Ministerstwo Klimatu i Środowiska opracowało projekt ustawy, która ma zapewnić wsparcie osobom poszkodowanym podczas realizacji programu Czyste Powietrze.
Ustawa o pomocy dla poszkodowanych przez nierzetelnych wykonawców – Czyste Powietrze
Projekt nowych przepisów to odpowiedź na problemy tysięcy beneficjentów, w tym wielu rolników, którzy zaufali firmom oferującym kompleksową obsługę inwestycji. W wielu przypadkach przedsiębiorstwa pobierały zaliczki, lecz nie realizowały prac lub nie rozliczały dotacji.
Nowe regulacje mają umożliwić zawieszenie obowiązku zwrotu nierozliczonych zaliczek wobec osób, które zostały poszkodowane przez nieuczciwych wykonawców. Oznacza to, że beneficjenci nie będą musieli spłacać pieniędzy, dopóki sprawa nie zostanie wyjaśniona.
Czyste Powietrze: kto będzie mógł skorzystać z nowych przepisów?
Warunkiem uzyskania ochrony będzie zgłoszenie podejrzenia przestępstwa. Może to nastąpić poprzez:
- złożenie zawiadomienia do organów ścigania,
- wszczęcie postępowania karnego z urzędu,
- zgłoszenie sprawy przez instytucje programu.
W takiej sytuacji właściwy wojewódzki fundusz ochrony środowiska będzie mógł wstrzymać dochodzenie należności wobec beneficjenta.
Przeczytaj także: Obszary przyspieszonego rozwoju OZE: szykują się zmiany i uproszczenia dla instalacji na wsiach
Czyste Powietrze: zwrot pieniędzy od nieuczciwych firm
Po prawomocnym wyroku sądu stwierdzającym winę wykonawcy poszkodowany beneficjent zostanie zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonej zaliczki.
Dodatkowo fundusze publiczne będą mogły dochodzić roszczeń bezpośrednio od firmy, która dopuściła się nadużyć. Beneficjent będzie mógł też upoważnić instytucję do prowadzenia sprawy w jego imieniu.
Skala problemu – tysiące poszkodowanych
Według szacunków nierozliczone zaliczki sięgają około 285 mln zł, a problem może dotyczyć ponad 8 tys. gospodarstw domowych, w tym wielu rodzin rolniczych.
Najwięcej nadużyć dotyczyło wcześniejszych edycji programu, gdy część firm stosowała agresywne metody sprzedaży i nieuczciwe praktyki.
Czyste Powietrze: bezpieczniejsze zasady programu po reformie
Od 2025 r. program został zmieniony, aby ograniczyć ryzyko nadużyć. Większą rolę pełnią operatorzy – gminy i wojewódzkie fundusze, które pomagają beneficjentom przy wyborze wykonawców, w kontroli dokumentów i podczas rozliczania inwestycji.
Wprowadzono także dodatkowe kontrole kosztów i wsparcie doradcze, aby zapobiegać zawyżaniu cen i nieprawidłowościom.
Dla rolników korzystających z dotacji oznacza to przede wszystkim większe bezpieczeństwo:
- brak konieczności zwracania pieniędzy, gdy zostali oszukani,
- pomoc państwa w dochodzeniu roszczeń,
- lepszą kontrolę firm realizujących inwestycje.
Projekt ustawy ma trafić pod obrady rządu w marcu 2026 roku.
Źródło: gov.pl
fot. Canva AI
