Jak już o tym informowaliśmy, organizacje reprezentujące różne ogniwa sektora wieprzowiny przygotowały „Strategię dla polskiego sektora wieprzowiny na lata 2026–2035”. Więcej na ten temat w poniższym artykule: https://www.topagrar.pl/swinie/polska-chce-odbudowac-produkcje-prosiat-jest-strategia-dla-sektora-wieprzowiny-do-2035-r-2694923
Eradykacja ASF z Polski jest możliwa. Ale pod warunkiem
Jednym z ciekawszych celów ww. Strategii jest założenie, że do 2035 roku Polska skutecznie ograniczy ryzyko ASF, odzyskując i trwale utrzymując status kraju wolnego od ASF. Jak branża chce to osiągnąć? - Musimy tu rozdzielić dwie rzeczy: ASF w chlewniach i ASF u dzików. Jeżeli chodzi o ASF w chlewniach, wynik tego roku czyli 10 ognisk tylko, świadczy o tym, że rolnicy coraz lepiej sobie radzą z bioasekuracją, natomiast jeżeli chodzi o ASF u dzików, mamy z tym większy problem – przyznał na konferencji prezentującej założenia Strategii Aleksander Dargiewicz, prezes zarządu Krajowego Związku Pracodawców - Producentów Trzody Chlewnej POLPIG.
Jak dodał, nie jest to jednak problem nie do rozwiązania. - Jeżeli chodzi o ASF u dzików, nie jesteśmy w stanie zrobić tego szybko, natomiast jeżeli podejdziemy do tego systematycznie, jest to możliwe. Są sprawdzone metody, gdzie padłe dziki wyszukiwane są przez specjalne zespoły, które również wykorzystują przeszkolone psy i drony do tych poszukiwań. To jest 10 razy bardziej efektywne, niż jakby szli ludzie i próbowali znaleźć padłe dziki. To są nawet polskie doświadczenia, zarówno w lubuskim, jak i w opolskim, z powodzeniem stosowane. Tak więc mamy gotowe rozwiązania, chodzi tylko, żeby je wdrożyć na resztę kraju. Są do tego potrzebne oczywiście odpowiednie środki finansowe, ale jeżeli mówimy o perspektywie 10 najbliższych lat, to myślę, że ta eradykacja jest możliwa, jeżeli byśmy do tego podeszli systematycznie, w sposób ciągły i odpowiedzialny, w ścisłej współpracy z producentami świń, myśliwymi, administracją, inspekcją weterynaryjną i z samorządami – podkreślił Aleksander Dargiewicz.
Grupy sanitarne, kompartmentyzacja produkcji i kontrola populacji
Jakub Olipra z Olipra Analytics przedstawił natomiast na konferencji 6 konkretnych działań, zapisanych w Strategii. Jednym z nich jest stworzenie grup sanitarnych. Działanie to ma polegać na stworzeniu ram instytucjonalnych dla powstawania GS w gminach i powiatach o wysokim stopniu koncentracji produkcji trzody chlewnej. Wg Strategii GS muszą być audytowane i spełniać odpowiednie wymagania (kodeks dobrych praktyk bioasekuracyjnych), tak aby mogły prawidłowo realizować swoją funkcję. - Doświadczenia zagraniczne wskazują, że takie najmniejsze jednostki, które we wspólnym interesie walczą, żeby tego ASF-u nie było, są najskuteczniejsze, jeżeli chodzi o stworzenie takich ram instytucjonalnych, żeby te grupy sanitarne mogły powstawać – zaznaczył Jakub Olipra.
Kolejnym elementem Strategii służącym ograniczaniu transmisji wirusa jest kompartmentyzacja produkcji. Działanie to ma polegać na wspieraniu rozwoju takiej struktury produkcji trzody chlewnej w Polsce, aby w każdym modelu (integracja pionowa, pozioma, niezależni producenci) cykle produkcyjne były zamknięte i wyizolowane od otoczenia.
