (223 tys. t).
Kolejnym zbożem, którego wyniki eksportowe w tym sezonie mocno wzrosły jest owies. Cała Unia dotychczas sprzedała 120 tys. t owsa, co jest wynikiem dwuipółkrotnie lepszym od analogicznego okresu poprzedniego sezonu. W eksporcie owsa zdecydowany prym wiedzie Szwecja z której wyeksportowano dotychczas prawie 76 tys. t. Z Polski poza Unię wyjechał zaledwie jeden TIR, 23 tony owsa.
Drożeje pszenica w Rosji
Nadgonienie unijnej sprzedaży w pozostałych miesiącach sezonu może trafić na spory opór konkurencji. Rosja nadal podtrzymuje bowiem zerowe cła i choć pszenicy w Rosyjskich portach ostatnio drożeje do 231 USD na załadowanym statku (FOB), to tylko utrudnienia zimowe w transporcie do czarnomorskich portów mogą być orędownikiem dla handlu z basenu Morza Śródziemnego.
Kanada pociśnie ilością
Ze swoją pszenicą w tym sezonie pociśnie też Kanada. Okazuje się bowiem, że całkowita produkcja pszenicy, w tym pszenicy durum, szacowana jest na 39,96 mln t, co stanowi największe zbiory pszenicy w historii Kanady. Poprzedni rekord zestarzał się już mocno, bo pochodził z sezonu 2013/2014 i wynosił 37,59 mln t. Już w pierwszym kwartale tego sezonu kanadyjski eksport zbóż za wyłączeniem pszenicy durum osiągnął najwyższy w historii i był napędzany silnym popytem napływającym ze strony Bangladeszu oraz Chin.
Ukraina nadal w grze
W styczniu 2026 r. Ukraina wyeksportowała 5 mln t produktów rolnych. Z czego 3,4 mln t stanowiły zboża. W tym okresie głównie była to kukurydza 83%, ale i pszenicy wyjechało 16%. – Eksport zbóż rośnie o 13%, a eksport wszystkich innych produktów spada. Kukurydza jest obecnie głównym produktem eksportowym – poinformowało Ukraińskie Stowarzyszenie Agrobiznesu.
Turcja ma moce na 28 mln t
Turcja jest światowym liderem w eksporcie mąki, odpowiadając za 20–25% światowego handlu. Zwykle ten kraj eksportuje mąkę do 140–160 krajów. Największy światowy eksporter mąki ma młyny gotowe przemielić 28 mln t pszenicy. Zakłady te są jednak wykorzystywane w 55%.
