Rząd szykuje zmiany dla obszarów wiejskich
Do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów trafiły założenia projektu ustawy, której celem jest ochrona funkcji produkcyjnych wsi. Nowe przepisy mają uporządkować zasady współżycia mieszkańców terenów wiejskich i ograniczyć narastające spory między rolnikami a osobami niezwiązanymi z rolnictwem. – Obserwowana jest m.in. wzrastająca presja na ograniczenie skali hałasu w dni wolne od pracy oraz w porze wieczornej i nocnej, a także zapachów pochodzących z produkcji rolniczej, w szczególności zwierzęcej. Pojawiają się także konflikty przestrzenne, m.in. w sytuacji, gdy grunty przeznaczone na cele inne niż rolne (najczęściej pod budownictwo mieszkaniowe) stykają się z terenami przeznaczonymi na cele produkcji rolniczej – czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy.
Projekt przygotowany przez resort rolnictwa zakłada uwzględnienie specyfiki życia na wsi oraz podkreślenie kluczowej roli gospodarstw rolnych w zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego kraju.
Coraz więcej konfliktów na wsi
Zmieniająca się struktura społeczna wsi powoduje coraz więcej napięć. Z jednej strony maleje liczba gospodarstw i osób pracujących w rolnictwie, z drugiej – rośnie liczba nowych mieszkańców, którzy nie mają związku z produkcją rolną.
To prowadzi do sporów m.in. o:
- hałas maszyn rolniczych, także w nocy i w dni wolne,
- zapachy związane z produkcją zwierzęcą,
- sąsiedztwo pól i zabudowy mieszkaniowej.
Coraz częściej takie sprawy trafiają do sądów, a rolnicy skarżą się na rosnącą presję ograniczania działalności. Nowe przepisy mogą znacząco załagodzić spory: – Działania mają prowadzić do uporządkowania zasad współistnienia oraz zmniejszenia liczby sytuacji konfliktowych – czytamy na stronie rządowej.
Rolnictwo jako „normalne korzystanie z nieruchomości”
Jednym z kluczowych założeń projektu jest zmiana przepisów Kodeksu cywilnego. Ma ona jasno wskazać, że prowadzenie działalności rolniczej mieści się w granicach normalnego korzystania z nieruchomości.
W praktyce oznaczałoby to, że typowe uciążliwości – jak hałas czy zapachy – nie będą automatycznie uznawane za naruszenie praw sąsiadów. Wyjątkiem mają być sytuacje, gdy rolnik działa niezgodnie z przepisami lub zasadami dobrej praktyki rolniczej.
Koniec kar za hałas z gospodarstwa?
Projekt przewiduje także zmiany w Kodeksie wykroczeń. Dzięki nim rolnicy nie byliby karani za zakłócanie spokoju – np. w nocy – jeśli wynika to z konieczności prowadzenia prac rolniczych. Chodzi m.in. o pracę maszyn w okresach intensywnych prac polowych czy odgłosy związane z hodowlą zwierząt.
Nowe obowiązki dla kupujących działki na wsi
Rząd chce również zwiększyć świadomość osób kupujących nieruchomości na terenach wiejskich. W akcie notarialnym miałoby znaleźć się oświadczenie nabywcy, że jest świadomy możliwych uciążliwości wynikających z działalności rolniczej w okolicy. To rozwiązanie ma ograniczyć sytuacje, w których nowi mieszkańcy wsi składają skargi na funkcjonujące od lat gospodarstwa.
Zobacz także: Rolnicy skazani za gnojowicę. Ten wyrok sądu może wstrząsnąć polską wsią!
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Plan zakłada przyjęcie projektu przez Radę Ministrów w trzecim kwartale 2026 roku. Jeśli prace legislacyjne przebiegną zgodnie z harmonogramem, nowe regulacje mogą wkrótce znacząco wpłynąć na codzienne funkcjonowanie wsi.
Rolnicy czekają na jasne zasady
Proponowane zmiany mają uporządkować relacje społeczne na wsi i zapewnić większą przewidywalność prawa. Dla wielu rolników to szansa na spokojniejsze prowadzenie gospodarstwa bez obaw o kolejne konflikty z sąsiadami.
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony funkcji produkcyjnych wsi
Na stronie gov.pl (Kancelarii Prezesa Rady Ministrów) czytamy o proponowanych rozwiązaniach legislacyjnych:
- wprowadzenie zmiany do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny polegającej na wskazaniu, że prowadzenie działalności rolniczej mieści się w granicach normalnego korzystania z nieruchomości i co do zasady nie powinno być uznawane za nadmierne oddziaływanie na sąsiadów. Wyjątek stanowiłyby sytuacje, w których w konkretnej sprawie ustalono, że działalność jest prowadzona niezgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej lub przepisami prawa;
- wprowadzenie zmiany do ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, która pozwoli na wyłączenie karalności za zakłócanie spokoju lub spoczynku nocnego w wyniku prowadzenia działalności rolniczej, np. przez hałas generowany przez maszyny rolnicze czy zwierzęta;
- zmianę ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, która w wyniku wprowadzenia regulacji polegającej na tym, że w akcie notarialnym dotyczącym nabycia nieruchomości poza granicami administracyjnymi miasta będzie zawarte oświadczenie nabywcy takiej nieruchomości, że jest świadomy możliwych zakłóceń korzystania z tej nieruchomości wywołanych działalnością rolniczą prowadzoną na nieruchomościach sąsiednich, zwiększy świadomość nabywców nieruchomości położonych poza granicami administracyjnymi miasta co do potencjalnych niedogodności związanych z immisjami pochodzącymi z działalności rolniczej; w efekcie, już w chwili nabycia nieruchomości, nabywcy otrzymają pełną i transparentną informację o możliwych skutkach transakcji – co z kolei może zapobiec wielu niepotrzebnym i kosztownym dla nich konfliktom.
Źródło: gov.pl
fot. Canva AI
