„Energia dla wsi”: nabór od 1 października 2026 roku
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił trzeci nabór wniosków w ramach programu „Energia dla wsi”. Jego celem jest zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenach gmin wiejskich i wiejsko-miejskich. Wnioski będzie można składać od 1 października 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. Dokumenty trzeba złożyć wyłącznie elektronicznie, za pośrednictwem Generatora Wniosków o Dofinansowanie (GWD), z wykorzystaniem wymaganego podpisu. O terminowym złożeniu wniosku decyduje data jego wysłania przez GWD na skrzynkę podawczą NFOŚiGW na ePUAP albo za pośrednictwem e-Doręczeń. Wnioski złożone po terminie lub w niewłaściwej formie zostaną odrzucone.
„Energia dla wsi”: 400 mln zł na trzeci nabór
Na trzeci nabór przeznaczono 400 mln zł. Z tej kwoty do 260 mln zł przeznaczono na dotacje i do 140 mln zł na pożyczki. Łączna alokacja całego programu „Energia dla wsi” wynosi natomiast 3 mld zł, w tym do 1,95 mld zł na dotacje oraz do 1,05 mld zł na pożyczki. Dofinansowanie może być udzielane w formie dotacji i/lub pożyczki, zgodnie z zasadami programu.
„Energia dla wsi”: jakie instalacje może wybudować rolnik?
Rolnik może ubiegać się o wsparcie na budowę instalacji OZE. Zakres inwestycji zależy od rodzaju źródła i jego mocy. W przypadku instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych możliwe jest dofinansowanie inwestycji o mocy elektrycznej powyżej 50 kW i nie większej niż 1 MW.
Jest jednak ważne ograniczenie dotyczące lokalizacji. Wsparcie nie obejmuje instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych realizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas I–IV.
Rolnik może także otrzymać wsparcie na elektrownię wodną o mocy elektrycznej powyżej 10 kW i nie większej niż 1 MW.
Kolejną możliwością jest instalacja wytwarzająca energię z biogazu rolniczego w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. W tym przypadku moc elektryczna może wynosić powyżej 10 kW do 1 MW, a moc cieplna powyżej 30 kW do 3 MW.
Spółdzielnie energetyczne z większymi instalacjami
Szerszy zakres inwestycji przewidziano dla spółdzielni energetycznych, ich członków oraz powstających spółdzielni energetycznych. W ich przypadku możliwa jest budowa instalacji OZE o mocy elektrycznej powyżej 10 kW i nie większej niż 10 MW.
Wsparcie może dotyczyć:
- instalacji fotowoltaicznych,
- instalacji wiatrowych,
- elektrowni wodnych,
- instalacji wytwarzających energię z biogazu lub biogazu rolniczego w warunkach wysokosprawnej kogeneracji.
W przypadku instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych również obowiązuje wyłączenie dotyczące gruntów rolnych klas I–IV. Dla instalacji wykorzystujących biogaz lub biogaz rolniczy moc elektryczna może wynosić powyżej 10 kW do 10 MW, natomiast moc cieplna powyżej 30 kW do 30 MW.
Magazyn energii też może być objęty wsparciem „Energia dla wsi”
Program przewiduje również możliwość dofinansowania magazynu energii. Jest jednak warunek: magazyn musi być zintegrowany ze źródłem energii realizowanym w ramach jednej z inwestycji objętych programem. Oznacza to, że nie jest to osobna, niezależna ścieżka dla samego magazynu. Musi on być powiązany z kwalifikowaną inwestycją OZE.
Nawet 25 mln zł pożyczki
Program przewiduje wysokie limity dofinansowania. Pożyczka może wynieść do 25 mln zł na jednego beneficjenta, natomiast maksymalna kwota dotacji to 20 mln zł. Ostateczna wysokość wsparcia zależy od rodzaju realizowanej inwestycji oraz zasad określonych dla danego rodzaju pomocy.
„Energia dla wsi”: ile można dostać na poszczególne inwestycje?
W materiałach dotyczących programu określono także maksymalny poziom wsparcia w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych. W przypadku instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych pożyczka może pokryć do 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Dla elektrowni wodnych i instalacji wykorzystujących biogaz przewidziano możliwość uzyskania dotacji i/lub pożyczki, natomiast w przypadku magazynów energii dotacja może wynieść do 20 proc. kosztów kwalifikowanych.
