Jeszcze tydzień temu pisaliśmy o stabilnym notowaniu VEZG i niewielkich spadkach w Polsce. Obecna niemiecka obniżka nastąpiła więc po wcześniejszych korektach w krajowych skupach. Dzisiejsza sonda pokazuje zarówno niższe, jak i utrzymane cenniki. Niektóre zakłady zapowiadają dalsze zmiany od piątku.
VEZG obniża cenę tuczników
W środę 16 września VEZG, czyli niemieckie zrzeszenie grup producentów żywca i mięsa, obniżyło rekomendowaną cenę z 1,60 do 1,45 euro/kg tuszy w klasyfikacji FOM. Nowa stawka obowiązuje od 17 do 23 września. Spadek wynosi 15 eurocentów, czyli blisko 9,4% w tydzień.
Przy średnim kursie NBP z 16 września: 4,3435 zł za euro nowa cena odpowiada około 6,30 zł/kg tuszy. Poprzednie 1,60 euro/kg, przeliczone po tym samym kursie, to około 6,95 zł/kg.
Notowanie pokazuje także większą liczbę świń zgłoszonych do sprzedaży: 272,4 tys. sztuk wobec 257,3 tys. tydzień wcześniej. Średnia masa tuszy wzrosła o 0,1 kg, do 98 kg.
Na wcześniejsze sygnały osłabienia rynku zwraca uwagę Bartosz Czarniak z Polskiego Związku Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej POLSUS. W swoim komentarzu rynkowym wskazuje na brak zainteresowania zakupem zwierząt na sesjach internetowej giełdy ISW. W jego ocenie zapowiadało to korektę niemieckiej ceny, mimo utrzymywanego wcześniej poziomu VEZG.
Polskie skupy zaczęły zmieniać stawki wcześniej.
– Jakieś dwa tygodnie temu w cennikach w Polsce zagościły spadki – niewielkie, ale było można zauważyć trend, który w zeszłym tygodniu się nieco bardziej utrwalił – przypomina Czarniak.
Dlatego środowa decyzja VEZG przypada na moment, gdy część krajowych cenników ma już za sobą obniżki.
Obniżki objęły również Holandię. W 38. tygodniu Vion ustalił cenę bazową na 1,21 euro/kg masy poubojowej, o 15 eurocentów mniej niż wcześniej. Taką samą skalę cięć pokazuje zestawienie Sterke Erven dla Westfort, Van Rooi Meat i Compaxo.
Więcej świń, a sprzedaż mięsa nie nadąża
Czarniak przypomina, że już latem eksperci spodziewali się wzrostu podaży świń po ustąpieniu wysokich temperatur. Wskazuje tu m.in. na Hiszpanię. Dla rynku oznacza to więcej zwierząt do zagospodarowania w czasie, gdy sprzedaż mięsa pozostaje trudna.
Podobny obraz przedstawiał Danish Crown w raporcie z 10 września: w wielu krajach Europy rośnie podaż świń, a popyt na wieprzowinę nie zwiększa się równie szybko. Sam wzrost liczby zwierząt nie musi przesądzać o obniżkach. Problem pojawia się wtedy, gdy nie przybywa odbiorców gotowych kupić większą ilość mięsa po dotychczasowych cenach.
Szersze tło pokazują dane o produkcji. Jak informuje niemieckie ISN, powołując się na dane Komisji Europejskiej i Eurostatu, w pierwszym półroczu 2026 r. w UE ubito o 1,6% więcej świń niż rok wcześniej, a produkcja wieprzowiny wzrosła o 1,9%. Większy przyrost masy mięsa niż liczby zwierząt wskazuje na wyższe średnie masy ubojowe.
Liczba ubojów wzrosła m.in. w Danii o 8,3%, w Polsce o 2,9% i w Hiszpanii o 2,1%. Niemcy odnotowały znacznie mniejszy wzrost – o 0,4%. Nie jest to jednak jednolity trend: w Holandii uboje spadły o 5,6%. ISN zaznacza też, że Komisja oczekuje spadku ubojów w UE w drugim półroczu względem ubiegłego roku.
W najnowszym raporcie Meat Market Observatory z 16 września średnia unijna cena tusz klasy E wyniosła 1,632 euro/kg, o 0,3% mniej niż tydzień wcześniej i o 17,8% mniej niż przed rokiem. Te dane dotyczą 7-13 września, więc nie obejmują jeszcze najnowszej obniżki VEZG.
Dania nadal z kolejką do uboju
Na duńskim rynku do niskich cen dochodzą opóźnienia odbioru zwierząt. Jak opisywaliśmy w artykule o sytuacji duńskich hodowców, według Danish Crown na odroczony odbiór czekało 197 tys. świń. Firma przewidywała przesunięcia terminów o 7-10 dni. W 38. tygodniu bazowa cena Danish Crown pozostała na poziomie 6,90 DKK/kg tuszy, czyli ok. 0,92 euro/kg. To stawka konkretnego koncernu, przed uwzględnieniem indywidualnych warunków rozliczenia.
Aleksander Dargiewicz, prezes Krajowego Związku Pracodawców Producentów Trzody Chlewnej POLPIG, w odpowiedzi na pytania naszej redakcji wskazuje, że problemy Danii mają znaczenie także dla innych krajów. Jeśli duńskie mięso nie znajduje odbiorców poza UE, konkuruje o nabywców na wspólnym rynku.
