Ustawa o funkcjach produkcyjnych wsi w konsultacjach
Minister Stefan Krajewski podczas dzisiejszej konferencji prasowej podkreślił, że projekt ustawy chroniącej funkcje produkcyjne wsi jest obecnie przedmiotem prac rządu i został skierowany do szerokich konsultacji publicznych. Zachęcił wszystkich zainteresowanych do zgłaszania uwag, spostrzeżeń i propozycji, tak aby projekt jak najlepiej odpowiadał na realne potrzeby rolników i mieszkańców obszarów wiejskich.
Wyjaśnił, że ustawa zakłada zmiany przede wszystkim w kodeksie karnym i cywilnym. Jej celem jest zapewnienie gospodarstwom i przedsiębiorstwom działającym na terenach wiejskich możliwości swobodnego funkcjonowania oraz ograniczenie napięć społecznych, do których często dochodzi. Chodzi między innymi o kwestie emisji związanych z działalnością rolniczą, które dziś bywają ograniczane przez orzeczenia sądów, mimo że gospodarstwa działają zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- Rolnicy nie powinni być karani za wykonywanie prac polowych po godzinie 22.00, jeśli wymaga tego konieczność zebrania plonów przed zmianą pogody. Tego rodzaju sytuacje również mają zostać objęte ochroną ustawową - zaznaczył minister Krajewski. Ważnym elementem projektu ma być wprowadzenie do aktu notarialnego zapisu dla osób nabywających nieruchomości na terenach wiejskich, informującego o sąsiedztwie działalności rolniczej, która może wiązać się z określonymi uciążliwościami - zapachy czy określone dźwięki. Jak zaznaczył minister, nie rozwiąże to wszystkich problemów, ale ma pomóc ograniczyć liczbę sporów i lepiej zabezpieczyć interesy gospodarstw funkcjonujących na wsi od lat, często od pokoleń.
Stefan Krajewski podkreślił, że ustawa odpowiada na postulaty zgłaszane przez rolników w ostatnim czasie. Dodał, że choć projekt nie usunie wszystkich trudności, ma eliminować większość najczęściej wskazywanych problemów.
Kiedy ustawa wejdzie w życie?
- Mam nadzieję, że po zakończeniu konsultacji projekt szybko przejdzie ścieżkę rządową i parlamentarną, a następnie zostanie podpisany przez prezydenta - podkreślił minister Krajewski i ocenił, że mogłoby to nastąpić jeszcze przed wakacjami. Warto podkreślić, że podobny projekt opracowuje zespół przy Prezydencie RP.
- Uważam, że projekt ten powinien być wyłączony ze sporu politycznego, ponieważ odpowiada na potrzeby wszystkich, którzy mieszkają i pracują na obszarach wiejskich. Ewentualne poprawki w toku prac legislacyjnych będą świadczyć o poważnym podejściu do problemu i chęci jego wspólnego rozwiązania - dodał minister.
Rolnicy zastanawiają się również jak po podpisaniu ustawy będą wyglądać kwestie formalne dotyczące nowych inwestycji, czy mieszkańcy nadal będą mogli przeciwstawiać się budowie nowych obiektów.
- Odnosząc się do wątpliwości dotyczących interpretacji pojęcia działalności rolniczej, planowane inwestycje rolnicze już dziś podlegają odpowiednim procedurom administracyjnym i środowiskowym. Budowa obór, chlewni czy zbiorników wymaga uzyskania stosownych pozwoleń oraz zgodności z przepisami prawa budowlanego i ochrony środowiska. Większym problemem jest obecnie to, że sądy wydają niektóre orzeczenia bez konsultacji z ekspertami - wyjaśnił minister.
Projekt Aktywna Wieś to 10 mln wsparcia
Minister podkreślił, że aktywna wieś to nie tylko rolnictwo, ale również aktywność mieszkańców obszarów wiejskich, także tych, którzy nie zajmują się bezpośrednio produkcją rolną. Zaznaczył, że obie te sfery wzajemnie się uzupełniają, czego przykładem są Koła Gospodyń Wiejskich czy Ochotnicze Straże Pożarne, w których działają także rolnicy i członkowie ich rodzin.
Poinformował, że ogłoszony został nabór w ramach programu „Aktywna wieś”, który trwa od 30 marca do 30 kwietnia.
- Każde stowarzyszenie może uzyskać do 15 tys. zł wsparcia na projekty związane z kulturą, tożsamością lokalną, produktem regionalnym, ekologią czy bezpieczeństwem. Budżet programu wynosi 10 mln zł i w tym roku jest realizowany po raz pierwszy - dodał Stefan Krajewski. Minister ma nadzieję, że w kolejnych latach będzie można ponownie go uruchomić, a nawet zwiększyć kwotę wsparcia.