Program finansowany z Funduszu Modernizacyjnego
„Energia dla wsi” jest programem realizowanym w latach 2022–2030, a jego finansowanie pochodzi z Funduszu Modernizacyjnego. Program ma zwiększać wykorzystanie odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich i wiejsko-miejskich oraz wspierać bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw rolnych i lokalnych społeczności.
Zobacz także: Rzucił korporację i został rolnikiem. Z 70 m² doszedł do farmy na ponad 7000 m²
„Energia dla wsi”: najpierw wniosek, potem inwestycja
Rolnik planujący inwestycję powinien zwrócić uwagę na kolejność działań. Inwestycja nie powinna zostać rozpoczęta przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, jeśli ma zostać objęta wsparciem w ramach programu. Po zakończeniu inwestycji obowiązuje także okres trwałości przedsięwzięcia. W materiałach dotyczących programu wskazano okres 5 lat od zakończenia realizacji inwestycji. Oznacza to, że przed rozpoczęciem prac warto dokładnie sprawdzić warunki naboru i dokumentację programu, aby nie stracić możliwości uzyskania wsparcia.
„Energia dla wsi”: kto może złożyć wniosek?
Jedną z grup beneficjentów są rolnicy. W programie za rolnika uznawana jest osoba fizyczna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba prawna, która w ramach działalności rolniczej prowadzonej przez co najmniej 12 miesięcy prowadzi:
- gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, położone w ramach zabudowy zagrodowej, albo
- dział specjalny produkcji rolnej.
Jeżeli osoba fizyczna chce wykorzystać instalację OZE do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu energii z odnawialnych źródeł energii, musi mieć zarejestrowaną taką działalność.
Drugą grupą są spółdzielnie energetyczne oraz ich członkowie będący przedsiębiorcami. O wsparcie mogą ubiegać się również powstające spółdzielnie energetyczne. Chodzi o spółdzielnie utworzone na podstawie Prawa spółdzielczego albo ustawy o spółdzielniach rolników, których działalność obejmuje m.in. wytwarzanie energii elektrycznej, biogazu lub ciepła w instalacjach OZE oraz równoważenie zapotrzebowania na te rodzaje energii na potrzeby własne spółdzielni i jej członków.
Wnioski tylko przez internet
Rolnicy i pozostali uprawnieni beneficjenci nie będą składać dokumentów w wersji papierowej. Wniosek należy przygotować i wysłać elektronicznie przez Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD). Ważne jest zachowanie terminu. Wniosek musi zostać wysłany najpóźniej 31 stycznia 2027 r. Wnioski, których wartość dofinansowania przekroczy dostępną alokację, będą oceniane tylko w przypadku zwiększenia budżetu naboru. O wynikach oceny wnioskodawcy zostaną poinformowani odrębnym pismem.
Pomoc publiczna na określonych zasadach
Jeżeli dofinansowanie będzie stanowiło pomoc publiczną, będzie ono udzielane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 15 lutego 2024 r. dotyczącym warunków udzielania przez NFOŚiGW horyzontalnej pomocy publicznej na inwestycje w propagowanie energii ze źródeł odnawialnych i propagowanie wodoru odnawialnego. Zgodnie z informacją dla naboru, warunki udzielania tej pomocy, czyli zawarcia umowy o dofinansowanie, określono do 30 czerwca 2027 r. Po tym terminie zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia, które je zastąpi lub zmieni. W przypadku dofinansowania udzielanego osobom fizycznym na potrzeby ustalenia stopy referencyjnej przypisywany jest niski rating finansowy.
Rolnicy mają cztery miesiące na przygotowanie wniosku
Trzeci nabór w programie „Energia dla wsi” rozpoczyna się 1 października 2026 r. i potrwa do 31 stycznia 2027 r. Dla rolników oznacza to możliwość ubiegania się o wsparcie m.in. na fotowoltaikę, instalacje wiatrowe, elektrownie wodne czy instalacje wykorzystujące biogaz rolniczy. W przypadku inwestycji realizowanych przez spółdzielnie energetyczne katalog możliwości jest szerszy, a maksymalna moc instalacji sięga 10 MW.
Źródło: gov.pl
fot. Aliaksandr Khamiuk