Istotna jest tu też kontrola populacji dzików. Strategia zakłada określenie maksymalnych poziomów populacji dzików w zależności od intensywności produkcji trzody chlewnej w danym obszarze i dostosowaniu tej populacji. W obszarach o kluczowym znaczeniu dla produkcji należy – jak uważają autorzy dokumentu - przeprowadzić całkowitą depopulację dzików i wprowadzić specjalne strefy buforowe. Całości musi przy tym towarzyszyć komunikowanie stronie społecznej zasadności prowadzonych działań. – Jest to rozwiązanie kompromisowe, żeby po prostu iść kluczem koncentracji produkcji trzody chlewnej. Nie chodzi o to, żeby wszystkie dziki w kraju wyeliminować, tylko kierować się tym, jak intensywna jest produkcja świń na danym obszarze i jakie ryzyko może spowodować pojawienia się ASF – zaznaczył Jakub Olipra.
Aktywne wyszukiwanie truchła dzików i optymalizacja procedur administracyjnych
Aby ograniczyć transmisję wirusa przez dzikie zwierzęta Strategia przewiduje stworzenie zespołów kynologicznych i dronowych zajmujących się aktywnym wyszukiwaniem truchła dzików i neutralizacją zagrożenia. Zespoły miałyby pozostawać w ścisłej komunikacji z grupami sanitarnymi. W Strategii założono też optymalizację procedur administracyjnych związanych z kontrolą weterynaryjną i transportem zwierząt, jak również odbudową infrastruktury służącej zwiększeniu bioasekuracji. - Nie możemy dopuszczać tej sytuacji, w której poprzez nieefektywne procedury administracyjne związane czy to z kontrolą, czy z transportem zwierząt, robimy sobie „pod górkę” – dodał Jakub Olipra.
Rekompensaty dla hodowców ze stref ASF
Strategia przewiduje też działanie polegające na wprowadzeniu rekompensat dla hodowców z tytułu strat wynikających bezpośrednio z niższych cen w strefach ASF. - Bo rolnik może mieć super bioasekurację, świetne gospodarstwo, ale przez to, że ma pecha i się znalazł w strefie ASF, po prostu zarabia mniej i nie jest w stanie się rozwijać – zaznaczył Jakub Olipra. System działałby w oparciu o dopłatę do ceny rynkowej, która byłaby obliczana jako różnica między średnią ceną referencyjną, ustalaną na podstawie cen poza strefą z ograniczeniami III, a rzeczywistą ceną skupu w strefie. Wypłata miałaby być jednak warunkowana uczestnictwem hodowcy w grupie sanitarnej, produkcją w wyizolowanym cyklu oraz spełnieniem audytowalnych wymogów bioasekuracji. Jednocześnie kluczowe miałoby być powiązanie odpowiedzialności finansowej za wypłatę odszkodowań z odpowiedzialnością za zarządzanie populacją dzików w Polsce. - Kto ma za to zapłacić? Chcemy, żeby płaciła instytucja, która jest odpowiedzialna za populację dzików. Wtedy mamy powiązane koszty utrzymywania populacji dzików z jakimiś efektami ekonomicznymi, które chcemy osiągnąć – zaznaczył Jakub Olipra.
Myśliwych trzeba wspierać, a nie negować ich działania
O wsparcie dla myśliwych w kontekście walki z ASF zaapelował w czasie konferencji prezentującej założenia omawianej Strategii Andrzej Kabat z Polskiego Związku Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej POLSUS.
- Czynnikiem, który ma bezpośredni wpływ na wielkość populacji dzika, są myśliwi. Myśliwych trzeba wspierać, a nie negować ich działania, a jak wiadomo wpływ organizacji różnych, które blokują polowania, przeszkadzają w tym temacie jest bardzo duży. Jeżeli nie będziemy wspierać myśliwych, my jako producenci, my jako państwo i ministerstwo, to nic z tego nie wyjdzie, bo z ASF-em walczymy już lat naście i efektu niestety nie ma – stwierdził Andrzej Kabat.
Agnieszka Kozłowska
