StoryEditor

Uważaj na szkodniki glebowe przed siewem zbóż ozimych!

W systemach uproszczonej uprawy, na stanowiskach po użytkach trwałych a także po ciepłym sezonie szkodniki glebowe, takie jak drutowce, pędraki i rolnice stanowią szczególne zagrożenie. Ich szkodliwej działalności przez całe lato najczęściej nie byliśmy w stanie zaobserwować, ponieważ rośliny uprawne szybko przyrastały i kompensowały starty. Największe zagrożenie ta grupa szkodników stwarza od siewu do fazy kilku liści. Są one w stanie wówczas zmniejszyć obsadę punktowo nawet o 100%! Jak z nimi walczyć w zbożach ozimych?
25.08.2020., 10:08h

Są trzy grupy szkodników glebowych groźnych wczesną jesienią: pędraki, drutowce i rolnice. Pierwsze dwie grupy są charakterystyczne dla stanowisk po użytkach trwałych i ugorach oraz w płodozmianie z kukurydzą i burakami. Do ich zwalczanie podchodzi się też wspólnie i nieco inaczej niż w przypadku rolnic – gąsienic nie związanych ze stanowiskiem i przedplonem, ale bardziej z konkretnym rokiem.

Drutowce i pędraki

Drutowce to larwy chrząszczy z rodziny sprężykowatych a pędraki są larwami chrząszczy chrabąszczowatych. Wspólna ich cecha, to trwający 2-5 lat cykl rozwojowy. Dlatego częściej one występują po uprawach trwałych i w systemach bezorkowych, zwłaszcza w uprawie zerowej i strip-till. Są to po prostu miejsca, gdzie gleba jest rzadko wzruszana na całej powierzchni.


pędrak – fot. Tomasz Czubiński




drutowiec – fot. Tomasz Czubiński



Niestety nie ma do ich zwalczania w zbożach środków chemicznych. Na drutowce w uprawach ziemniaka, kukurydzy czy warzyw są zarejestrowane środki doglebowe Belem 0,8 MG i Force 20 CS oraz biologiczny preparat Naturalis. Dlatego trzeba je zwalczać w płodozmianie z ww. uprawami lub agrotechnicznie. Trzeba po prostu utrudnić im rozwój.

Osiągamy to przez niszczenie samosiewów i chwastów pomiędzy sezonami. Co ważne niszczenie zielonej szaty musi być intensywne na głębokość żerowania tych szkodników, czyli wczesną jesienią jest to 8–12 cm a nie tylko poderwanie i wyrwanie roślin. Powinny one być wręcz mulczowane. Samosiewy powinny też być dopingowane do kiełkowania, tak aby kolejne grupy szkodników podchodziły pod korzenie i były niszczone narzędziem uprawowym. Do tego nadają się talerzówki i aktywne brony a następnie mulczery. Mniejsza jest skuteczność tego zadania za pomocą kultywatora o sztywnych łapach a najmniejsza pługa. Co ważne po zabiegu uprawowym warto nie przeszkadzać ptactwu, które wydziobuje wyrzucone na wierzch drutowce i pędraki.

Rolnice

Ze zwalczaniem rolnic sprawa wygląda nieco inaczej. Rozwijają się one zaledwie kilka miesięcy a w glebie żerują kilka tygodni, potem zaprzestają żerowania i przygotowują się do zimowania. Nie są wiec związane z przedplonem. W tym roku obserwowałem dużą liczbę motyli dorosłych – ciem, dlatego przypuszczam, że za 1-2-3 tygodnie w glebie pojawi się dużo gąsienic rolnic. Mogą one pojawić się na polach po zebranych zbożach i rzepaku. Wówczas ruszą z żerowaniem i zaczną zjadać rosnące rośliny - chwasty, samosiewy i nowo posiane oziminy.



efekt żerowania rolnic



Zatem gąsienice rolnic zjedzą to, co akurat rośnie. Jeśli będą to samosiewy i chwasty, zrobią za nas "odchwaszczanie". Jednak to tylko pozorna korzyść. Gdy zniknie niepożądana roślinność, a za chwile wchodzi na to pole zboże, to gąsienice są w stanie przetrwać w glebie i poczekać na nowe zasiewy. I co groźne – uderzą one w chwili kiełkowania i zjedzą rośliny jeszcze przed wschodami, albo tuż po tej fazie.

Na rolnice w zbożach także nie ma środków chemicznych. Konieczne są zatem zabiegi uprawowe, tak aby wydobyć na wierzch jak najwięcej tych gąsienic i oddać je działaniu ptaków i słońca. W ich przypadku dobrze jest zrobić jeden zabieg talerzówką na głębokość 6–8 cm a po 2-3 godzinach pole uprawić cięższą broną działającą na głębokość 4–6 cm, tak aby wydobyć kolejne larwy z gleby.

tcz


Tomasz Czubiński
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński

Tomasz Czubiński – rolnik, redaktor, a przy okazji dziennikarz zajmujący się szeroko pojętą uprawą roli i roślin, głównie rolniczych, ale także z racji nauki w szkole średniej gatunków ogrodniczych. Z urodzenia rolnik, a z wykształcenia specjalista w zakresie ochrony roślin (5-letnie studnia akademickie i podyplomowe). W kręgu jego największych zainteresowań leżą takie gatunki jak: zboża, rzepak, kukurydza, ziemniak i strączkowe. Ostatnio pogłębia swoją wiedzę dotyczącą uprawy i ochrony soi i słonecznika. Oprócz tego zajmuje się kwestiami nasiennictwa, hodowli roślin, nawożenia oraz glebą, w tym jej żyznością. Jest pomysłodawcą, głównym redaktorem oraz współautorem cenionych w środowisku rolniczym innowacyjnych i wznawianych Atlasów: chorób, szkodników, chwastów i objawów fizjologicznych. Oprócz tego stworzył serię poradników „Przewodnik polowy” i „Fazy rozwojowe”. W redakcji „top agrar Polska” od 2006 r. Na łamach tego miesięcznika i portalu topagrra.pl, a ostatnio także innych tytułów AgroHorti Media, jest autorem setek artykułów i reportaży o tematyce uprawy roślin, a także rolniczych tematów interwencyjnych i śledczych. Uczestniczy także w realizacji testów oraz publikacji ich wyników. Jest współorganizatorem i prowadzi wydarzenia dla rolników, m.in. forum, seminaria czy warsztaty. W pracy zawodowej kieruje się własnym wieloletnim doświadczeniem, czerpie naukę z wiedzy innych, w tym naukowców z Polski i ze świata (Niemcy, Francja, USA), a także rolników. Otwarty na różne poglądy, także rewolucyjne, na które jednak spogląda krytycznie i szuka „dziury w całym”. Interesuje się historią, w tym najnowszą historią rolnictwa i jej wpływem na kształt obecnego świata, losami rodzin rolniczych. Hobbistycznie uprawia ogród, a oprócz tego interesuje się szeroko pojętą fantastyką – od twardego SF po humorystyczne Fantasy. Od XX wieku żonaty, dwóch dorosłych synów.
Obszary specjalizacji: ochrona roślin, nawożenie, gleba, uprawa roli, nasiennictwo, hodowla roślin, uprawy: zboża, kukurydza, rzepak, strączkowe, w tym soja, słonecznik, gatunki ma międzyplon.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/tomasz-czubi%C5%84ski-990392225/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
07. maj 2026 22:29