KPO i wydłużenie terminów realizacji przedsięwzięć
Stefan Krajewski zaznaczył, że wydłużono terminy inwestycji w ramach KPO. Dotyczy to zarówno rolników, jak i samorządów realizujących przedsięwzięcia w ramach KPO.
Poinformował, że w ramach programu Rolnictwo 4.0 termin dla pierwszego naboru został wydłużony do końca kwietnia, a dla drugiego do końca czerwca. Wydłużono także czas na rozliczenie projektów związanych z wymianą pokryć dachowych zawierających azbest, działaniami wodno-kanalizacyjnymi, przetwórstwem oraz centrami dystrybucyjnymi.
Jak podkreślił, decyzje te zostały podjęte w uzgodnieniu z branżą, rolnikami i samorządami oraz w granicach dopuszczonych przez przepisy unijne.
Większy budżet na ochronę klimatu i środowiska
Minister pdkreślił również, że budżet interwencji w ramach KPO dotyczącej ochrony klimatu i środowiska został zwiększony o dodatkowy miliard złotych. Przypomniał, że początkowo wynosił on 930 mln zł i pozwalał sfinansować około 16% złożonych wniosków.
Po pierwszym zwiększeniu budżet wzrósł do 1,76 mld zł, co wystarczało na pokrycie 31% wniosków. Po kolejnym zwiększeniu całkowita pula wynosi 2,8 mld zł, co daje możliwość sfinansowania ponad połowy złożonych wniosków.
Minister podał, że wpłynęło ponad 28 tys. wniosków, a obecny poziom finansowania powinien pozwolić na objęcie wsparciem około 14–15 tys. z nich.
Dzierżawy z zasobu Skarbu Państwa
Stefan Krajewski zaznaczył, że w sprawie dzierżaw z zasobu Skarbu Państwa nic się nie zmienia. Podkreślił, że ubiegły rok był rekordowy pod względem liczby hektarów przekazanych gospodarstwom indywidualnym. W związku z sygnałami od rolników, że jedno z pism podpisanych przez zastępcę dyrektora generalnego mogło wprowadzać w błąd, minister podkreślił, że nadal obowiązują zarówno przetargi ofertowe, jak i licytacyjne.
Dodał, że decyzje w tej sprawie podejmują dyrektorzy oddziałów terenowych KOWR, którzy działają w regionach i konsultują swoje rozstrzygnięcia z radami społecznymi oraz izbami rolniczymi.
Nowe rynki zbytu dla polskiej żywności
Wartość eksportu produktów rolnych i rolno-spożywczych w 2025 roku wyniosła 248 mld zł, co stanowi 16% całego polskiego eksportu i oznacza wzrost o 9% rok do roku.
Stefan Krajewski wwrócił uwagę, że dodatnie saldo handlowe w tej branży sięga już niemal 20 mld euro.
- Resort rolnictwa stale pracuje nad otwieraniem nowych rynków zbytu - mówił podczas konferencji minister rolnictwa. Wskazał między innymi na odblokowanie możliwości eksportu polskiej wieprzowiny, wołowiny i drobiu na rynek filipiński, a także na uzyskiwanie dostępu do rynków Korei Południowej, Singapuru i Brazylii. Poinformował również o planowanych działaniach i spotkaniach bilateralnych m.in. w Uzbekistanie, Indonezji, Maroku, Kazachstanie i Singapurze, których celem jest zwiększanie potencjału eksportowego polskich rolników, producentów i przetwórców.
Energia i odnawialne źródła energii na wsi
Minister zaznaczył, że obecnie większy nacisk powinien być położony na uniezależnianie się energetyczne, w kontekście obecnej sytuacji i konfliktów na Bliskim Wschodzie. W jego ocenie w wielu obszarach jest to możliwe, a rolnictwo może odegrać w tym ważną rolę.
- Poleciłem, aby w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa priorytetowo rozpatrywano wnioski dotyczące odnawialnych źródeł energii, tak by inwestorzy mogli szybciej realizować swoje przedsięwzięcia - podkreślił minister.
Dodał również, że wspólnie z ministrem energii przygotowano rozwiązania i zmiany przepisów dotyczące budowy biogazowni. Ich celem ma być ograniczenie możliwości odmowy przyłączenia do sieci przez zakłady energetyczne oraz stworzenie warunków do sprawniejszej realizacji inwestycji. Zaznaczył także, że w sytuacjach kryzysowych biogazownie powinny być traktowane jako źródła energii wyłączane w ostatniej kolejności.
