Zacznijmy od potasu. Rzepak ma ogromne potrzeby pokarmowe i w zasadzie potrzebuje więcej potasu niż azotu, bo na każdą 1 t plonu nasion wraz ze słomą rzepak potrzebuje 80 kg potasu i 60-80 kg azotu. W ostatnich latach na wiosnę często brakuje wody, a jest ona niezbędna do tego, aby rozpuścić nawóz, a następnie przemieścić go w zasięg systemu korzeniowego. Martwimy się często o "wypłukiwaniu", przemieszczaniu i o stratach składnika. Czy jest ryzyko strat potasu w okresie późnojesiennym czy zimowym?
Potas na lekkiej glebie: dlaczego ekspert proponuje podzielić dawkę?
– Literatura mówi, że na glebach lekkich w ciągu roku możemy tracić nawet do 8 kg K2O na każde 100 mm opadu. Na takich stanowiskach nieco rzadziej uprawiamy rzepak. Jednak to nie jest wyjątkiem i wtedy dawkę potasu podzieliłbym na 2 części, tj. 50% zastosowałbym do końca jeszcze listopada, bądź w grudniu. Pod warunkiem oczywiście, że będą warunki, tj. będzie można wjechać w pole, nie będzie zastoisk wodnych, ani pokrywy śnieżnej czy też gleba nie będzie przemarznięta – mówi Artur Kozera z Rapool. – Natomiast resztę uzupełniłbym wiosną, jeszcze przed zastosowaniem nawozów azotowych.
Czy na średniej i ciężkiej glebie można podać całą dawkę jesienią?
Natomiast na glebach średnich czy ciężkich, literatura przyjmuje, że ryzyko wypłukania potasu na każde 100 mm wynosi ok. 1 kg K2O. Pamiętajmy, że potas jest kationem, czyli jest sorbowany przez kompleks sorpcyjny. Na mocniejszych stanowiskach można zastanowić się czy nie byłoby uzasadnione, aby całą dawkę wiosenną potasu podać jesienią. Szczególnie, jeśli spojrzymy na ostatnie lata, gdzie w okresie od listopada do stycznia średnio spada około 100 mm opadu, więc nie stanowi to żadnego ryzyka, żeby potas został przemieszczony poza zasięg systemu korzeniowego i wypłukany. Z drugiej strony otwiera nam to do drzwi do tego, żeby wykorzystać wodę z jesieni i zimy, żeby rozpuścić składnik i przemieścić go, bo wiosną częściej wody brakuje niż jest nadmiar.
Jesienny azot w rzepaku: co trzeba sprawdzić przed zabiegiem?
Pojawiły się rekomendacje, że część wiosennej dawki azotu pod rzepak, którą planujemy podać wiosną, jak uzyskamy minimum termiczne, czyli to w zależności od regionu (powiatu) może to być już od połowy lutego do 20 lutego, zastosować późną jesienią. Ale jedna podstawowa sprawa, mamy przepisy regulujące stosowanie pogłównie nawozów azotowych jesienią.
- W zależności od regionu kraju można stosować azot pogłównie do 15 października, w niektórych do 25 października stosować azot pogłównie. Rozróżnijmy jednak 2 rzeczy - stosowanie nawozów azotowych pogłównie jesienią w celu poprawy kondycji przed zimą, co wykonujemy z reguły do fazy 4-6 liści rzepaku. Kalendarzowo przypada to średnio do ok. połowy października. Wykorzystujemy zazwyczaj nawozy na bazie formy saletrzanej, które szybko uzupełniają składnik i szybko też działają – wyjaśnia Artur Kozera. - Drugi wariant, to ewentualne zastosowanie późną jesienią części wiosennej dawki azotu już jesienią. Prawo zostawia nam uchylone drzwi, gdyż mówi o tym, że jeżeli nie mamy możliwości wjechania na pole z nawozami azotowymi z różnych względów, przede wszystkim zbytniego uwilgotnienia do 25 października, możemy zastosować te nawozy do 30 listopada.
Pamiętajmy, że aby nawóz przemieścił się o 1 cm na glebach lekkich, potrzeba około 3 mm opadu. Na glebach średnich i ciężkich potrzeba 3-5 mm opadu. Tymczasem system korzeniowy rzepaku wiosną może mieć zasięg od kilkudziesięciu cm do metra i więcej. W zależności od dostępności wody jesienią i przebiegu pogody.
Testowany wariant nawożenia azotem
- Na naszych polach zakładamy, że wiosenna dawka to ok. 150 kg/ha N. Testujemy m.in. wariant, że połowę tej dawki stosujemy późną jesienią w formie mocznika z inhibitorem ureazy. Chodzi o to, żeby wykorzystać te zasoby glebowe późnojesienne i zimowe, aby azot zadziałał i rośliny mogły z niego skorzystać. Generalnie to jest azot, który dla nas ma być właściwie drugą dawką wiosenną. Pierwszą regeneracyjną dawkę azotu na wiosnę powinniśmy podać w formie saletrzanej, która działa szybko i przyspiesza regenerację roślin po zimie – tłumaczy Artur Kozera.
Jak dobrze zaplanować nawożenie i prowadzenie łanu rzepaku, ale także ochronę dowiesz się na naszym Forum Rolników i Agrobiznesu już 25.11.2026 r. Zapisz się już dziś na jedną z sesji uprawowych!
