Magazynowanie zboża bez silosów
W okolicach Środy Wielkopolskiej odwiedziliśmy firmę Danpasz, która od ubiegłego roku prowadzi skup zbóż. Przedsiębiorstwo nie korzysta z tradycyjnych silosów ani dużych hal magazynowych. Zboże przechowywane jest w elastycznych rękawach foliowych.
– Postawiliśmy na rękawy, ponieważ jest to tańsza i bezpieczna forma magazynowania zboża. Rękawy są szczelne i nieprzepuszczalne, dlatego materiał może być w nich przechowywany nawet przez kilka lat – podkreśla Agata Joachimiak z firmy Danpasz.
W przypadku tego przedsiębiorstwa okres składowania jest zazwyczaj krótszy. Zboże jest na bieżąco wybierane i transportowane do wewnętrznych paszarni, które zaopatrują fermę.
Rękaw foliowy jako mobilny magazyn zboża
Jak zaznacza Karol Smolarz, przedstawiciel firmy BAG Polska, technologia przechowywania zbóż w rękawach jest obecna w Polsce od około 15–20 lat. Początkowo wykorzystywano ją głównie do magazynowania zielonek, wysłodków i ziarna.
– Rękaw foliowy pełni funkcję mobilnego magazynu. Dzisiaj może znajdować się w jednym miejscu, a w kolejnym sezonie zostać wykorzystany w zupełnie innej lokalizacji – wyjaśnia ekspert.
To istotna przewaga nad silosami, które są inwestycją stacjonarną. Ich budowa wymaga znacznych nakładów finansowych, czasu oraz uzyskania odpowiednich pozwoleń. Rękawy można natomiast wykorzystać w gospodarstwie, które zmienia lokalizację produkcji lub rozwija działalność w nowym miejscu.
Jak przygotować miejsce pod rękawy foliowe?
Najlepszym podłożem pod rękawy jest beton lub asfalt. Jak podkreśla specjalista, nie oznacza to jednak, że technologia wymaga wyłącznie utwardzonego placu.
– Rękawy można bezpiecznie przechowywać również na zwykłym polu. Trzeba jednak zadbać o ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi i odpowiednio zabezpieczyć teren – mówi Karol Smolarz.
Jednym z głównych zagrożeń są ptaki. W tym przypadku można zastosować specjalne siatki ochronne. Przy prawidłowym użytkowaniu ich trwałość wynosi nawet 10 lat lub więcej. Sam rękaw foliowy jest natomiast rozwiązaniem sezonowym i po opróżnieniu zwykle trafia do utylizacji.
Ile zboża mieści rękaw foliowy?
Najczęściej wykorzystywane są rękawy o długości 60 i 75 metrów. Ich pojemność wynosi odpowiednio około 200 i 250 ton, w zależności od średnicy oraz rodzaju przechowywanego materiału.
Popularny rękaw o średnicy 270 cm i długości 75 metrów można napełnić w około 40–45 minut, pod warunkiem sprawnej organizacji pracy i zapewnienia odpowiedniej ilości materiału.
Przechowywanie suchego zboża i wilgotnej kukurydzy
W rękawach można magazynować zarówno suche zboże, jak i wilgotną kukurydzę. Suche ziarno, przy zachowaniu prawidłowych parametrów i szczelności rękawa, nie powinno zmieniać swoich właściwości fizykochemicznych.
Wilgotna kukurydza traktowana jest natomiast jako materiał buforowy. W czasie intensywnych zbiorów rękaw pozwala odłożyć suszenie na późniejszy termin.
– Kukurydza może pozostawać w rękawie przez trzy–cztery tygodnie, ale niektórzy rolnicy przechowują ją do wiosny lub do momentu poprawy cen rynkowych – zaznacza ekspert BAG Polska.
Kluczowe znaczenie ma wilgotność ziarna. Kukurydza lekko podsuszona, o wilgotności około 30%, po kilku miesiącach przechowywania nie powinna mieć intensywnego zapachu kiszonego ziarna. Przy wilgotności przekraczającej 30–35% procesy fermentacyjne są silniejsze, a charakterystyczny zapach staje się bardziej wyczuwalny.
Jak dodaje specjalista, nie musi to oznaczać utraty wartości paszowej materiału. Nietypowy zapach może jednak wpływać na ocenę towaru przez kontrahenta, szczególnie przy niekorzystnej koniunkturze.
Prosta i kompaktowa maszyna do pakowania
Maszyna do napełniania rękawów składa się między innymi z leja zasypowego, żmijki, tunelu, podwozia transportowego oraz układu hamulcowego. Ten ostatni odpowiada za uzyskanie właściwego ciśnienia i zagęszczenia materiału w rękawie.
W porównaniu z maszynami wykorzystywanymi do zakiszania zielonek urządzenie jest bardziej kompaktowe i łatwiejsze w manewrowaniu. Jak zauważa Karol Smolarz, zajmuje ono mniej więcej tyle miejsca co ciągnik.
Rozładunek rękawa: nawet 180 ton na godzinę
W mniejszych gospodarstwach materiał z rękawa można wybierać za pomocą ładowacza lub ładowarki teleskopowej. Przy większej skali stosuje się specjalne maszyny rozładunkowe.
Operator zakłada folię na urządzenie wybierające, a następnie proces przebiega automatycznie. Folia jest nawijana, a zboże trafia na przyczepę przeładowczą, samochód ciężarowy lub zestaw transportowy.
Wydajność rozładunku zależy od rodzaju materiału:
- suche zboże: około 180 ton na godzinę,
- wilgotna kukurydza: około 100–120 ton na godzinę.
Ekspert zaznacza, że duże znaczenie ma również stan podłoża. Wiosenna wilgoć może znacznie ograniczyć możliwości wjazdu ciężkiego sprzętu i obniżyć wydajność pracy.
Ile kosztuje magazynowanie zboża w rękawach?
Cena maszyny pakującej zależy od wyposażenia, ale wynosi około 50 tys. zł netto. Sam rękaw kosztuje od około 1860 do 2000 zł. Koszt folii w przeliczeniu na jedną tonę zapakowanego materiału wynosi około 7,50 zł.
Do kalkulacji należy doliczyć:
- paliwo,
- pracę operatora,
- transport,
- rozładunek,
- utylizację zużytej folii.
W przypadku usługi pakowania koszt wynosi zazwyczaj około 25–30 zł/t. Jak podkreśla Karol Smolarz, ostateczna cena zależy między innymi od skali zlecenia, czasu pracy oraz warunków pogodowych.
Czy rękawy foliowe zastąpią silosy?
Rękawy nie wyeliminują tradycyjnych magazynów, ale mogą stanowić ich praktyczne uzupełnienie. Szczególnie dobrze sprawdzą się w gospodarstwach, które nie mają wystarczającej powierzchni magazynowej, chcą ograniczyć koszty inwestycji lub potrzebują elastycznego bufora w czasie żniw.
– To tańsza alternatywa dla silosów i hal. Z technologii korzystają zarówno duże przedsiębiorstwa, jak i mniejsze gospodarstwa przechowujące 20, 50 czy 80 ton materiału – podsumowuje ekspert BAG Polska.
Dodatkową możliwością jest korzystanie z usług lokalnych firm lub sąsiadów posiadających własną maszynę. Dzięki temu rolnik nie musi inwestować w całe urządzenie, a jednocześnie zyskuje dodatkową przestrzeń do przechowywania zboża lub kukurydzy.