– Zakłady mięsne działające na wspólnym rynku obserwują ceny surowca w innych krajach i mają większe możliwości pozyskiwania tańszego mięsa – wyjaśnia.
Nie oznacza to jednak identycznego wpływu na każdy polski skup. Jak zastrzega Dargiewicz, zależy on od polityki zakupowej i struktury dostaw konkretnego przedsiębiorstwa. W jego ocenie nadwyżka podaży z Danii należy natomiast do głównych czynników obniżających ceny w UE.
Dlaczego eksport wieprzowiny ma znaczenie dla cen w Polsce?
Znaczenie eksportu podkreślają obaj rozmówcy. Czarniak wskazuje na trudności ze sprzedażą poza Unię, a Dargiewicz wyjaśnia, dlaczego samo zwiększenie liczby świń nie oddaje całej skali presji.
– W efekcie znacznie większa część produkcji pozostaje na rynku wspólnotowym i musi znaleźć nabywców w UE. To zwiększa konkurencję pomiędzy zakładami mięsnymi i eksporterami oraz wywiera presję na ceny tuczników – mówi prezes POLPIG o skutkach ograniczenia eksportu.
Za przykład Czarniak podaje Hiszpanię. W jego ocenie ograniczenia związane z ASF nadal utrudniają jej odzyskanie części eksportu. Hiszpańscy sprzedawcy zwiększają więc wysiłki, by ulokować mięso wewnątrz UE, równocześnie zabiegając o powrót na utracone rynki i zdobycie nowych.
Dargiewicz, powołując się na Eurostat, podaje, że hiszpańska produkcja wieprzowiny w pierwszym półroczu wzrosła o 3,2%, czyli o 84,9 tys. ton. To przyrost ilości mięsa, a nie liczby ubitych świń. W połączeniu ze słabszym eksportem poza UE oznacza, jak wyjaśnia, większą ilość wieprzowiny do zagospodarowania w Europie.
Prezes POLPIG zwraca przy tym uwagę, że presja podażowa nie musi oznaczać jednakowych cen w poszczególnych krajach. Wyższe ceny w Hiszpanii niż w Niemczech wiąże m.in. z relatywnie silnym popytem krajowym, aktywnością eksportową i sezonowym ograniczeniem podaży tuczników podczas upałów.
– Europa świnią stoi i tutaj trudno rywalizować o rynki wewnętrzne, stąd zabiegi o rynki zewnętrzne – komentuje Czarniak.
Jak podkreśla Czarniak, także poza Europą konkurencja jest silna, zwłaszcza ze strony Brazylii i USA. Odzyskanie odbiorców nie jest więc prostym zadaniem.
Zdaniem Dargiewicza trwała poprawa cen wymaga zagospodarowania nadwyżki przez większy eksport, wzrost popytu lub ograniczenie produkcji. Prezes POLPIG uzależnia dalszy kierunek rynku od wyników eksportowych UE w kolejnych miesiącach oraz poziomu produkcji w największych krajach unijnych.
Czarniak nie spodziewa się szybkiego odbicia. – Na wiosnę spodziewam się odwrócenia trendu – zapowiada, zastrzegając, że nadal zbiera dane potwierdzające tę ocenę. To jego prognoza, a nie pewny termin poprawy cen.
Ceny świń w Polsce 17 września. Ile płacą skupy?
Po rozmowach z punktami skupu obraz krajowego rynku pozostaje zróżnicowany. Obok obniżek są zakłady, które utrzymały dotychczasowe stawki. Część z nich zapowiada zmianę cenników od piątku 18 września.
W naszej sondzie z 17 września ceny za ilości samochodowe wynoszą:
- Tuczniki w wadze żywej: 4,60–5,60 zł/kg, średnio 5,10 zł/kg.
- Tuczniki klasy E w wadze poubojowej: 6,00–6,80 zł/kg, średnio 6,40 zł/kg.
To proste średnie z aktualnych ofert zebranych przez redakcję: pięciu dla żywca i czterech dla klasy E. Nie są to średnie dla całego kraju.
Najnowsze notowania z zakładów są TUTAJ.
Średnia ceny klasy E z naszej sondy jest więc o około 10 gr/kg wyższa od przeliczonego notowania VEZG. Niemiecka stawka około 6,30 zł/kg mieści się w przedziale polskich ofert: część skupów płaci mniej, a część więcej. Porównujemy tu ceny w masie poubojowej; bazowe notowanie VEZG i krajowe cenniki mogą różnić się dodatkami, potrąceniami oraz zasadami klasyfikacji.
Wcześniejsze obniżki w Polsce są zatem ważnym tłem dla obecnej sytuacji. Po niemieckiej korekcie poziomy cen są zbliżone, ale nie oznacza to jednakowego wyrównania cenników we wszystkich skupach ani przesądzonego końca obniżek.
W porównywalnych cennikach odnotowaliśmy m.in. spadek ceny klasy E o 70 gr/kg w tydzień, a w wadze żywej obniżki o 20 gr/kg. Zdarzyła się też podwyżka ceny żywca o 20 gr/kg, co potwierdza, że sytuacja zależy od odbiorcy.
Czwartkowe widełki nie uwzględniają jeszcze zapowiedzianych zmian.
