Retencja pomaga ograniczyć skutki suszy
Zatrzymywanie wody w krajobrazie może mieć duże znaczenie dla gospodarstw rolnych. Odpowiednio zaplanowane działania retencyjne pomagają ograniczać skutki niedoboru wody, poprawiają warunki wilgotnościowe i jednocześnie mogą wspierać lokalną przyrodę.
Szczególnej uwagi wymagają jednak działki położone na terenach objętych formami ochrony przyrody. W takich miejscach planowane prace mogą wymagać dodatkowych formalności.
Jakie obszary są chronione?
Przepisy dotyczą m.in. terenów objętych takimi formami ochrony przyrody jak:
- parki narodowe,
- rezerwaty przyrody,
- parki krajobrazowe,
- obszary chronionego krajobrazu,
- obszary Natura 2000,
- stanowiska dokumentacyjne,
- użytki ekologiczne,
- zespoły przyrodniczo-krajobrazowe.
Jeżeli gospodarstwo lub jego część znajduje się na takim obszarze, przed rozpoczęciem prac warto sprawdzić, czy planowane działania mogą zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe.
Zobacz także: Jak nie tracić wody w gospodarstwie? Rolnik może zrobić to bez dużych inwestycji
Kiedy trzeba zgłosić prace do RDOŚ?
W przypadku melioracji wodnych oraz innych prac ziemnych, które mogą zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe na obszarze objętym formą ochrony przyrody, zastosowanie ma art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
W takiej sytuacji konieczne jest dokonanie zgłoszenia do właściwego miejscowo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ). Nie oznacza to jednak, że po samym zgłoszeniu można od razu wejść na działkę z maszynami.
30 dni na rozpoczęcie prac
Co do zasady prace można rozpocząć po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia, jeżeli w tym czasie RDOŚ nie wniesie sprzeciwu. Jest też możliwość wcześniejszego uzyskania informacji od RDOŚ o braku sprzeciwu – na wniosek osoby planującej wykonanie prac.
Jeżeli organ wniesie sprzeciw, nie musi to oznaczać całkowitej rezygnacji z planowanej inwestycji. W takim przypadku może zostać wszczęte postępowanie, którego celem jest określenie warunków wykonania prac w sposób bezpieczny dla środowiska i przyrody – o ile takie rozwiązanie będzie możliwe.
Zanim rolnik zatrzyma wodę, powinien sprawdzić status działki
Dla rolnika kluczowe jest więc nie tylko to, co chce zrobić, ale również gdzie zamierza wykonać prace. Zanim powstanie zastawka, przegroda czy inne rozwiązanie mające spowolnić odpływ wody, warto sprawdzić, czy grunt znajduje się w granicach którejś z form ochrony przyrody.
Ma to szczególne znaczenie przy działaniach dotyczących rowów melioracyjnych, mokradeł czy innych terenów, na których zmiana stosunków wodnych może wpływać również na siedliska i lokalną przyrodę.
O tych wszystkich zagadnieniach przeczytamy w publikacji: Rolniczko, Rolniku, z tej broszury dowiesz się… Jak i po co zatrzymywać wodę w krajobrazie rolniczym w sposób zgodny z prawem i dostosowany do lokalnych warunków.
Retencja tak, ale z uwzględnieniem przyrody
Odpowiednio zaprojektowane działania retencyjne mogą jednocześnie służyć gospodarstwu i środowisku. Zatrzymanie wody może ograniczać skutki suszy na terenach rolniczych oraz zwiększać odporność całego krajobrazu na okresy niedoboru opadów. Znaczenie mają również strefy buforowe wzdłuż rzek i rowów, które pomagają spowalniać odpływ wody i ograniczać jej szybkie przemieszczanie się z terenu.
Zatem, zanim rolnik rozpocznie prace retencyjne na obszarze chronionym, winien poznać wymagane formalności. W przypadku prac mogących zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe może być konieczne zgłoszenie do RDOŚ i odczekanie 30 dni.
Źródło: Rolniczko, Rolniku, z tej broszury dowiesz się… Jak i po co zatrzymywać wodę w krajobrazie rolniczym w sposób zgodny z prawem i dostosowany do lokalnych warunków: Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) – Opracowanie: Aleksandra Pępkowska-Król, Magdalena Podziewska (Gościniak)
fot. Wójcik
